PlusFilmrecensie

In Les Olympiades komt de seks voor het gesprek

Na zijn matig ontvangen Engelstalige western The Sisters Brothers keert Jacques Audiard met zijn nieuwste film terug op Franse bodem. Les Olympiades, over vier millennials in Parijs, is een lichtvoetige kroniek van moderne liefde.

Elise van Dam
Les Olympiades verkent de invloed van de verregaande technologie en digitale wereld op menselijk contact en intimiteit.  Beeld
Les Olympiades verkent de invloed van de verregaande technologie en digitale wereld op menselijk contact en intimiteit.

In het dertiende arrondissement van Parijs staan acht flats van 104 meter hoog, gebouwd in de jaren zeventig en vernoemd naar steden waar Olympische Spelen zijn gehouden. Les Olympiades begint met luchtshots van die flats, om ze vervolgens langzaam te naderen, speurend langs de ramen waar her en der een licht brandt. In het volgende shot zijn we in een van die appartementen. Alsof we zomaar willekeurig een van de vele levens in een van deze vele appartementen zijn binnengevallen.

De nieuwste film van Jacques Audiard, gefilmd in onopgesmukt zwart-wit, is losjes gebaseerd op het stripboek Killing and Dying van de Amerikaanse illustrator Adrian Tomine, wiens werk vol zit met de melancholie van onbeantwoorde liefde en gefnuikte dromen. Samen met coscenaristen Céline Sciamma en Léa Mysius hevelde Audiard een aantal verhalen daaruit over naar Parijs en vlecht ze daar ineen.

Een andere inspiratiebron die Audiard in interviews noemt is Ma nuit chez Maud van Éric Rohmer. In die film uit 1969 voedt het uitblijven van seks de erotiek van de dialogen. Volgens Audiard is zijn film een soort inversie van Rohmers klassieker. Datingapps en het internet hebben immers de volgorde omgekeerd, aldus de regisseur. Seks komt nu voor het gesprek.

Naakt in bed

Dat is zeker het geval wanneer Émilie (Lucie Zhang) haar potentiële huurder Camille (Makita Samba) ontmoet. Op basis van zijn naam dacht ze dat hij een vrouw was en eigenlijk wil ze hem de deur wijzen. Maar de aantrekkingskracht is onweerstaanbaar en vijf minuten later liggen ze naakt in haar bed, waarna ze besluit hem toch maar de kamer aan te bieden.

Een misverstand ligt ook aan de basis van een tweede verhaallijn die Audiard na ongeveer een halfuur introduceert, waarin de dertiger Nora (Noémie Merlant) naar Parijs komt om haar studie rechten weer op te pakken. Wanneer ze op een studentenfeestje verschijnt met een kort rokje en een blonde pruik wordt ze aangezien voor Amber Sweet, een camgirl op een sekswebsite, en krijgt ze een bak aan slutshaming over zich uitgestort.

De personages in Les Olympiades zijn millennials die hun weg zoeken in de realiteit van onbetaalbare woonruimte en tijdelijke banen die maakt dat twintigers en zelfs dertigers steeds vaker in een soort uitgerekte overgangsfase tussen jongere en volwassene blijven steken. Audiard volgt deze jonge mensen terwijl hun paden elkaar kruisen. Paden die zich vertakken, doodlopen of plotseling een andere richting inslaan.

Verleidingsfase

In al die vluchtige romances en ongecompliceerde seks (die uiteraard nooit echt ongecompliceerd blijkt) verkent de film hoe de verregaande technologie en digitale wereld de aard van contacten heeft veranderd. Daarbij trapt de film gelukkig niet in de val om te stellen dat die ontwikkeling relaties per definitie oppervlakkiger maakt. Een aantal van de intiemste momenten vinden plaats via een technologisch middel. Een webcam, een intercom.

Audiards film lijkt wel een verband te leggen tussen hoe casual deze superknappe jonge mensen omgaan met seks en hoe ze praten. Alsof het overslaan van die verleidingsfase elke noodzaak wegneemt om elkaar met iets van tederheid en omzichtigheid te bejegenen. Een moreel oordeel daarover laat Audiard goeddeels achterwege, al zal het niet helemaal toevallig zijn dat hij de intiemste (en meest erotische) connectie laat ontstaan tussen twee mensen die juist niets anders doen dan praten en voor wie seks niet zo lichtzinnig is.

Te strak

Het lichtvoetige Les Olympiades lijkt een vreemd uitstapje voor Audiard, die met films als Un prophète en De rouille et d’os bekendstaat om zijn doorwrochte plots en zware thematiek. Maar de ongedwongen sfeer van Les Olympiades is ook een beetje schijn. Want stiekem is ook hier de structuur, de manier waarop de verhaallijnen elkaar kruisen en als puzzelstukken ineen passen, volledig dichtgetimmerd.

Die net wat te strakke structuur is precies waarom de film nooit echt wil gaan dartelen, die ongedwongenheid niet helemaal overtuigt. Al ligt dat niet aan de acteurs. Die tillen met hun naturelle spel en chemie de film op, en laten die grotendeels wegkomen met de meer geforceerde plotontwikkelingen. Toch voelt Les Olympiades in een oeuvre zo indrukwekkend als dat van Audiard, onvermijdelijk een beetje als een tussendoortje.

Jacques Audiard. Beeld
Jacques Audiard.

Jacques Audiard in Lab111

Rond de release van Les Olympiades vertoont bioscoop Lab111 nog vier films van Jacques Audiard. Films die Audiard internationaal op de kaart zetten als een van de belangrijkste hedendaagse Franse filmmakers. In tegenstelling tot zijn nieuwste, zijn het films over mensen in extreme situaties. De hoofdpersoon in neo-noir De battre mon cœur s’est arrêté (2005), die als concertpianist aan de misdaadwereld tracht te ontsnappen, de broze Malik in het snoeiharde gevangenisdrama Un prophète (2009), de van de ene hel in de andere belandende vluchtelingen in het met een Gouden Palm bekroonde Dheepan (2015). Films die even teder als gewelddadig zijn, zoals het hartverscheurende liefdesdrama De rouille et d’os (2012).

Les Olympiades

Regie Jacques Audiard
Met Noémie Merlant, Makita Samba, Lucie Zhang
Te zien in Cinecenter, Eye, Filmhallen, Kriterion, Lab111, Melkweg, Pathé, Rialto De Pijp, Studio/K

Meer over