PlusReportage

Gay Swim Amsterdam bestaat 25 jaar: ‘Het is fijn dat je niet hoeft stil te staan bij hoe ze over je denken’

Leuke mensen, jezelf zijn en presteren: Gay Swim Amsterdam bestaat 25 jaar en viert dat met diverse activiteiten. De zwemclub speelde een belangrijke rol in de homo-emancipatie – en doet dat nog altijd. ‘Van vergrijzing is bij ons geen sprake.’

Marloes de Moor
Zwemvereniging Gay Swim Amsterdam viert het 25-jarig bestaan met onder meer een clubkampioenschap in het Noorderparkbad.  Beeld Dingena Mol
Zwemvereniging Gay Swim Amsterdam viert het 25-jarig bestaan met onder meer een clubkampioenschap in het Noorderparkbad.Beeld Dingena Mol

Druipnatte lichamen krioelen door elkaar langs de zwembadrand. Zwemmers schudden de druppels uit hun haar of hijsen zich atletisch uit het bad. It’s Raining Men van The Weather Girls schalt toepasselijk uit de speakers.

Ruim vijftig mensen hebben zich in het Noorderparkbad verzameld voor een clubkampioenschap ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van zwemvereniging Gay Swim Amsterdam (GSA). Aan een waslijn boven het water hangen verschillende zwembroeken en badpakken met GSA-logo. Clubleden droegen ze in de loop der jaren gedurende toernooien in binnen- en buitenland. Aan een koord naast het zwembad prijken de tientallen medailles die ze daarbij wonnen.

Die hadden er misschien nooit gehangen als Bob van Schijndel (76), een bevlogen homoactivist in de jaren tachtig en negentig, zich niet sterk had gemaakt voor een goede zwemclub voor homo’s. Hij bezoekt in 1994 de Gay Games in New York en ontdekt dat er slechts één Nederlandse zwemmer deelneemt. Dat is jammer, want vier jaar later mag Amsterdam de Games organiseren. Een Amsterdams zwemteam ontbreekt echter nog. Van Schijndel begint daarom een wekelijks uur ‘homozwemmen’ onder de vlag van stichting Tijgertje, die sinds begin jaren tachtig sportieve activiteiten voor gays organiseert.

Om goede zwemmers te werven plaatst hij in het najaar van 1994 verschillende krantenadvertenties. Het resultaat is een fanatieke zwemploeg van zestig leden.

43 medailles bij Gay Games

Omdat Tijgertje een stichting is en alleen verenigingen met statuten lid mogen zijn van de KNZB, wordt op 23 januari 1997 de zelfstandige vereniging Gay Swim Amsterdam opgericht. De club vertrekt het jaar erop met een grote groep zwemmers en drie waterpoloteams naar de Gay Games, die door de verbouwing van het Sloterparkbad uiteindelijk niet in Amsterdam, maar in Amersfoort worden gehouden. De zwemmers slepen 43 medailles in de wacht.

Dia Huizinga (67) is een van hen. Ze herinnert zich nog goed hoe ze in de koude winter van 1995 begon met zwemmen. “Ik wilde graag meedoen met de Gay Games in Nederland. Om beter te leren zwemmen sloten mijn vriendin Mathilde Santing en ik ons aan bij Tijgertje. Op een dinsdagavond reden we naar het Sloterparkbad, waar Bob van Schijndel ons opwachtte.” De eerste training is zwaar. “Ik dacht dat ik doodging.” Na afloop komt Huizinga amper de trap nog op, maar ze weet: ik heb mijn sport gevonden, dit is mijn nieuwe hobby.

“Dat kwam ook doordat er leuke mensen waren en ik mezelf kon zijn. Ik vond het fijn om niet te hoeven stilstaan bij hoe ze over je denken. Onderling konden we grapjes maken over onze geaardheid. Tegelijkertijd trainden we heel serieus en gingen we naar internationale toernooien, waar we gouden medailles wonnen. Bij de damesestafette in Parijs bijvoorbeeld.”

Dia Huizinga (rechts) is lid vanaf de oprichting van GSA, Rudolf Post sinds 1999. Huizinga: ‘Onderling konden we grapjes maken over onze geaardheid. Tegelijkertijd trainden we heel serieus en gingen we naar internationale toernooien.’ Beeld Dingena Mol
Dia Huizinga (rechts) is lid vanaf de oprichting van GSA, Rudolf Post sinds 1999. Huizinga: ‘Onderling konden we grapjes maken over onze geaardheid. Tegelijkertijd trainden we heel serieus en gingen we naar internationale toernooien.’Beeld Dingena Mol

Het ging er vroeger ruig aan toe tijdens de trainingen, zo memoreert Jos Kuijs (64) in Blubblad, het verenigingsblad van GSA. ‘Je zwemt als een aap!’ of ‘Het water in, luiwammesen!’ kregen leden soms naar hun hoofd. Met grove taal en onder dreiging van de brandslang probeerde de trainer hen tot betere prestaties te brengen. ‘Al roepend en tierend dirigeerde hij me door het bad. Ja, het leven is hard en zwemmen bij GSA was dat ook,’ schrijft Kuijs. Maar door die ferme aanpak leerde menig GSA’er wél beter zwemmen.

In de begintijd lag de gemiddelde leeftijd beduidend hoger. De meeste leden waren ouder dan 35 jaar. “Sporadisch dook er weleens eentje op om te komen proefzwemmen,” weet Kuijs nog. “Maar nadat de oudere leden de nieuweling tijdens het douchen zo’n beetje uit zijn toch al niet te grote zwemslip had gekeken, bleef het in de regel bij een keertje proefzwemmen.”

Jonge leden

Dat is tegenwoordig anders. Het aantal jonge leden steeg in de afgelopen jaren fors.

“Van vergrijzing is bij ons geen sprake. We hebben 110 leden, onder wie veel jonge mensen. Vaak komen ze binnen via Instagram en Facebook, waarop we erg actief zijn,” vertelt Kees Karsten, die sinds 1998 lid is van de club.

De nieuwe leden komen niet alleen uit Amsterdam, maar uit alle windstreken, van de Filipijnen, China en Japan tot Zuid-Afrika en Zuid-Amerika.

De Franse Thibault Tricoire (26) is blij dat hij Gay Swim Amsterdam vond, toen hij als marketingspecialist in Amsterdam kwam werken. “Ik zwem al sinds mijn tiende bij clubs in Frankrijk. GSA is voor mij een goede manier om nieuwe mensen te leren kennen. Iedereen is heel open en niemand veroordeelt elkaar. En natuurlijk hou ik ook erg van zwemmen.”

Dat geldt ook voor Koen Vasse (26), die als kleine jongen in Nieuwleusen al niets liever deed dan zwemmen. “Toen ik voor mijn studie geneeskunde naar Amsterdam verhuisde, werd ik via een vriend lid van GSA. Ik vond het er meteen gezellig. Mijn vriend is hier ook gaan zwemmen. Ik doe mee aan toernooien en wedstrijden, maar het sociale aspect vind ik net zo belangrijk. Vaak gaan we na afloop nog even wat drinken, naar het theater of naar de Roze Filmdagen.”

Er wordt nog altijd serieus en hard gezwommen bij GSA. Al worden aan het zwemniveau geen harde eisen gesteld. Beeld Dingena Mol
Er wordt nog altijd serieus en hard gezwommen bij GSA. Al worden aan het zwemniveau geen harde eisen gesteld.Beeld Dingena Mol

Bij de startblokken posteren zich intussen zwemmers voor de 200 meter. “Op uw plaatsen!” roept de starter en laat een snerpende fluit horen. Een duik, hoog opspattend water en een krachtexplosie. Onder luide aanmoediging van clubgenoten banen ze zich een weg naar de finish.

Hoewel de trainingen in het Sloterparkbad en het Marnixbad er inmiddels een stuk ‘beschaafder’ aan toe gaan, wordt er nog altijd serieus en hard gezwommen bij GSA. Al worden aan het zwemniveau geen harde eisen gesteld. Ook beginners zijn welkom. Net als hetero’s, zo ondervond bestuurssecretaris Kees Bakker (46), die samen met zijn vrouw Dorien al 22 jaar lid is van de vereniging. “Elders zijn zwemtrainingen meestal gericht op de jeugd. Hier hoef je niet tussen puberende jongelui te zwemmen. Ik zwem wedstrijden voor de Masters, een speciale klasse voor 20-plussers. Ook dit jaar doen we als GSA weer mee aan het Nederlands Kampioenschap voor masters en het Europees Kampioenschap, waar zo’n 10.000 zwemmers aan deelnemen. Wij zitten dan in de top 30 of 40, dus dat is niet slecht.”

Een openbaring

De zwemtrainingen voor volwassenen en de kwaliteit daarvan, zijn vaak reden om lid te worden. Maar het is voor velen zeker niet de enige motivatie. Voor Rudolf Post (67) was het een openbaring: “Als je homo bent, heb je vaak het gevoel dat je er buitenstaat. Bij de club ben je onder elkaar. Toen ik lid werd, voelde ik ‘dit is mijn wereld’, en dat is fantastisch.”

Kees Karsten (64) beaamt dat: “Toen ik lid werd van GSA was mijn uitgangspunt beter te leren zwemmen. Maar ook omdat ik me er meer thuis voelde dan bij reguliere verenigingen. Je hoeft elkaar niets uit te leggen. Ik leerde bij de club mijn man Peter kennen.”

Gay Swim Amsterdam heeft vanaf het begin een belangrijke rol gespeeld in de homo-emancipatie en doet dat nog steeds. Elke zomer organiseren Dia Huizinga en Jos Kuijs namens GSA het populaire buitenzwemevenement Love Swim.

De zichtbaarheid van de lhbtq-gemeenschap blijft belangrijk, vindt Karsten.

In het kader van het jubileum initieert GSA op 18 november in samenwerking met onder andere de KNZB, Tijgertje en Stichting Pride and Sport de ‘Dag van Queer & Sport, jezelf zijn in beweging’. “Het doel is om queer sporters voor de toekomst een goede plek te geven, juist ook bij reguliere sportverenigingen,” legt Karsten uit.

‘Het lijkt heel groen boven de grond, maar de worteltjes zijn nog klein,’ zei Bob van Schijndel in de jaren negentig al. We zijn in de minderheid en dat zullen we altijd blijven, wilde hij daarmee zeggen. Karsten: “Onze club heeft daarom nog steeds een belangrijke functie.”