Pim Blokker, Summer Breeze, 90x90 cm.

PlusReportage

Deze kunstenaars ontwierpen een sjaal om hun geliefde kunstplatform te redden

Pim Blokker, Summer Breeze, 90x90 cm.Beeld Jade van Doesburg

Sinds de coronacrisis heeft het niet-commerciële kunstplatform Rozen­straat – A Rose is a Rose is a Rose in de Jordaan moeite het hoofd boven water te houden. Tien bekende kunstenaars ontwierpen een zijden sjaal in beperkte oplage om het geliefde kunstplatform te redden.

Edo Dijksterhuis

Kunst om te dragen. Het had de slogan kunnen zijn van een pretentieus modemerk. Maar voor de sjaals die Rozenstraat – A Rose is a Rose is a Rose nu te koop ­aanbiedt, dekt het de lading volledig. Tien bekende hedendaagse kunstenaars ontwierpen een zijden omslagdoek in beperkte oplage: mooi om de garderobe mee uit te breiden, maar net zo goed autonome kunstwerken.

Zo sluit Fold and Cut – een bladgouden vierkant waar vier gaten in lijken te zijn geknipt – naadloos aan bij het oeuvre van Klaas Kloosterboer, dat altijd de vraag stelt: tot welk punt is het nog schilderkunst en wanneer wordt het iets anders? Pauline Curnier Jardin rekte haar sjaal uit tot een rechthoekige vorm en stanste er goudkleurige ringen in, waardoor Explosion Ma Baby als een banier kan worden opgehangen. En Julius Stibbe printte zijn pasteuze verfvlakken op een kleiner stuk zijden dat gebruikt kan worden als pochet. Hebben de heren ook wat.

Merijn Bolink, A.I. Branch, 90x90 cm. Beeld Jade van Doesburg
Merijn Bolink, A.I. Branch, 90x90 cm.Beeld Jade van Doesburg

Financiële druk

De helft van de verkoopopbrengst komt ten goede aan Rozenstraat – A Rose is a Rose is a Rose. De presentatieruimte in de Jordaan is door de coronacrisis namelijk onder zware financiële druk komen te staan. Omdat het pand in peiljaar 2019 werd verbouwd en er in dat jaar dus geen inkomsten waren, kon de stichting geen aanspraak maken op steunmaatregelen. Ze krijgt wel subsidie voor tentoonstellingen, maar niet voor de grootste kostenpos van de organisatie: de huur van het pand op Rozenstraat 59.

In deze ruimte zat tot 2016 het Stedelijk Museum Bureau Amsterdam, de projectruimte van het Stedelijk. Toen die werd opgedoekt, dreigde er weer een presentatieplek uit het stadscentrum te verdwijnen. Alleen kunstenaarssociëteit Arti et Amicitiae en het eveneens bedreigde W139 zijn nog over. Galeriehouders Sara Lang, Diana Stigter, David van Doesburg en Ellen de Bruijne besloten hun krachten te bundelen. Samen met Willem Asselbergs, eigenaar van lijstenmakerij Mertens Frames, richtten ze een stichting op en stelden ze twee onafhankelijke curatoren aan. Zo ontstond iets heel nieuws in het gat dat SMBA achterliet: een non-profit project space geïnitieerd door galeries, die er ook veel tijd en moeite in steken.

Klaas Kloosterboer, Fold and Cut, 90x90 cm. Beeld Jade van Doesburg
Klaas Kloosterboer, Fold and Cut, 90x90 cm.Beeld Jade van Doesburg

De naam is ontleend aan een gedicht van Gertrude Stein, die met A Rose is a Rose is a Rose (1913) maar wilde zeggen: het is wat het is en niets anders. Geen dubbele agenda dus en geen gecamoufleerde commercie. Het tentoonstellingsprogramma is zelfs het tegendeel van ‘cashen op bekendheid’. Het is grotendeels gericht op kunstenaars die hun strepen al verdiend hebben, maar nooit een grote tentoonstelling hebben gehad in Nederland.

Een goed voorbeeld daarvan is Lynn Hershman Leeson, die met Staged Inti­macy: 1974-2019 een van de beste ten­toonstellingen van vorig jaar neerzette. DeAmerikaanse grand dame van de technologiekritiek was toen al bijna 80, maar tot die tijd grotendeels over het hoofd gezien. Centerpiece van haar tentoonstelling was Electronic Diaries (1984-2019), waarin ze schijnbaar openhartig praat over scheiding, mishandeling en haar strijd tegen kanker, maar intussen de camera en de kijker bespeelt en mani­puleert. Een hoogst actueel en voor veel bezoekers confronterend werk dat zijn wortels heeft in een tijd waarin niemand nog van social media of vloggers had gehoord.

Lin de Mol, La Octopussy, 128x128 cm.  Beeld Jade van Doesburg
Lin de Mol, La Octopussy, 128x128 cm.Beeld Jade van Doesburg

Ruilmarkt voor daklozen

Politieke thema’s en maatschappelijk engagement zijn een constante in het Rozenstraatprogramma. Zo organiseerde de Rainbow Soulclub afgelopen zomer een kledingruilmarkt voor daklozen. Er ­worden lezingen gehouden over onder­curatelestelling of hekserij. En de ten­toonstellingsruimte wordt regelmatig ter beschikking gesteld voor buurtver­gaderingen.

Ook kunstenaars hebben het platform omarmd, wat wel blijkt uit de enthousiaste bereidheid van niet de minsten om een sjaal voor Rozenstraat te ontwerpen. Het stichtingsbestuur staat er wel op dat de andere helft van de opbrengsten bij de kunstenaars zelf terechtkomt. Zij zijn immers al te lang behandeld als sluitpost van begrotingen; Rozenstraat vindt dat makers naast een podium ook eerlijke betaling verdienen.

De serie sjaals wordt binnenkort waarschijnlijk uitgebreid. Andere galeries hebben zich gemeld. Zij willen graag kunstenaars aandragen en de productiekosten betalen voor nieuwe exemplaren. Ook zij voelen de behoefte aan een presentatieplek om de leemte tussen galeries en musea te vullen. Een kunstplatform dat nu ­lekker eigenzinnig de taal van modewinkels kaapt om ervoor te zorgen dat de ­binnenstad niet verandert in een ­monocultuur van kledingboetiekjes en koffietenten.

De sjaals zijn online verkrijgbaar voor €350 per stuk, het pochet kost €100.

null Beeld Jade van Doesburg
Beeld Jade van Doesburg
Meer over