Erik Voermans. Beeld Linda Stulic
Erik Voermans.Beeld Linda Stulic

De vliegende start van Leonard Bernstein

PlusEerste hulp bij klassieke muziek

Erik Voermans

“A story old and ever new” kopte The New York Times op 16 november 1943 boven een verhaal waarin de lof werd bezongen van de 25 jaar jonge dirigent Leonard Bernstein, die twee dagen eerder bij de New York Philharmonic een huzarenstukje had verricht door op het allerlaatste moment de plaats in te nemen van de beroemde, maar ziek geworden Bruno Walter. Niemand had ooit van Bernstein gehoord, behalve de dirigent Serge Koussevitzky, van wie de jonge Amerikaan het vak had geleerd, maar na het concert op 14 november, dat live via de radio in grote delen van Amerika te horen was geweest, mocht Bernstein zichzelf een instant-ster noemen.

Na zo’n vliegende start kan er nog van alles misgaan en daar zijn talloze voorbeelden van te geven, maar Bernsteins ster rees alleen nog maar hoger. Op zijn 39ste werd hij als eerste Amerikaan benoemd tot chef-dirigent van het orkest waar hij veertien jaar eerder zo’n overweldigend debuut had gemaakt en alsof het zo nog niet genoeg was, ging bijna tegelijkertijd een stuk van hem in première, dat West Side Story heette, want componeren kon hij ook. Hij speelde trouwens ook voortreffelijk piano.

West Side Story, een New Yorkse versie van Shakespeare’s Romeo and Juliet, was een onmiddellijk en blijvend succes, maar ook een revolutionair stuk, omdat Bernstein op een volkomen organische manier klassieke muziek mengde met jazz en Latin.

Tegelijkertijd had hij gewerkt aan de operette Candide, maar waar West Side Story het meteen tot 273 voorstellingen bracht, werd Candide al na 73 opvoeringen weer van de rol gehaald. Het publiek had even tijd nodig om het stuk in het hart te sluiten. Bernstein zelf vond het altijd al mooi. Het was daarom terecht dat de New York Philharmonic in 1990, na de dood van Bernstein, het herdenkingsconcert begon met de Ouverture.

Nederlands Philharmonisch orkest o.l.v. Alexander Shelley, met Laetitia Gerards (sopraan) en Trystan Llyr Griffiths (tenor) met een keuze uit Bernsteins Candide, Fancy Free, On The Town, Wonderful Town en West Side Story, op 25 juni (aanvang 20.15 uur) en 26 juni (aanvang 14.15 uur) in het Concertgebouw.

Meer over