PlusAchtergrond

De nieuwe gokwet in de praktijk: ‘Bij elk spotje krijg ik een gespannen gevoel, dan wil ik weer’

Een maand nadat de nieuwe gokwet is ingegaan, maken we met ervaringsdeskundigen de balans op. Voor de een is de nieuwe situatie prettig, voor de ander pijnlijk. ‘Ik zie de hele dag gokreclame op tv. Dat maakt me onrustig.’

Martine Bruynooge
null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

‘Ik weet altijd wel een manier te vinden om ergens te gokken’

Joost (39) is gokverslaafd. Hij gokt al twintig jaar, waarvan tien problematisch. Hij vergokte tienduizenden euro’s. Recentelijk heeft hij een behandeling gevolgd. Over de nieuwe gokwet is hij redelijk positief. ‘Het helpt me te voorkomen dat ik weer ga gokken.’

“Het begon ergens rond mijn negentiende. Ik gokte op uitslagen van sportwedstrijden. Dat ging om een enkele euro. Het was tijdverdrijf. Ik woonde thuis, had weinig vrienden, ging niet uit en had genoeg te besteden.

Van een enkele euro ging het naar een tientje en naar steeds meer. Van wedden op sportwedstrijden verschoof het naar online kraskaarten en het (online) casino. Roulette vond ik direct het meest interessant. De uitslag is er binnen een minuut, en je kunt exact berekenen wat je kans is en je kunt zelf kiezen hoeveel risico je neemt. Dat vind ik fijn.

Vanaf 2012 werd gokken voor mij problematisch. In een online live casino verloor ik een paar duizend euro op één avond, mijn grootste verlies tot dan toe. Ik was er kapot van, ik wist eigenlijk niet meer hoe ik nu verder moest. Ik beloofde mezelf en mensen om me heen om ermee te stoppen. Achteraf werd het vanaf toen erger en erger. Ik heb een aantal onderliggende problemen, meervoudige problematiek heet dat, en door snel geld te winnen vergeet ik alles even.

Als ik geen geld meer had, verzon ik wel iets om er toch aan te komen. Als je de huur van de laatste maanden laat terugstorten, heb je zo een paar duizend euro om in te zetten. Extra rood staan is ook zo geregeld. Ik won veel geld, maar verloor dat ook altijd weer. Als je verliest, ga je net zolang door totdat je het verlies hebt teruggewonnen. Als je wint, wil je méér.

De nieuwe gokwet is voor een gokverslaafde zoals ik heel goed. Ik heb me ingeschreven bij het Cruks (zie kader, red.) en kan nu bij legale aanbieders niet meer gokken. De illegale sites waar ik altijd gokte werden gedoogd maar nu niet meer, dat scheelt ook. Het nadeel is dat ik de hele dag gokreclames voorbij zie komen. Bij elk spotje krijg ik een gespannen gevoel. Dan wil ik weer.

Of de nieuwe wet een redding zal zijn? Nee. Ik ben een ervaren gokker, ik weet altijd wel een manier te vinden om ergens te gokken. Toch is het sinds 1 oktober wel lastiger geworden. Vorige week had ik een zwak moment en ging ik naar het casino. Ik kwam er niet in.

Ik voelde me er iets beter door, al is het onderliggende probleem niet opgelost. Maar de behandeling en de drempels hebben effect. Ik ga voorlopig ook nog elke week terug voor de nazorg. Het zorgt ervoor dat ik hulp heb en gemotiveerd blijf om niet te gokken.

Gokverslaafd blijf je je hele leven, maar dat wil niet zeggen dat je niet kunt stoppen. Een gokverslaving is zwaar. Je zet precies dat in wat je nodig hebt om een leuk leven te hebben: je geld.”

‘Ik haalde er jarenlang mijn inkomen uit’

Marcel (44) bleek zo goed in online pokeren, dat hij besloot er zijn werk van te maken. Als je jezelf in de hand kunt houden, is het (online) casino een prima plek om te zijn, vindt hij. ‘Het was een fantastische tijd die ik niet had willen missen.’

“In mijn studententijd deed een vriend aan pokeren, in casino’s. Ik had geen geld om mee te doen maar ik keek wel graag mee. Veel later, ergens in 2005, begonnen er online pokertoernooien te komen waar je met vijf euro al mee kon doen. Omdat er soms wel duizend man meedeed, zat er toch veel geld in de pot. Die toernooien duurden uren. Natuurlijk verloor ik ook potjes, maar onderaan de streep hield ik altijd geld over. Ik was er goed in.

Hoe slechter je medespelers zijn hoe meer je wint, zo simpel is het. Als je in een game zit waarin je merkt dat je verliest, moet je je ego inslikken en weggaan. Dat kan ik. Ik kan de drang om te spelen goed kanaliseren. Een verslaafde speler kan dat niet. Die speelt niet, die gokt. Dat is heel triest want dan verlies je altijd.

Die toernooien waren leuk, maar cashgames zijn pas echt tof. Hierbij wissel je je geld om naar chips. Je kunt op elk moment in- en uitstappen en je inzet omzetten naar geld. Dat kan in een toernooi niet. In 2009 werden de cashgames ineens heel populair en kwamen er veel pokeraars bij. Ik had inmiddels zoveel ervaring dat ik steeds makkelijker won. Die vriend uit mijn studententijd, die ik had opgetrommeld, en ik waren succesvolle pokeraars. We zijn een paar keer een maand naar Las Vegas geweest. We boekten een hotel en deden de hele dag niets anders dan eten, drinken en pokeren. Met een prima omzet vlogen we dan naar huis.

Ik dacht: dit gaat best lekker. Toen er een grote opdrachtgever wegviel – ik werkte voor mezelf – besloot ik drie maanden te proberen om van de cashgames te gaan leven. In het spel zorgde ik voor voldoende back-up zodat ik swings – momenten van verlies – kon opvangen. En ik vertrouwde erop dat ik beter was dan de rest.

En dat was ik! Ik verdiende er een dik modaal inkomen mee. Veel meer dan ik als zzp’er zou binnenhalen. Het was overigens wel keihard werken. Er wordt in de wereld 24/7 gepokerd. Ik stond vaak om zes uur op omdat ik wist dat er ergens een cashgame was met zwakke spelers.

De downside van dit werk is dat mijn sociale leven eraan ging. Ik miste steeds meer verjaardagen, feestjes, leuke dingen. Gek genoeg accepteerden mijn vrienden het. Als je afzegt omdat je liever online pokert, ben je een mafkees. Als het je werk is, ben je cool. Ik merkte alleen dat áls ik iets leuks deed, ik er maar half bij was. Zelfs op vakantie met mijn vriendin. Het pokeren begon aan me te trekken. Toen ik ook nog op het punt kwam dat ik niet die pokeraar was die ooit een miljoen ging winnen, waar je toch stiekem op hoopt, besloot ik te stoppen.

Dat ik ook echt kón stoppen, omdat ik mezelf in de hand heb, was mijn geluk. Ik heb heel veel schrijnende gevallen gezien, online en offline. Mensen die niet kunnen stoppen en maar doorgaan. Aan de pokertafel, achter de fruitautomaat. Het casino leeft van die mensen. Bij pokeren kun je nog winnen, maar met gokken verlies je altijd. In die zin is het heel erg dat er nu zelfs reclame gemaakt mag worden. Gokken wordt genormaliseerd. Vreselijk, want voor veel mensen is het een keiharde verslaving, niet anders dan een drank- of drugsverslaving.

Voor mij waren die drie jaren fulltime online pokeren geweldig, een tijd van absolute vrijheid. Ik heb er een goede vriend aan over gehouden, iemand die ik vaak online tegenkwam en die ik heb opgezocht in het casino. Een geweldige ontmoeting, een bromance bijna. Je hebt zoveel gedeeld al die jaren. Eigenlijk zou je willen dat het online casinowereldje voor iedereen zo was.’

Marcel is een gefingeerde naam. De volledige namen van de geïnterviewden zijn bekend bij de redactie.

Vatbaar voor verleidingen

Per 1 oktober zijn er licenties verstrekt aan partijen die online kansspelen op de Nederlandse markt mogen aanbieden. Daartoe behoren vier Nederlandse, waaronder Toto en Holland Casino, en zes buitenlandse partijen. Zij mogen ook reclame maken. Er is nu ook een uitsluitingsregister, het Cruks. De 3650 mensen zich daar inmiddels hebben ingeschreven, kunnen geen (online) casino’s en speelautomatenhallen in.

Of de nieuwe situatie meer (verslaafde) gokkers oplevert? Daarvoor is het te vroeg. Fred Steutel van verslavingsinstelling Hervitas, gespecialiseerd in het behandelen van gokverslavingen, zegt: “Een gokverslaving ontstaat niet van de een op de andere dag. Vaak wordt er pas na tien jaar worstelen om hulp gevraagd. Het merendeel van de gokkers gokt af en toe en heeft controle. Gokverslaafden zijn de controle over hun gedrag kwijt, waardoor er vaak grote schulden ontstaan. Zij zijn ook meer vatbaar voor de verleidingen in de gokreclames. Online gokken is erg laagdrempelig. Met je telefoon in de hand kun je letterlijk overal gokken. Voor je het weet blijf je maar doorgokken en zit je met een flinke schuld. Als je aanleg voor een (gok)verslaving hebt, is de stortvloed aan reclame zoals die nu de laatste weken is te zien en te horen, erg ingewikkeld.”