Erik Voermans. Beeld Linda Stulic
Erik Voermans.Beeld Linda Stulic

De muziek van Isang Yun wordt geregeerd door geheimzinnige spanningen

PlusEerste hulp bij klassieke muziek

Erik Voermans

Er bestaan mensen die geen kunstenaarsbiografieën willen lezen, omdat je daarna een kunstwerk niet meer zuiver kunt beoordelen. Of omdat je daardoor een hekel aan de gebiografeerde hebt gekregen en aan het werk dat je daarvoor nog zo vurig bewonderde.

Begrijpelijk. Richard Wagner was een anti­semiet. Charles Ives een homofoob. Miles Davis was een vrouwenmepper. Carlo Gesualdo een moordenaar. Stravinsky een vrek. Strauss een amorele opportunist. Bach een bajesklant.

Blijf met die wetenschap maar eens onbekommerd van hun muziek genieten. Wel blijft de vraag in hoeverre aan die muziek te horen is dat de bedenker ervan niet wilde deugen. (Werkhypothese: je kunt het niet horen. Je kunt je hoogstens verbeelden dat je het hoort. Als je net een biografie hebt gelezen, met name.)

Het kan natuurlijk ook omgekeerd werken. Wie de biografie leest van de Zuid-Koreaanse componist Isang Yun kan niet anders dan onder de indruk zijn van de man en zijn werk. Hij werd tweemaal gevangengenomen en gemarteld. Eerst door de Japanners in 1943, nadat hij zich als lid van de Koreaanse onafhankelijkheids­beweging teweer had gesteld tegen de overheersers uit het oosten, en in 1967 nog een keer, omdat de Zuid-Koreanen dachten dat hij een spion van Noord-Korea was. Hij woonde toen nota bene al in West-Berlijn, waar hij aan de Musikhochschule had gestudeerd. Pas na een petitie, die werd ondertekend door honderden collega’s, van Herbert von Karajan tot Stravinsky en Stockhausen, kwam hij vrij.

Gevangenschap, marteling, dreiging, levensgevaar – zoiets moet in je muziek door­sijpelen, zou je zeggen. Onloochenbaar wordt de muziek van Yun geregeerd door geheimzinnige spanningen. Dat maakt veel van zijn stukken zo onvergetelijk. Er staat altijd iets op het spel.

Erik Voermans

Concertgebouworkest en Rotterdam Symphony Chorus o.l.v. Shiyeon Sung speelt werken van Yun, Verbey, Bartók en Tan Dun, 5 november in het Concert­gebouw, 20.15 uur.

Meer over