PlusInterview

De Ali B Methode: ‘Wil je vooruitkomen, omring je dan met mensen die al staan waar jij wilt staan’

Sinds zijn jeugd, in ‘het Marokkaanse deel’ van De Pijp, doet Ali B al aan ‘kalibrerend leren’: lessen trekken uit wat hij meemaakt, leest, ziet of hoort. In zijn eerste boek, over persoonlijke groei, deelt hij inzichten die hem zelf verder brachten. ‘Je ontwikkelen is het lekkerste wat er is.’

Vera Spaans
Ali B: ‘Geluk is het leven min angst en stress: een simpele rekensom. Waarom hebben we het daar 
niet over op school?’ Beeld Erik Smits
Ali B: ‘Geluk is het leven min angst en stress: een simpele rekensom. Waarom hebben we het daar niet over op school?’Beeld Erik Smits

Er heeft altijd een les in gezeten, zegt Ali B in zijn bedrijfspand in Almere. Bij alles wat hij meemaakte. “Hoe kan een rapper die niet kan zingen nou naar The Voice, een programma dat volledig draait om zingen? Dat is een moment om eens heel hard op zoek te gaan naar lessen.”

Er is een aanleiding, doceert hij, dan trekt hij een les, en die implementeert hij, waarna hij iets bereikt: A-l-i-B, oftewel de Ali B Methode – niet voor niets de naam van het boek dat deze week verschijnt en dat hij schreef met journalist Thomas Hogeling. Hierin neemt hij de lezer mee in de wereld van persoonlijke groei, aan de hand van twaalf lessen die hem hebben gevormd.

Dat ‘kalibrerend leren’, zoals Ali B het noemt, heeft hij altijd gedaan. “Dat zit nu eenmaal in mijn systeem. Ik week als kind al af van de groep. Als mijn vriendjes gingen knikkeren, keek ik Tweede Kamerdebatten. En toen zij gingen blowen, ging ik ook blowen – maar daarna wel stoned naar de bieb. Zo krijg je nieuwe informatie en nieuwe ideeën, en van nieuwe ideeën krijg je nieuwe energie, en ga je dingen anders doen. Zo ontwikkel je je. En zo is het altijd gegaan met mij. Het is het lekkerste wat er is.”

Vijf lessen van Ali B.

1. Gandhi: wees de verandering die je wilt zien.

“Ik groeide op in De Pijp, in het gedeelte waar de Marokkanen woonden, bij de Lutmastraat. Vaak gingen mijn vriendjes en ik naar het gedeelte verderop, achter de Churchilllaan. Met Sint-Maarten bijvoorbeeld, want bij ons snapten de mensen dat cultureel niet. Niemand snapte waarom je aanbelde. Mijn moeder gaf niks, maar wij kinderen wilden wel gewoon snoep, dus gingen we met ons waxinelichtje en iets wat een lampion moest voorstellen naar het deel bij de Churchilllaan. Ik heb er ook kerstkaarten gelopen van de kranten die ik nooit heb bezorgd. Ik had een pakje gevonden: ‘Het Parool wenst je een fijne kerst.’ Kreeg ik een gulden, of twee.”

“Het zag er mooier uit aan die kant van de stad, schoner. Dus we liepen vaak over de Churchilllaan. Daar zag ik een standbeeld staan van een oude Indiase man die ik niet kende. Mijn vriendjes liepen door, ik ging kijken wie dat was. Want als je een standbeeld waard bent, heb je iets gedaan. Hij bleek Gandhi te heten. Ik kwam erachter dat zijn belangrijkste legacy was: wees de verandering die je wilt zien. Die man heeft impact gehad met dat citaat, en dat citaat heeft weer impact gehad op mijn carrière.”

“Dus toen ik Nederlandse rappers hoorde op de radio, Extince en Brainpower, dacht ik: waar zijn de rappers uit de Randstad? Toen besloot ik de rapper te zijn die ik wilde horen. Ik gebruik het citaat ook nu nog. Ik ben vegetariër geworden, en wat ik dan wil zien, is een verandering van het aanbod van vegetarisch eten. Plantaardig soulfood. Marokkaans, Surinaams, Thais. Dus maak ik dat nu, en dat gaat heel hard. Dan kun je wel klagen dat dat eten er niet is, je kunt ook kijken of je er iets aan kunt doen.”

2. Stephen Covey: begin met het eind in gedachten.

“Zijn boek, De zeven eigenschappen van effectief leiderschap, heeft me zo sterk gevormd, vooral de les dat je het einde van je leven in gedachte moet houden bij alles wat je doet. Bedenk eens hoe je herinnerd wilt worden. Wat zijn je kernwaarden? Voor mij zijn dat humor, inspiratie en bruggen slaan. Dat is een fantastische kapstok waar ik alles in mijn leven aan op kan hangen. In het begin van mijn carrière deed ik alles, zat ik bij alle talkshows, nu selecteer ik en denk ik: biedt dit programma een podium aan mijn kernwaarden, zoals ik herinnerd wil worden?”

“Zo ben ik meer gaan focussen, richting gaan geven aan mijn leven. Dat scheelt niet alleen tijd, je creëert ook de juiste verwachtingen. Je wordt een merk, maar dat merk is gebaseerd op je eigen kernwaarden, dus dat is fantastisch. Als mensen me nu vragen, weten ze: je moet op zijn minst een beetje kunnen lachen met hem, hij moet mensen kunnen inspireren en hij moet de vrijheid hebben om het anders te kunnen doen dan normaal. Dat mag ik bij The Voice, dat mag ik bij Op volle toeren, dat mag ik in mijn theatershows. Het is mijn leidraad geworden in mijn leven.”

3. John de Mol: mooi klokkie, zaken gaan goed, hè?

“Ik zat een keer tegenover hem en hij keek naar mijn horloge. Dat is ten opzichte van andere rappers echt een cool klokje. Veel rappers hebben een gouden klokje, maar dit is de koningin onder de Rolexen. Platina. Rappers kijken ernaar en denken: shit. Het is een alfamannetjesding. En toen zat John de Mol daar, met zijn lege pols en in hetzelfde colbertje dat hij altijd draagt. Hij zei: “Mooi klokkie, zaken gaan goed, hè?” Toen voelde ik me zo klein. Er zat een man van 2,3 miljard euro tegenover mij te vertellen dat mijn zaken goed gaan.”

“Hij bedoelde het positief, maar ik dacht: waar je je mee omringt, bepaalt waar je je mee meet. Als ik me omring met jonge artiesten, ben ik de gast die het al heel lang heeft gemaakt. Dat maakt je niet supergretig. Terwijl, als je je omringt met mensen die verder zijn dan jij, denk je: ik sta pas aan het begin. Nu heb ik niet dezelfde ambities als John de Mol, maar nu meet ik me wel op elk vlak met iemand anders. Met mensen die op dat gebied verder zijn dan ik. Dus als het gaat over mentale en fysieke gezondheid, meet ik me met Wim Hof. Als ik ga ondernemen, zoek ik daar de beste voor uit en ga ik daar een tijdje mee om. Wil je vooruitkomen, omring je dan met mensen die al staan waar jij wilt staan.”

4. Steven Seagal: gebruik de kracht van je tegenstander om het gevecht te winnen.

“Soms wil iemand jou vanuit zijn eigen onveiligheid benadelen. Dan kun je boos worden, maar dan verlies je het. Of je kunt denken: dat is een soort energie die iemand mijn kant op stuurt. En energie is een podium, ik kan nog altijd zelf de show bepalen. Dus nu hoef ik me alleen nog maar te concentreren op de show, want het podium heb ik al gekregen. Zo haal je dus voordeel uit iets wat je als negatief ervaart.”

“In 2005 noemde GeenStijl me een knuffelmarokkaan. Heb je hem weer, links Nederland heeft een Marokkaan nodig om te knuffelen. Daarmee deden ze alles wat ik kan tekort. Ik dacht: laten we dan even kijken wat dat woord betekent. Knuffel is goed, knuffel is mooi, ik ben een Marokkaan, Marokkanen knuffelen, top! Dat is een mooi merk. GeenStijl had er iets anders mee bedoeld, ik hoefde alleen nog de betekenis te veranderen. Dus besloot ik, toen ik de kans had, koningin Beatrix te knuffelen. Ik zei: ‘Majesteit, ze noemen mij de knuffelmarokkaan, mag ik u een knuffel geven?’ En dat mocht, en sindsdien is het gewoon een supertof merk.”

5. Eckhart Tolle: de kracht van het nu.

“Eigenlijk is het heel simpel. Gedachtes gaan altijd over later of over toen. Ik denk dat ik straks misschien... Oeh, spannend. Oeh, stress. Ik baal dat ik toen... Oeh, stress. Maar toen en straks bestaan niet in het nu. Angst en stress zijn gebaseerd op leven in vroeger of later, nooit in het nu. Als ik daar los van kan komen, is het leven veel leuker en mooier. Geluk is het leven min angst en stress. Een simpele rekensom waarvan ik nog steeds niet weet waarom we het daar niet even over hebben op school.”

“De hele dag ontsnappen gedachtes aan mijn controle. Die brengen mij in een bepaalde staat. Als ik me slecht voel, kijk ik: waar komt dit vandaan, welke gedachtes heb ik nu dat ik boos of teleurgesteld of bang ben? En dan kijk ik: welk gedrag motiveert dat, is dat constructief of des­tructief? Als het destructief is, laat ik in het nu die ­ gedachte los. Wie zou ik zijn als ik die gedachte niet had? Als ik niet bang ben, ben ik vrolijk. Als ik vrolijk ben, ga ik goede dingen doen.”

“Eerst deed ik dit via meditatie. Inmiddels snap ik het proces en kan ik naar mijn lichaam kijken en de sensatie voelen. Dan zie ik: de stress zit ergens in mijn hoofd, of mijn rug, en dan kan ik denken: o kijk, daar is een gedachte in een andere tijd. En door dat zo te zeggen, blijf ik zelf in het nu. Het is niet dat ik een monnik ben die alles altijd goed doet, maar het gaat wel structureel beter.”

Ali B: De Ali B Methode – 12 levenslessen van de origineelste coach van Nederland. Maven Publishing, €21,50.

Meer over