PlusInterview

Amsterdammer Marc Klok is de aanvoerder van het Indonesische voetbalelftal: ‘Ze hebben mij hier omarmd’

Het leven kan onverwachte wendingen nemen, zo bewijst het verhaal van Marc Klok (29) maar weer eens. De geboren Amsterdammer zonder Indonesische achtergrond is sinds kort de aanvoerder van het Indonesische voetbalelftal. ‘Jullie zien me niet snel terug.’

Thomas Sijtsma
Marc Klok: ‘Het is echt waanzinnig. Ik sta in alle kranten, op billboards langs de weg en zie mezelf terug in televisiereclames.’ Beeld Status Pro Sport
Marc Klok: ‘Het is echt waanzinnig. Ik sta in alle kranten, op billboards langs de weg en zie mezelf terug in televisiereclames.’Beeld Status Pro Sport

Wie met Marc Klok een telefoongesprek voert, herkent meteen zijn Amsterdamse tongval. Sterker nog: de geoefende luisteraar hoort Amsterdam-Noord in zijn stem, het stadsdeel waar de voetballer in een oer-Hollands gezin is opgegroeid.

Toch zullen ze hem in Noord niet vaak meer zien. Klok neemt de telefoon aan vanuit een luxe hotelkamer in Koeweit, waar hij met het nationale voetbalelftal van Indonesië kwalificatiewedstrijden speelt voor de Asian Cup. Om met zijn Indonesische ploeggenoten het Aziatische equivalent van het EK te halen, moet de geboren Amsterdammer afrekenen met Koeweit, Jordanië en Nepal.

Tussen spelers met namen als Asnawi Mangkualam, Fachruddin Aryanto en Alfeandra Dewangga is Klok de eerste Nederlander zonder Indonesische voorouders, of überhaupt binding met de archipel in de Indische Oceaan, die uitkomt voor de nationale ploeg.

Slechts een paar maanden na zijn naturalisatie draagt Klok al de aanvoerdersband en neemt hij de vrije trappen, corners en strafschoppen. Onder een deel van zijn teamgenoten staat hij daarom bekend als ‘Beckham’, ook vanwege de haardracht die veel weg heeft van die van de voormalige voetballer uit Engeland.

Living the dream, omschrijft Klok zijn huidige leven. “Het is echt waanzinnig. Ik sta in alle kranten, op billboards langs de weg en zie mezelf terug in televisiereclames. Daarnaast heb ik ook een eigen kledinglijn hier. De Indonesiërs hebben mij omarmd. Altijd wilde ik een bekende voetballer worden en daar geniet ik nu intens van.”

Hardwerkende middenvelder

Als jeugdvoetballer bij de talentenfabriek van Zeeburgia, in Oost, lag een professionele carrière de jonge Klok in het verschiet. Samen met Danzell Gravenberch en Adam Maher was hij deel van een gevreesde generatie die zelfs enkele keren jeugdteams van Ajax versloeg. Onder anderen Davy Klaassen erkende zijn meerdere in Klok en zijn medespelers.

Op zijn twaalfde verkaste Klok naar FC Utrecht waar hij tot het tweede elftal kwam. Een kans in de eredivisie kreeg hij niet en daarom besloot de rechtsbenige middenvelder zijn voetbalgeluk elders te zoeken. Eerst in Schotland, bij Ross County, en Tsjerno More Varna in Bulgarije. Daarna bij Oldham Athletic (Engeland) en Dundee FC, wederom in Schotland.

Als hij bij die clubs al het gevoel van gelukzaligheid voelde, was dat vaak maar kortstondig. Klok werd er volwassen, maar vond op de velden niet wat hij altijd had gezocht. “Ik moet eerlijk zeggen dat het leven als profvoetballer vaak minder mooi is dan het lijkt. Voor echt veel jongens is het hard werken op het trainingsveld om vervolgens altijd op de tribune te zitten. Het is een vieze wereld met mensen die niet naar je omkijken. Ze liegen en bedriegen. Een groot deel verdient weinig geld en komt zelfs moeilijk rond. Het is helemaal niet zo rooskleurig als vaak wordt voorgesteld.”

Marc Klok (rechts) viert met het Indonesisch elftal de winst op Maleisië en de bronzen medaille tijdens de Southeast Asian Games in Vietnam in mei van dit jaar. Beeld REUTERS
Marc Klok (rechts) viert met het Indonesisch elftal de winst op Maleisië en de bronzen medaille tijdens de Southeast Asian Games in Vietnam in mei van dit jaar.Beeld REUTERS

Klok worstelde in 2017 met zijn bestaan en zijn toekomst als voetballer. Totdat de Indonesische club PSM Makassar een hardwerkende middenvelder zocht. Een zaakwaarnemer legde het contact. Klok had nog nooit aan Azië als serieuze optie gedacht, aan Indonesië ook niet, en aan PSM Makassar al helemaal niet. Hij had geen idee, maar bedwelmd door de geur van het avontuur, ontbond Klok meteen zijn contract en pakte hij al zijn eigendommen in.

Uitwedstrijd in de jungle

In Makassar, een havenstad in het westen van Sulawesi waarvan Klok nog nooit had gehoord, stond hem een welhaast koninklijke ontvangst te wachten. Alsof de verlosser was gekomen, als Cristiano Ronaldo bij Manchester United of Lionel Messi bij Paris Saint-Germain. “Dat was niet normaal. Er had nog nooit een fan mij opgewacht op een vliegveld, dus ik was compleet verbaasd. Zoveel aandacht, zoveel interesse. Ik moest er aan wennen, maar voelde mij eindelijk een bekende voetballer. Zo zie je maar: er leiden meerdere wegen naar Rome, of Jakarta.”

Toen de voetbalnomade eenmaal zijn tenten had opgeslagen, viel een zware last van zijn schouders. Het leven kon mooier zijn dan hij ooit eerder vermoedde. In Makassar, een miljoenenstad met amper Europeanen, werd hij de taal en cultuur snel machtig. “In termen van faciliteiten en levensstandaard was het minder modern dan in Europa. Dat herkende ik van Bulgarije; daardoor paste ik me makkelijk aan.”

De eerste wedstrijd voor PSM Makassar staat Klok nog vers in het geheugen. Uit op Papoea, midden in de jungle. Teamgenoten waarschuwden hem vooraf: ‘If you survive this match, you will survive Indonesia.’ Klok dacht alleen maar: waar ga ik in godsnaam heen?

Na een vlucht van vier uur stapte de selectie over op een propellervliegtuigje. “Ik dacht niet dat we met dat ding de oversteek konden maken. Uiteindelijk kwamen we na een reis van veertien uur aan in een hotel zonder internet, door het raam zag ik mensen met enorme kapmessen over straat lopen. Waar was ik beland? We speelden een wedstrijd op een veld met overal stenen en het gras tot op de kuiten. Slechts aan één zijde stond een tribune. Ik durfde geen sliding te maken en overleefde uiteindelijk de wedstrijd.”

Inburgeringscursus

Toch begon Klok voortvarend aan zijn buitenlandse avontuur. Hij speelde – veel meer dan bij eerdere clubs – zijn wedstrijden en won regelmatig. Aan de velden raakte hij gewend. Alleen op de club botste het soms met teamgenoten. “Ik had moeite met de voetbalcultuur. Ook tijdens trainingen wil ik winnen, ik geef meer dan honderd procent. De Indonesiërs dachten echt: wat voor gek hebben wij hier binnengehaald? Hij staat maar te schreeuwen en te bikkelen. Zij komen doordeweeks ontspannen een balletje trappen. Een heel andere instelling.”

De aanvoerder van PSM Makassar voelde zich genoodzaakt in te grijpen en stapte op hun Nederlandse Beckham af. “Hé, vriend. Doe rustig aan, anders zorg ik er persoonlijk voor dat we jou van het veld trappen. Jouw mentaliteit bevalt ons niet. Inmiddels kies ik mijn momenten meer.”

Zijn ster was daarna rijzende. Topclub Persija Jakarta trok Klok en daarna concurrent Persib Bandung. Een pikante overgang, alsof hij van Feyenoord overstapte naar Ajax. Ondertussen had de voetbalbond al geïnformeerd of hij zich wilde laten naturaliseren en zodoende het nationale voetbalelftal kon komen versterken.

Klok twijfelde geen seconde. “Wie had dat ooit gedacht? Marc Klok als aanvoerder van Indonesië? Ik in ieder geval niet.”

De inburgeringscursus bleek zwaar. In meerdere gesprekken met de bond en afgevaardigden van de regering moest de Nederlander ze overtuigen waarom hij iets toe te voegen had aan het land. Klok vertelde ze dat hij als inspiratiebron wilde fungeren.

Als finale opdracht moest hij het volkslied ten gehore brengen. “Geen probleem. Dat kende ik al uit mijn hoofd. In tegenstelling tot het Wilhelmus, daar weet ik niets van.”

Met zijn gezin, bestaande uit een Nederlandse vrouw en dochter, wil Klok niet meer weg uit zijn nieuwe thuisland. “Het publiek is van een ander niveau, vergelijkbaar met Zuid-Amerika en Turkije misschien. Het is mooi om mee te maken. Jullie zien me niet snel terug. I will survive.

Meer over