Eikenprocessierupsen zitten onder de brandharen. Deze  minuscule haartjes, niet de lange zichtbare haren op hun lijf, zorgen bij veel mensen voor een allergische reactie.

PlusAchtergrond

Wat kunnen we dit jaar van de eikenprocessierups verwachten?

Eikenprocessierupsen zitten onder de brandharen. Deze minuscule haartjes, niet de lange zichtbare haren op hun lijf, zorgen bij veel mensen voor een allergische reactie.Beeld SANDER KONING/ANP

Moeten we met mooi weer in park en bos weer waken voor de eikenprocessierups? De verwachtingen zijn optimistisch, meldt het Kenniscentrum Eikenprocessierups. ‘Het lijkt een rustig jaar te worden.’

Janna Nieuwenhuijzen

Door veranderende weersomstandigheden, de adequate aanpak van de afgelopen jaren en het gericht monitoren van locaties, zullen eikenprocessierupsen deze zomer waarschijnlijk minder overlast geven dan voorheen.

Deze rupssoort is inmiddels een vaste inwoner van Nederland. In 2019 was er, mede door het droge en warme weer, sprake van een ware plaag; de rupsen zorgden op tal van plaatsen voor veel overlast. Huisartsen, drogisten en apothekers werden platgelopen door mensen met klachten die worden veroorzaakt door de microscopische kleine haartjes van de rups, de zogeheten brandharen. Die haartjes zorgen voor huidirritaties en ooginfecties.

In Amsterdam was de overlast in 2019 en 2020 het grootst in Zuidoost en in Zuid en ook in het Amsterdamse Bos was de overlast groot. Vorig jaar waren ook de stadsdelen Noord en Nieuw-West aan de beurt. De rupsen hebben daar evenwel beduidend minder narigheid veroorzaakt dan in het zuiden van het land.

De afgelopen jaren is het aantal meldingen geslonken en het lijkt erop dat dat ook dit jaar het geval zal zijn. “We zijn bezig de locaties van de processierups in beeld te krijgen. Zoals het er nu uitziet, lijkt het een rustig jaar te worden,” zegt bioloog Arnold van Vliet van de Wageningen Universiteit. “Mede dankzij de kou van vorig jaar in april en mei waren de omstandigheden ongunstiger voor de ontwikkeling van het blad van de eik. Een gevolg hiervan kan zijn dat minder rupsen het hebben overleefd waardoor er uiteindelijk minder vlinders waren en er dus ook minder eitjes zijn gelegd.”

Erasmuspark

Na de plaag van 2019 zijn diverse preventieve maatregelen genomen, zoals het wegzuigen van nesten. Ook worden er vlinders gevangen met feromoonvallen. “Die vallen zijn een soort opvangbakjes met het verleidingsstofje van vrouwelijke vlinders erin. De mannetjesvlinders komen op die geur af. Met de feromoonvallen die vorig jaar zijn uitgezet krijgen we een goed beeld van de te verwachten plaagdruk.”

Daarnaast maakt het gericht monitoren van de locaties waar de processierups voorkomt het voor gemeenten makkelijker zich op een eventuele ingreep voor te bereiden. “We hebben een systematiek ontwikkeld om in kaart te brengen waar de rupsen opduiken, in de plaagdrukmonitor. We vragen mensen in hun omgeving eikenbomen te inspecteren en te melden of er processierupsen te vinden zijn. In het Erasmuspark zijn bijvoorbeeld 211 eiken geïnspecteerd. Daarvan bleken er nu maar 18 aangetast te zijn.”

Een goede risico-inschatting blijft belangrijk. De eikenprocessierupspopulatie zal blijven fluctueren, waarschuwt Van Vliet. “We zullen een vinger aan de pols moeten houden, de processierups gaat nooit meer weg en de overlast zal ook weer kunnen toenemen.”

Plaagdrukkaart

Wie tegen een nest van de processierups aanloopt, kan de vindplaats gemakkelijk toevoegen aan de plaagdrukkaart en helpt daarmee de vindplaatsen van de beesten landelijk in beeld te brengen.

Tip Het Parool via Whatsapp

Heeft u een tip of opmerking voor de redactie? Stuur een bericht naar onze tiplijn.

Meer over