Update

Waar liet meesterfraudeur Clemens K. de miljoenen van kunstfonds BKVB?

Boekhouder Clemens K. verduisterde in 2009 16 miljoen euro bij het kunstfonds BKVB en vluchtte naar Thailand. Komt er tijdens het hoger beroep eindelijk opheldering over de raadselachtige miljoenenroof?

Maarten van Dun en Loes de Fauwe
Clemens K. op een oude foto. Beeld Het Parool
Clemens K. op een oude foto.Beeld Het Parool

Clemens K. zat echt niet onder een palmboom zijn geld te tellen, nadat hij in 2009 16 miljoen euro verduisterde bij het Amsterdamse Fonds voor Beeldende Kunsten, Vormgeving en Bouwkunst (BKVB). De boekhouder vluchtte naar het tropische Thailand en bleef jarenlang voortvluchtig, maar leefde er in bittere armoede en in voortdurende angst voor de zware criminelen die hem bedreigden, afperstten en chanteerden.

Dat is althans wat K. sinds zijn terugkeer naar Nederland in 2013 altijd heeft verteld aan de rechters, die moeten oordelen over de straf die K. verdient voor de miljoenenroof die hij binnen twee maanden pleegde. De rechtbank veroordeelde K. in 2010 bij verstek tot vijf jaar cel, een straf die hij sinds zijn terugkeer in Nederland uitzit. Sindsdien werd nog veel onderzoek verricht, zowel in Nederland als daarbuiten.

Tijdens het hoger beroep, dat vandaag en morgen bij het gerechtshof in Amsterdam dient, wil K. dan eindelijk zijn kant van het verhaal vertellen, iets waar ook justitie erg nieuwsgierig naar is. Want wat gebeurde er nu werkelijk met het kunstfonds waar blijkbaar ongezien enorme bedragen konden verdwijnen?

Thailand
Niemand bij het elitaire BKVB vermoedde dat de ietwat ongeorganiseerde K., die al zeven jaar in dienst was, met listige kunstgrepen zo'n zestien miljoen euro liet verdwijnen, naar bankrekeningen in alle windstreken en met hulp van zware jongens. De fraude kwam aan het licht toen een bank in Oostenrijk alarm sloeg toen binnen enkele dagen tien miljoen euro werd overgemaakt.

Pas nadat K. met zijn tienerzoons kort na de fraude de benen nam naar Thailand, het geboorteland van zijn vrouw en zijn vriendin (die tot de aanvankelijke teleurstelling van K. een omgebouwde man bleek te zijn), trachtte het BKVB het geld terug te halen. Dat lukte slechts ten dele: een kleine vier miljoen is nog altijd zoek.

Dat K. het geld liet verdwijnen, zoals hij eerder ook al ruim vier ton van de kleinere Stichting Kunst en Openbare Ruimte (SKOR) naar zijn Thaise levenspartners sluisde om zijn twee gezinnen te onderhouden, staat niet ter discussie. Ook K. erkent dat hij wekenlang bedragen van 50.000 euro, zijn maximale tekenbevoegdheid, liet verdwijnen. Tot zijn vingers pijn deden van het typen, zoals Marian Husken en Rudie Kagie beschrijven in hun boek over de zaak. Maar in hoeverre handelde K. op eigen initiatief en voor zijn eigen gewin?

Criminelen
K. en zijn advocaat Cees Korvinus zullen bij het Hof ongetwijfeld verhalen over de brede, kale types die al dan niet met pistool bij K. in de kamer zaten terwijl hij de overboekingen deed. K. zegt dat hij tot de fraude werd gedwongen door zware criminelen, die kansen zagen toen zij begrepen hoe makkelijk K. over grote geldbedragen kon beschikken.

Feit is dat in de jacht op het geld van het BKVB meerdere mensen van allerlei allooi hun kans schoon zagen om een graantje mee te pikken: van beroepsoplichters tot witwassers en van leden van motorbendes in het zuiden van het land tot de in verhoren genoemde en zo gevreesde 'Joego's'.

De strijd om het geld ging er niet zachtzinnig aan toe: het lichaam van Martin Noteboren, één van de handlangers van K., werd in een bos in België teruggevonden: zonder hoofd en zonder handen. Die moord werd nooit opgelost.

Justitie heeft rechtszaken tegen de handlangers van K. altijd aangehouden, in afwachting van een verklaring van de spil in de zaak. Mogelijk dat K. vandaag en morgen eindelijk man en paard zal noemen, tijdens de inhoudelijke behandeling.

K. stelt in elk geval nooit de beschikking te hebben gehad over het geld. Waar de verdwenen vier miljoen zijn, weet hij niet. In Thailand moest hij zich onderhouden met een baantje in een fabriek. Als zijn tijd in de cel erop zit wil K., zoals hij eerder bezwoer, graag door met zijn leven. Hij wil in Nederland hard werken voor de toekomst van zijn zoons. Met hun moeder en zijn minnares heeft hij geen contact meer: zij gingen in 2009 behangen met sieraden naar Thailand, maar toen de geldstroom opdroogde, stond K. er alleen voor.

Meer over