VS verdedigen advies censuur vogelgrieponderzoek

Een potentieel zeer dodelijk vorm van de vogelgriep zou, als deze uitbreekt, een grote bedreiging voor de mensheid vormen. Dat risico rechtvaardigt een unieke oproep om het onderzoek waarbij dit gevaarlijke virus werd gemaakt, te censureren.

Emma van der Wateren
Indiase gezondheidsautoriteiten nemen kippen mee vanwege een vogelgriepbesmetting. Beeld ap
Indiase gezondheidsautoriteiten nemen kippen mee vanwege een vogelgriepbesmetting.Beeld ap

Dat bepleit de Amerikaanse biologische veiligheidsraad NSABB in de tijdschriften Nature en Science. Eind december adviseerde de NSABB al om het werk van Nederlandse onderzoekers alleen vrij te geven zónder gevoelige details, uit angst dat de informatie gebruikt kan worden voor terroristische doeleinden. De raad legt deze unieke keuze nu uit.

'Wij zijn tot de conclusie gekomen dat de risico's voor de volksgezondheid bijzonder groot zijn', aldus de NSABB. 'Omdat volledige publicatie zeer schadelijke gevolgen zou kunnen hebben, wegen de nadelen van publiceren zwaarder dan de voordelen. De NSABB was unaniem over het besluit om de publicatie van details en resultaten sterk te beperken.'

Volgens de wetenschappers in de raad was het onderzoek van groot belang. 'Vóór dit onderzoek was het niet duidelijk of het virus ooit van zoogdier op zoogdier overdraagbaar kon zijn. Nu kan de gemeenschap stappen ondernemen om de wereld voor te bereiden voor wanneer het virus in de natuur spontaan muteert.'

Verantwoordelijkheid
De publicatie van gedetailleerde informatie kan volgens de NSABB bepaalde personen, organisaties of overheden helpen een vergelijkbaar virus te maken. 'Wij geloven dat het onze verantwoordelijkheid als wetenschappers is om geen schade te berokkenen.'

Ron Fouchier, hoogleraar virologie aan het Rotterdamse Erasmus MC, slaagde erin om een zeer besmettelijke variant te maken van het vogelgriepvirus H5N1. H5N1 komt voor bij vogels, maar het geluk wil dat het virus nauwelijks van dier op mens overspringt. Echter door wat kunstmatige genetische veranderingen is dat wel mogelijk. De ziekte is voor mensen vaak fataal. Wereldwijd zijn ruim vijfhonderd mensen aan de vogelgriep overleden, onder wie een Nederlandse dierenarts.

Meer over