Vijftien stichtingen dekmantel voor criminele activiteiten

Criminelen gebruiken op het oog nette stichtingen om zaken als auto's, café's en koffiehuizen uit het zicht van de overheid te houden. Politie en justitie zochten een oplossing - en die lijkt gevonden.

Paul Vugts en Maarten van Dun
Stichtingen kunnen een wolf in schaapskleren zijn. Beeld Gijs Kast
Stichtingen kunnen een wolf in schaapskleren zijn.Beeld Gijs Kast

De Amsterdamse recherche zag met regelmaat Albanese, Engelse en Nederlandse criminelen in auto's die stonden geregistreerd op naam van stichtingen. Ook beruchte ontmoetingsplekken voor criminelen, zoals koffiehuizen, bleken te worden beheerd door een stichting.

Die stichtingen hadden op papier allerlei nobele doelen, zoals 'het doen van onderzoek naar fijnstof in Amsterdam'. In werkelijkheid waren ze louter opgericht om criminelen en hun bezittingen af te schermen van de overheid.

75.000 xtc-pillen
Eén stichting betaalde 76 verkeersboetes van auto's waarin criminelen waren gezien, drie andere lieten tienduizenden boetes onbetaald. Bij een bestuurder werden thuis 75.000 xtc-pillen gevonden. In de illegale koffiehuizen die schuilgingen achter de malafide stichtingen werd in drugs gehandeld en gegokt. Klanten droegen er wapens.

Stichtingen zijn zeer geschikt voor het verhullen van criminele bezittingen, omdat ze veel minder streng worden gecontroleerd dan bedrijven of verenigingen. De fiscus houdt in veel gevallen ook nauwelijks toezicht.

Speciale bevoegdheden
Politie en justitie hopen met een handigheid een oplossing te hebben gevonden. 'Informatieofficier van justitie' Otto van der Bijl, die is belast met dit soort speciale projecten, ontdekte dat het Openbaar Ministerie speciale bevoegdheden heeft om in te grijpen bij stichtingen. "Wij hebben privaatrechtelijke middelen die we in het verleden zelden hebben gebruikt. Als ons vermoeden van misstanden stevig is, kan ik de administraties van stichtingen opvragen en als die niet deugen naar de handelskamer van de rechtbank stappen."

De rechtbank kan de stichtingen opheffen of de bestuurders schorsen. Tegelijk hebben politie en justitie de samenwerking gezocht met de Belastingdienst, kamer van koophandel, notarissen en het Centraal Justitieel Incassobureau.

Vijftien Amsterdamse stichtingen zijn inmiddels voor de rechter gebracht omdat zij malafide zouden zijn. De rechter hief acht stichtingen op, vijf zijn door de kamer van koophandel ontbonden. Vier koffiehuizen in Amsterdam-West werden door de gemeente gesloten.

Lees verder: Iedereen in de wijk wist dat de stichting eigenlijk een gokhol was

Meer over