PlusAchtergrond

Verstuurder ongewenste dickpic is ‘soort digitale potloodventer’

Net als Jeroen Rietbergen, betrokken bij talentenjacht The Voice, verstuurde Marc Overmars ongewenste ‘dickpics’ naar Ajaxmedewerkers. Waarom doen mannen dat? ‘Door een slecht inlevingsvermogen, maar ook vanwege de spanning of het kleineren van de ander.’

Jop van Kempen
null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Wat is een dickpic?

Een foto van een mannelijk geslachtsdeel, meestal in staat van opwinding. “Mannen kunnen een foto van hun eigen stijve sturen, maar ze zullen geregeld ook foto’s van de stijve van anderen sturen,” zegt seksuoloog Yuri Ohlrichs van de Rutgers Expertisecentrum seksualiteit. “Als mannen hun eigenwaarde en zekerheden ophangen aan de geslachtsgrootte, is de kans op foto’s van anderen groter.”

Piemelfoto’s zullen al zolang bestaan als de fotografie; vanaf de 19de eeuw. Maar de zogenoemde dickpic bestaat pas sinds bijna iedereen een smartphone heeft: een jaar of vijftien dus.

Waarom sturen mannen dickpics?

“Ze kunnen denken dat ze de kans op een seksueel avontuurtje vergroten,” zegt psycholoog en docent seksuologie Mark Spiering (Universiteit van Amsterdam). “Ze snappen echter niet dat zo’n expliciet beeld, zonder aangename context en zonder stapsgewijze opbouw in lichamelijk contact, vrouwen vaak tegenstaat. Een man die een ongewenste dickpic stuurt, lijkt op een digitale potloodventer.”

“Mannen zijn doorgaans slechter in het lezen van de seksuele gedachten van vrouwen dan andersom,” zegt sociaal en evolutionair psycholoog Joshua Tybur (Vrije Universiteit). “Vrouwen ervaren veel vaker walging bij het zien van seksuele beelden dan mannen en mannen beseffen dat niet altijd. Ze denken: wat mij opwindt, zal vrouwen ook wel opwinden. En dan sturen ze een dickpic.”

Ook seksuoloog Ohlrichs wijst op deze ‘haast kinderlijke manier van een 5-jarig jongetje om aandacht te vragen voor zijn piemel, zonder rekening te houden met een ander’. De verklaring van Overmars in het persbericht van Ajax (‘ik realiseerde me niet goed dat ik grenzen heb overschreden’) past in deze lijn.

Is ‘seksuele miscommunicatie’ de enige verklaring voor ongewenste dickpics?

Nee, zeker niet. “Het kan ook een uiting zijn van de onderlinge machtsverschillen,” zegt psycholoog Tybur. “Zo van: kijk eens wat ik durf te doen tegen een vrouw die onder mij is gesteld. Ik shockeer en intimideer je, en ik kom er nog mee weg ook. Als een man aan veel vrouwen dickpics stuurt, lijkt me de kans groter dat dit machtsaspect speelt.”

Spiering wijst daarnaast ook op de spanning die het de zender van de dickpic oplevert. “Ik kan me voorstellen dat iemand het doet terwijl hij masturbeert.”

Hoe erg is het ontvangen van dickpic?

“Dat hangt af van de voorgeschiedenis van de ontvanger,” zegt Ohlrichs (Rutgers). “Een vrouw die een seksueel trauma heeft meegemaakt dat begon met dickpics, zal het als zeer schokkend ervaren. Misschien leidt dat tot herbeleving en langere tijd therapie.”

Maar er zijn ook vrouwen die de ontvangen dickpics alleen als onprettig en ongemakkelijk ervaren, aldus Ohlrichs. Zij schudden het veel sneller van zich af. “Zodra de verzender van de dickpics uit de organisatie is verdwenen, is ook het probleem uit de wereld.”

Is een dickpic altijd ongewenst?

“Nee,” zegt psycholoog Spiering. “Als mensen een goede seksuele communicatie hebben, kan het juist heel welkom zijn. Een dickpic of andere intieme foto’s kunnen de seksuele spanning, het plezier en de intimiteit vergroten.”

Afhankelijk van de context kunnen dickpics bij de ontvanger ook rekenen op gegniffel of geamuseerde interesse.

Is het versturen van een ongewenste dickpic strafbaar?

In het wetboek van strafrecht (artikel 240) staat er een gevangenisstraf voor van twee maanden, of een geldboete. Op voorwaarde dat de verstuurder inziet dat de dickpic als ‘aanstotelijk voor de eerbaarheid’ wordt ervaren. Dat is moeilijk aantoonbaar.

“Om te checken of je het kunt maken om een dickpic te versturen, kan een vader zich bijvoorbeeld afvragen hoe hij het zou vinden als zijn dochter zo’n foto ineens van een klasgenoot zou krijgen,” zegt Ohlrichs (Rutgers). “Of als jouw partner deze ongevraagd krijgt van een collega. Als je dat ongepast vindt, weet je dat je dat zelf ook niet kunt doen.”

Centrum Seksueel Geweld: 0800-0188, centrumseksueelgeweld.nl.

Hulplijn Seksueel Misbruik: 0900-9999001, verbreekdestilte.nl.

Praten over zelfmoordgedachten kan met 113 Zelfmoordpreventie, via chat op www.113.nl, of telefonisch via 0800-0113 of 113.

Meer over