Unesco: 'Vernietiging erfgoed Syrië doodzonde'

'Een rampzalige vernietiging van cultureel erfgoed.' Met die woorden omschreef VN-cultuurorganisatie Unesco afgelopen week de plunderingen van oudheidkundige schatten in het door oorlog verscheurde Syrië. De Nederlandse archeoloog Diederik Meijer, verbonden aan de Universiteit Leiden, hield zich 40 jaar lang bezig met opgravingen in het land. Met lede ogen moet hij aanzien hoe zwaarbewapende plunderaars hun slag slaan.

Redactie
De eeuwenoude souk (markt) van Aleppo, die deels is verwoest door de burgeroorlog. Beeld REUTERS
De eeuwenoude souk (markt) van Aleppo, die deels is verwoest door de burgeroorlog.Beeld REUTERS

'Het huidige Irak wordt omschreven als wieg van de beschaving, maar datzelfde geldt zeker voor Syrië', aldus Meijer. Zo werd het spijkerschrift ontwikkeld in het huidige Irak maar al heel snel daarna, getuige de vondst van de vele kleitabletten, ook in het huidige Syrië toegepast. Meijer hield zich tientallen jaren bezig met opgravingen in het land, zo'n 25 kilometer ten zuiden van Turkije waar de restanten van een opeenvolging van steden en dorpen te vinden zijn.

Volgens hem vormen die locaties nu een aantrekkelijke en makkelijke prooi voor gewapende mannen die aan geld willen komen. 'Je kunt hier heel weinig aan doen. In omstandigheden van oorlog komen eten, drinken en overleven op de eerste plaats. Pas na een hele lange tijd komt de cultuur om de hoek kijken. De regering heeft wachters aangesteld bij belangrijke vindplaatsen die de boel voor een beetje geld in de gaten moeten houden. Maar als er mannen met kalasjnikovs komen, staan ze volkomen machteloos.'

Moedwillige vernietiging
Meijer heeft op internet meerdere malen met mobiele telefoons opgenomen filmpjes gezien van plunderaars die vindplaatsen afstruinen. Gezien de barre omstandigheden in het land, stelt Meijer nog wel enig begrip op te kunnen brengen voor de plunderingen in een poging te overleven. Dat geldt echter absoluut niet voor de moedwillige vernietiging van cultureel erfgoed tijdens beschietingen door strijdende partijen.

Als voorbeeld noemt hij de beschadiging van het middeleeuwse kruisridderskasteel Krak des Chevaliers bij de stad Homs. 'Dit is een prachtig, bijna sprookjesachtig kasteel. Regeringstroepen hebben een toren van de burcht kapotgeschoten omdat er sluipschutters in zaten. Dat is werkelijk doodzonde. Natuurlijk hadden ze last van die schutters. Maar je moet je toch afvragen of deze manier van ingrijpen dan de moeite waard is?'

Krak des Chevaliers. Beeld AFP
Krak des Chevaliers.Beeld AFP
Meer over