Slavernijinstituut moet onder nieuwe voorzitter zwart platform worden

Het slavernijinstituut Ninsee heeft een nieuwe voorzitter. Antoin Deul wil bouwen op een nieuw zwart bewustzijn in het land.

Patrick Meershoek
Antoin Deul: 'De discussie over Zwarte Piet heeft een hele nieuwe generatie wakker geschud.' Beeld Roy del Vecchio
Antoin Deul: 'De discussie over Zwarte Piet heeft een hele nieuwe generatie wakker geschud.'Beeld Roy del Vecchio

Twaalf jaar werkte hij in het buitenland voor de Amerikaanse multinational Nalco, als manager van industriële waterprojecten in ontwikkelingslanden. Toen hij in 2010 terugkeerde, was Nederland onherkenbaar veranderd, vertelt Antoin Deul. 'Ik mocht tegenover mijn zoons graag opscheppen over het liberale klimaat in Nederland. Na onze terugkeer moest ik vaststellen dat er een heel andere wind is gaan waaien. Mijn kinderen hebben dat aan den lijve ondervonden. In Nederland werden ze zich voor het eerst bewust van hun huidskleur.'

Zwarte Piet
Ondanks, of misschien wel dankzij, de sterk gedaalde politieke gevoelstemperatuur ziet Deul ook een zwart bewustzijn in het land dat er voor zijn vertrek niet was. 'De discussie over Zwarte Piet heeft een hele nieuwe generatie wakker geschud. Activisten, maar ook bekende zwarte Nederlanders, stappen nu naar voren om hun verhaal te doen over het onderwerp diversiteit. Een van mijn voornemens is om van het Ninsee een platform te maken waar al deze stemmen bij elkaar komen.'

Daarmee zet Deul de lijn voort die zijn voorganger Franc Weerwind - nu burgemeester van Almere - had uitgezet voor het Ninsee. In reactie op een demonstratie van ontevreden jonge activisten tijdens de jaarlijkse herdenking van de afschaffing van de slavernij in het Oosterpark ging Weerwind twee jaar geleden aan het werk om de verschillende partijen samen te brengen. Vorig jaar hadden de activisten nadrukkelijk een aandeel in het programma van Ketikoti.

Witte blinde vlek
Deul wil de komende tijd een volgende stap zetten. 'Ik wil de activisten en grassroot-organisaties graag in het bestuur, zodat we ons draagvlak verder kunnen verbreden. We zijn het met elkaar eens dat er in Nederland een witte blinde vlek bestaat voor de gedeelde geschiedenis van het koloniale verleden. Het is aan ons om in Den Haag aan de poort te rammelen en de plek op te eisen die ons toekomt.'

De nieuwe voorzitter doelt ook op het Ninsee zelf, dat na een vliegende start in 2002 de afgelopen jaren in hoog tempo werd afgebouwd. Het instituut wordt momenteel met een minimale bezetting door de gemeente Amsterdam overeind gehouden. 'De herdenking in het Oosterpark is een nationale herdenking,' geeft Deul als voorbeeld. 'Toch moeten we elk jaar opnieuw subsidie aanvragen voor de organisatie ervan.'

De voorzitter hoopt het verloren terrein de komende jaren te kunnen heroveren. 'Het lijkt me heel goed als er een zwart archief komt, met documentatie, boeken en onderzoeksgegevens over de geschiedenis van de zwarte gemeenschap in Nederland. Het kan meteen ook een ontmoetingsplek zijn,' aldus Deul, die aangeeft ook van de achterban een bijdrage te verwachten om dit mogelijk te maken. 'Zelfredzaamheid is ook een teken van kracht.'

Al Sharpton
Deul woonde lang in Chicago, en leerde daar de kracht van de Afro-Amerikaanse gemeenschap kennen. 'Als ergens in Amerika iets gebeurt wat lijkt op racisme, ligt er een paar uur later een statement van dominee Al Sharpton. De zwarte gemeenschap in Nederland mist zulke leiders. Misschien dat de nieuwe generatie daarvoor zorgt.'

Tot die tijd zijn de Amerikaanse iconen een bron van inspiratie. Op de nieuwjaarsreceptie van het Ninsee is vanavond Black Panther Emory Douglas eregast.

Deul: 'Er zijn grote verschillen tussen Nederland en de Verenigde Staten, maar het uitsluitingsmechanisme en het institutioneel racisme zijn heel goed vergelijkbaar. De Afro-Amerikanen hebben door middel van de burgerrechtenbeweging vanaf de jaren vijftig hun emancipatie zelf in gang gezet. Op het gebied van onderlinge samenwerking kunnen wij heel wat van de Amerikaanse voorbeelden leren.'

undefined

Meer over