Update

Rechters vellen op 24 augustus vonnis over Breivik

Op de laatste dag van het proces tegen Anders Behring Breivik mocht de Noorse moordenaar zelf het woord nemen, waarop zeker 30 nabestaanden van zijn slachtoffers uit de rechtszaal wegliepen. Breivik sprak na hartverscheurende getuigenissen van vijf mensen die hun dierbaren waren verloren. Breivik vermoordde vorig jaar in totaal 77 mensen.

Anders Behring Breivik met zijn advocaat Geir Lippestad. Beeld afp
Anders Behring Breivik met zijn advocaat Geir Lippestad.Beeld afp

'Hij heeft spreekrecht. Maar wij hebben niet de verplichting om te luisteren', zei een van de nabestaanden. 'Het luisteren naar hem maakt ons ziek.'

Eerder hadden zijn advocaten hun slotpleidooi gehouden. Gisteren kwamen de aanklagers met hun eis. Zij willen dat de rechtbank Breivik ontoerekeningsvatbaar verklaart, zodat hij levenslang in een psychiatrische kliniek kan worden opgenomen.

'Geestelijk gezond'
De aanklagers hebben betoogd dat Breivik gestoord is, maar advocaat Geir Lippestad zei dat de beklaagde werd gedreven door politiek extremisme en niet door de drang geweld te plegen. Hij moet worden vrijgesproken of veroordeeld.

Aangezien Breivik heeft bekend dat hij vorig jaar in Oslo en op Utøya 77 mensen heeft vermoord draait het proces om de vraag of de verdachte al dan niet krankzinnig is.

De rechters vellen op vrijdag 24 augustus het vonnis over Breivik.

'Kleine, veilige Noorwegen'
In zijn slotpleidooi noemde Breiviks advocaat Geir Lippestad het 'bijna niet te begrijpen' dat het 'kleine, veilige Noorwegen' getroffen zou worden door een dergelijke terreuraanslag en dat verklaart volgens hem mogelijk dat psychiaters verschillende conclusies hebben getrokken over de psychische gesteldheid van Breivik.

Lippestad probeerde de rechtbank ervan te overtuigen dat Breiviks bewering dat hij een verzetsstrijder is die probeert te voorkomen dat Noorwegen en de rest van Europa worden gekoloniseerd door moslims niet op waandenkbeelden berust, maar voortkomt uit een politieke zienswijze die hij deelt met andere rechts-extremisten.

Hij sprak ook tegen dat Breivik werd gedreven door een psychotische drang om te moorden, in plaats van door een politieke ideologie, zoals een team psychiaters heeft geconcludeerd. 'De 22e juli was een geweldsinferno', zei Lippestad. 'Maar om te kunnen beoordelen of het geweld op zich zijn drijfveer was, of radicale politiek, moeten we bekijken hoe hij de aanslagen uitvoerde. Hij besefte dat het verkeerd was om te moorden, maar koos er toch voor om te moorden. Dat is was terroristen doen.'

Bloeddorstige gek
Als de rechtbank met de aanklagers meegaat, zal de grootste Noorse massamoord in vredestijd niet als een politieke terreurdaad, maar als het werk van een bloeddorstige gek de boeken in gaan. Oordeelt de rechtbank dat Breivik wel verantwoordelijk kan worden gehouden voor zijn daden dan krijgt hij waarschijnlijk de maximale gevangenisstraf van 21 jaar. Die straf kan worden verlengd als te zijner tijd wordt geoordeeld dat Breivik nog altijd een gevaar voor de samenleving vormt.

Breivik richtte in juli vorig jaar een bloedbad aan in een jongerenkamp ten noordwesten van Oslo nadat hij een bomaanslag had gepleegd. Daarbij kwamen in totaal 77 mensen om.

Meer over