Amsterdamprijs

Rapper Akwasi: 'Als je die stem hebt, waarom zou je hem niet gebruiken?'

We stellen de genomineerden voor de grootste Amsterdamse cultuurprijs, de Amsterdamprijs voor de Kunst, aan u voor. Vandaag: rapper en theatermaker Akwasi (1988).

Vincent Smits
Akwasi: 'Bram Vermeulen is mijn mattie.' Beeld Mats van Soolingen
Akwasi: 'Bram Vermeulen is mijn mattie.'Beeld Mats van Soolingen

'Meneer de burgemeester, ik zou burgemeester moeten worden.' Nadat theatermaker Akwasi tijdens de herdenking van de afschaffing van de slavernij vorige maand deze woorden had gesproken, klonk er luid gejoel uit het publiek. Burgemeester Eberhard van der Laan stond erbij. 'Heb je het gezien?' vraagt Akwasi op een zonnige ochtend in het Volkshotel, waar hij ook zijn werkruimte heeft. 'Ik bedoelde dat met een knipoog, maar je zag wel een lichte ergernis bij Van der Laan. Mijn speech werd een beetje een roast, had ik het gevoel.'

Maar er zat wel degelijk een serieuze toon in. Akwasi wilde zich uitspreken over de omgang van Nederland met zijn slavernijgeschiedenis. 'We willen alleen maar zonlicht op deze zwarte bladzijdes,' sprak de 27-jarige rapper. Akwasi kreeg veel bijval na die voordracht. Vooral van de Surinaamse gemeenschap. 'Ik kreeg zelfs een telefoontje van een man die zat te klappen voor de televisie.'

Akwasi is een open, warme persoonlijkheid die zich over van alles uitspreekt. 'Ik denk dat ik inmiddels behoor tot de mensen in de stad die het hierover kunnen hebben. En als je toch die stem hebt, waarom zou je hem niet gebruiken?'

Standbeeld
Akwasi voelt zich betrokken bij Amsterdam. Hij groeide op in Osdorp en Kraaiennest. 'Ik hou van Amsterdam. Ik ben hier geboren. Ik ga hier waarschijnlijk...' Hij pauzeert en begint dan te lachen. '...ooit een standbeeld krijgen. Dat zou écht vet zijn! Je dacht dat ik 'dood' zou zeggen, hè?'

Akwasi Owusu Ansah, zoals hij voluit heet, is theatermaker, schrijver, rapper én dichter. Hij maakte furore met de hiphopgroep Zwart Licht, spreekt regelmatig in de stad en kreeg lovende recensies voor zijn eerste soloalbum Daar ergens. Maar wat hij ook doet, alles bij Akwasi draait om tekst.

'Waar zou ik zijn zonder de pen? Ongelukkig. Waar zou ik zijn zonder tekst? Ongelukkig. Tekst is mijn valuta. Ik kan mezelf duidelijk maken door middel van tekst. Vroeger was ik niet zo ad rem. Ik kon mezelf niet zo goed verwoorden.' Dus begon Akwasi zijn gedachten op papier te zetten en dat is hij altijd blijven doen.

Geestelijke mentor
'Ik heb ook heel veel geleerd van Bram Vermeulen, ook al is hij er niet meer.' Het album Daar ergens bevat alleen maar bewerkingen van het oeuvre van de in 2004 overleden zanger. Toen Akwasi voor het eerst zijn muziek hoorde, voelde hij meteen een band met Vermeulen.

'Hij is een beetje mijn geestelijke mentor, mijn mattie. Toen ik Dit is een wedstrijd voor het eerst hoorde, wist ik niet eens dat hij er niet meer was. Ik vond het zo'n tof nummer. Ik vroeg me af wie deze ondergewaardeerde man was en waarom mijn generatie Bram Vermeulen niet kent.'

Vermeulen was de katalysator voor de mix van theater en hiphop die Akwasi nu in theaters brengt. Volgens de Amsterdamprijsjury weet Akwasi twee werelden met elkaar te versmelten: hiphop en theater. 'Hij verklankt het snijpunt van wit en zwart erfgoed in Amsterdam,' aldus de jury.

De jonge rapper ziet die mix terug in zijn publiek. 'Nu zitten er bij mijn shows mensen uit Osdorp of de Bijlmer, Zwart Licht-fans, naast vaste theatergangers. Die ontmoeten elkaar daar, zitten schouder aan schouder en zingen liedjes mee.'

Bram Vermeulen is de grote uitzondering tussen alle inspiratiebronnen, die Akwasi verder vooral uit het buitenland haalt. 'Als ik te veel Nederlandstalige muziek luister, ben ik bang dat ik erop ga lijken. Ik wil dat mijn muziek voelt alsof ze uit het buitenland kan komen.' Akwasi luistert, behalve naar hiphop, ook naar andere dingen. 'Ik ben een heel grote Jamiroquaifan, ben gek op Ray Charles en kan genieten van de reggae van Sizzla. Ik luister graag naar grime (een duistere combi van hiphop en house - VS), maar ook naar The Arctic Monkeys en Radiohead.' Als kind van Ghanese ouders is hij gek op afrobeat. 'Ik ben ook een heel grote Fela Kuti-fan. Mijn ouders draaiden veel Ghanese funk. Weet je hoeveel kracht, liefde en gezelligheid in die muziek zitten, hoe dansbaar die is?'

Ook voor spoken word luistert Akwasi liever naar buitenlandse artiesten als Mos Def en Common.'Spoken word staat in Nederland nog in de kinderschoenen. Er is niet eens een Nederlandse term voor. Het gat tussen poëzie en spoken word is nog te groot in Nederland, stelt Akwasi.

Stadsdichter
'Het ligt niet zo ver uit elkaar, maar er wordt gedaan of dat wel zo is. Wanneer wordt iemand die spoken word doet bijvoorbeeld stadsdichter? Ik zou wel eens stadsdichter of dichter des vaderlands willen worden.'

Op het moment concentreert Akwasi zich op Zwart Licht, waarvan binnenkort nieuw werk uitkomt. Ook wil hij volgend jaar een theatertour doen met Daar Ergens. 'Die theatervoorstelling wordt echt een andere show dan de huidige. De show draait om de overeenkomsten tussen Bram en mij. Ik wil een dialoog aangaan.'

Verder is de jonge creatieveling nog bezig met een filmscenario - waarin hij ook een rol voor zichzelf ziet weggelegd -, runt hij zijn eigen platenlabel, maakt hij het succesvolle radioprogramma Grimeyard op Juize FM en denkt hij aan een poëziebundel.

Het moge duidelijk zijn: Akwasi houdt niet van stilzitten en is constant op zoek naar nieuwe dingen. 'Vernieuwing zou mijn tweede naam moeten zijn.' Problemen levert dat niet op, zolang je maar een strakke agenda voert, stelt de rapper. 'Ik kan per discipline maar aan één ding tegelijk werken. Qua muziek concentreer ik me nu echt op Zwart Licht. Maar ik kan wel tegelijkertijd aan een filmscript of poëziebundel werken. Je moet met veel ballen gooien. Dat wordt dan vanzelf jongleren.'

Het Parool belicht de genomineerden voor de Amsterdamprijs. De uitreiking vindt plaats op 27/8.

Meer over