Review

Plan C ****

null Beeld

Regie: Max Porcelijn
Met: Ruben van der Meer, René van 't Hof, Ton Kas

Het blijkt te kunnen: een Nederlandse komedie die niet op de vette lach speelt, maar waarin de humor tragiek verbergt. Max Porcelijns speelfilmdebuut Plan C, over een mislukte overval, ontstijgt de polderlol.

''We beginnen allemaal met plannen, met dromen, maar meestal loopt het anders,'' zegt de voice-over in het begin van Plan C. Dat geldt in elk geval voor de sullige Amsterdamse rechercheur Ronald (Ruben van der Meer), die zich door gokverslaving in de nesten heeft gewerkt.

Hij heeft een schuld bij een Chinese onderwereldfiguur, die Ronalds ex-vrouw (Rifka Lodeizen) en hun kind iets dreigt aan te doen als hij het geld niet binnen een week terug krijgt. Ronald bedenkt een plan, dat hij in zijn eenvoud geniaal vindt. Zijn vriend Gerrit (René van 't Hof), een kleine criminele ritselaar, en diens zwager Bram (Ton Kas) zullen een illegaal gokpaleis in Amsterdam-Noord overvallen, waar Ronald aan de goktafel zal zitten, zodat de verdenking niet op hem valt.

Na de overval, die, benadrukt Ronald, volkomen geweldloos zal zijn, zullen ze het geld verdelen en ieder weer hun weg gaan. Het loopt anders, doordat Bram een tikkeltje anders in elkaar zit dan Ronald en Gerrit dachten.

Plan C illustreert dat ingewikkelde plots niet nodig zijn, maar dat het aankomt op een goede uitwerking. Het verhaaltje past op een bierviltje, maar Porcelijn, die ook het scenario schreef, maakt er iets moois van door het boven het niveau van grappen en grollen uit te tillen.

Ronald en Gerrit zijn geen komische karikaturen, maar morsige veertigers die aan de achterkant van hun dromen zijn beland. Ronald worstelt met zijn echtscheiding en wil zijn vrouw heroveren. Of dat zal lukken door het lezen van het zelfhulpboek Een leven zonder twijfel valt te bezien. Gerrit leeft duidelijk al langer in zijn eentje en praat thuis voor 'een stukje gezelligheid' tegen zijn parkiet. Bij Bram komen de in het leven opgelopen frustraties gevaarlijker naar buiten.

Naast de perfecte casting vallen de gortdroge absurdistische dialogen op, die aan Alex van Warmerdams werk doen denken. Porcelijn baat de geestige mogelijkheden van taalclichés en maffe opmerkingen uitstekend uit, maar daaronder zit een tragische laag.

Als Gerrit over zomaar een man op straat opmerkt dat niemand hem waarschijnlijk zou missen als hij wordt doodgereden, heeft hij het stiekem over zijn eigen tragische leven. Porcelijn lost met Plan C de belofte ruimschoots in die hij zes jaar geleden op de Filmacademie wekte met zijn eindexamenfilm De ontgoocheling.

Dat het Filmfonds het script van de film in de prullenbak gooide, zodat Plan C zonder subsidie is gerealiseerd, is onbegrijpelijk. (Jos van der Burg)

null Beeld
Meer over