Massaslachting van dieren door mislukte oogsten

Veetelers wereldwijd zijn momenteel bezig met wat de grootste slachtpartij uit de moderne geschiedenis zou kunnen zijn: miljoenen varkens en runderen worden voortijdig afgemaakt omdat diervoeder te duur is geworden. Dat voer is zo duur geworden door mislukte oogsten, ondermeer in de VS, dat deze zomer opnieuw getroffen werd door recordhittes en -droogtes.

null Beeld

Alsof dat nog niet genoeg is: door aanhoudend slecht weer in de viswateren voor de Zuid-Amerikaanse westkust is ook de vangst van ansjovis en andere 'industriële' vis drastisch lager. Die vis staat in voor 20% van de totale vangst en wordt vooral gebruikt om in voer voor beesten te draaien (en ook steeds meer om organische meststoffen te maken). Ook dat zal de prijs van voedsel doen toenemen.

Het zijn vooral bankiers die aan de alarmbel trekken, want die zijn bang dat de te verwachten stijgingen van de voedselprijzen de inflatie doet escaleren. Bij Rabobank gaan ze uit van een mogelijke stijging van voedselprijzen voor de consument van 14 procent. In eerste instantie zal de markt overspoeld worden met al dat geslacht vlees - en het liquideren van de veestapel in hoog tempo zal naar verwachting doorgaan tot in het eerste kwartaal van 2013. Maar, het gevolg is dat er daarna een enorme schaarste zal ontstaan. In de VS is door afslachten van dieren die niet meer kunnen gevoed worden de veestapel nu al op het niveau van 1973 beland.

Varkensvlees
Varkens worden momenteel het eerst en het meest geofferd, omdat het in vergelijking met runderen niet zo lang duurt om varkens voor consumptie te kweken: zes maanden tegenover anderhalf jaar. Varkensvlees zal daardoor de volgende maanden spotgoedkoop zijn, maar bij de Rabobank gaan ze uit van een prijsstijging van 31 procent voor varkensvlees dat geleverd wordt in juli 2013.

Nicholas Higgins, analist op het gebied van grondstoffen en voedingsmiddelen, verwoordt het zo in zijn rapport: 'There will be an initial glut in meat availability as people slaughter their animals to reduce their feed bills. But by next year herds will be so reduced that there won't be enough animals to meet expected demand and prices will soar.'

null Beeld
null Beeld
null Beeld

Melk en zuivel
De prijs van veevoeders is dusdanig aan het stijgen door de mislukte oogsten dat zelfs melkkoeien er in verschillende landen moeten worden geslacht. Dat zal dan weer leiden tot een hogere prijs voor melk- en zuivelproducten. Vlees en zuivelproducten maken 52 procent uit van wat een gezin uitgeeft aan voedsel wereldwijd, en in onze contreien is dat zelfs meer. De index van de United Nations Food and Agriculture Organisation (FAO), waarin de prijzen van 55 voedselproducten zitten, staat nu op 213. De verwachting is dat dat volgende zomer ten minste 243 zal zijn. Dat zou meteen een toename met 175 procent zijn in ongeveer tien jaar.

Goed nieuws?
Het goede nieuws, als er al van goed nieuws kan worden gesproken, is dat het vooral de rijkere landen zijn die erdoor getroffen worden. Vlees is niet meteen een vast onderdeel van het menu in landen waar honger wordt geleden, en voorlopig zit het goed met de prijzen van graan en rijst, de twee voedingsstoffen die in 2007-2008 zo duur werden dat er voedselrellen ontstonden en zo ook het klimaat schiep voor revoluties in de Arabische wereld.

Maar er zijn twee gevaren, en afgaande op het verleden, kunnen we er maar best van uitgaan dat die werkelijkheid worden. Hamsteren is zelfs al begonnen. Indonesië is volop bezig om maïs op te slaan. Zuid-Korea denkt aan een exportverbod voor rijst. En Iran is blijkbaar massaal graan aan het inkopen. Hamsteren leidt tot speculatie en hogere prijzen. Bovendien valt te verwachten dat de hogere vleesprijzen de andere voedselprijzen gaan meesleuren.

Handelaren
Er is immers één groep mensen die zich in de handen aan het wrijven is: food en commodity-traders, de mensen die op de beurs speculeren met voeding. Chris Mahoney, de food-CEO van Glencore, liet zich onlangs ontvallen dat 'the US drought will be good for the commodities trader because it will lead to opportunities to exploit soaring prices'. Dus het financiëel uitbuiten (zijn woorden) van grondstoffenschaarste.

Het grootste venijn van deze nakende voedselcrisis zit wellicht in de staart. Verschillende analisten houden er rekening mee dat warenhuizen en supermarkten bijzonder weigerachtig zullen staan tegen het verhogen van hun prijzen, gezien het huidige klimaat van mes-op-de-keel concurrentie om de door de recessie behoedzamere klanten niet te verliezen.

Hun leveranciers, de verwerkende voedselindustrie, tot aan de landbouwers en veetelers toe zullen dat voelen en maatregelen treffen. Lees: de voedselindustrie zal massaal herstructureren (ontslagen), en nog meer boeren zullen de handdoek in de ring gooien.

Meer over