Lofzangen op fascisme ergeren oppositie Italië

In Italië is ophef ontstaan nu de burgemeester van Rome en de minister van Defensie het hebben opgenomen voor het fascisme.

'Ik heb het fascisme nooit als het kwaad beschouwd,' zei de Romeinse burgemeester Gianni Alemanno tegen de krant Corriere della Sera. Tijdens een bezoek aan Israël, waar hij ook het Yad Vashem Holocaustmonument aandeed, weigerde Alemanno het fascisme te veroordelen.

''Het fascisme was een meer complex fenomeen,'' aldus Alemanno in de Corriere. ''Veel mensen sloten zich in goed vertrouwen aan bij de beweging en ik wil ze niet allemaal als fout bestempelen. De rassenwetten waren echter het absolute kwaad en droegen bij aan de ondergang van het fascisme.''

Een dag later sprak minister van Defensie Ignazio La Russa op een bijeenkomst ter herdenking van het Romeinse verzet tegen de Duitse troepen in 1943. Hij prees naast het verzet ook het patriottisme van de Italianen die na 1943 met de nazi's tegen de geallieerden vochten. ''Ik zou mijn geweten verraden indien ik niet zou memoreren dat ook andere mannen in uniformen, zoals de 'Nembo' parachutistendivisie van Benito Mussolini, in hun ogen vochten om hun land te verdedigen.''

Links Italië en Joodse belangengroepen reageerden furieus op de uitlatingen. Ze beschuldigden de twee van het herschrijven van de geschiedenis en het ontkennen van gruwelen begaan tijdens de Mussolinidictatuur. 'Il Duce' kwam in 1922 aan de macht. De politieke vrijheid werd beperkt en tegenstanders van het regime verdwenen in de cel of werden vermoord.

De linkse oppositieleider Walter Veltroni, tevens de voorganger van Alemanno als Romeins burgemeester: ''Voor de invoering van de rassenwetten, hadden de fascisten al iedereen die niet dezelfde denkbeelden koesterde, de vrijheid afgenomen. Er was maar één partij in het parlement en de vakbonden waren opgeheven.'' Veltroni kondigde aan af te treden als hoofd van een commissie voor de bouw van een Holocaustmuseum in Rome. Hij zei niet langer met Alemanno, die ook in de commissie zit, samen te kunnen werken.

Ook de voorzitter van de Joodse gemeenschap in Italië, Renzo Gattegna, had weinig begrip voor de vergoelijkende woorden van Alemanno en La Russa. ''Het is heel lastig om de rassenwetten van het fascisme te scheiden.''

Alemanno en La Russa zijn afkomstig uit de neofascistische partij Movimento Sociale Italiano. De MSI is opgegaan in de Nationale Alliantie. De partij stond te boek als neofascistisch maar profileert zich sinds de jaren negentig als conservatief. Nu maken ze deel uit van de rechtse regeringscoalitie van premier Silvio Berlusconi. In april won Berlusconi de verkiezingen. Sindsdien is zijn regering onder vuur komen te liggen door de harde aanpak van illegalen en zigeuners.

Alemanno is de eerste rechtse burgemeester van Rome sinds de Tweede Wereldoorlog. Hij heeft inmiddels gezegd dat hij verkeerd begrepen is en niet de 'antidemocratische tendensen van het fascisme wilde goedkeuren'. Tevens heeft hij Veltroni verzocht zijn beslissing om af te treden te herzien. (VINCENT SMITS)

Burgemeester Alemanno beschouwt het fascisme niet als synoniem voor de holocaust. Foto EPA/Claudio Peri-Massimo Percossi Beeld
Burgemeester Alemanno beschouwt het fascisme niet als synoniem voor de holocaust. Foto EPA/Claudio Peri-Massimo Percossi
Meer over