Update

Live | De Jonge kan blijven, motie van wantrouwen haalt geen meerderheid: ‘Nu werk aan de winkel’

Hugo de Jonge kan aanblijven als minister na een taai debat over de Sywert-deal. Een flink deel van de Tweede Kamer vond dat de CDA’er moet opstappen na zijn bemoeienis met de mondkap-order, maar De Jonge behoudt steun van coalitiegenoten. ‘Ik heb bijgedragen aan de verwarring’.

Niels Klaassen en Marcia Nieuwenhuis

De Jonge maakte eerder in het debat weliswaar ‘oprechte excuses’ aan Tweede Kamer en media voor onvolledige informatievoorziening rond de Sywert-deal, maar met dat mea culpa nam de oppositie geen genoegen. PvdA-Kamerlid Kuiken diende een motie van wantrouwen in en zegde daarmee het vertrouwen in de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening op. Die rode kaart kreeg steun van 52 parlementariërs, onder meer van DENK, SP, Partij voor de Dieren, BBB, PVV, Forum en Volt. Dat was niet genoeg voor een meerderheid, maar het is wel een signaal van breed wantrouwen.

Na afloop van het debat erkende De Jonge nogmaals dat hij zelf heeft bijgedragen ‘aan de verwarring’ door relevante appcontacten eerder niet te melden aan media en parlement: “Ik heb onvoldoende volledig de Kamer geïnformeerd. Er is werk aan de winkel.”

Toen PvdA-Kamerlid Kuiken even daarvoor de motie van wantrouwen indiende, zei ze: “Het valt mij zwaar, maar De Jonge informeerde de Kamer niet eerlijk, niet tijdig en niet volledig, terwijl al een jaar lang gevraagd wordt om informatie.”

Deloitte-onderzoek

Hoewel De Jonge dus kan blijven, is de kous daarmee nog niet af rond de Sywert-deal. Er komt nog meer naar buiten over de miljoenenorder, een Deloitte-onderzoek volgt nog, net als een parlementaire enquête. SGP’er Kees van der Staaij noemde het een ‘ongemakkelijk’ debat. Hij sprak van een ‘tussenstand’ en wil vandaag nog geen oordeel vellen. En, zoals D66-Kamerlid Wieke Paulusma het verwoordde: “Voor nu nemen wij genoegen met de excuses van de minister.’’

Want het laatste woord is nog niet gesproken over de intussen berucht geworden deal van 100 miljoen euro die CDA-lid Sywert van Lienden sloot. Van Lienden – bekend van onder meer programma’s als De Wereld Draait Door – zei dat in de media ‘zonder winstoogmerk’ te doen. Later bleek dat hij en zijn beide zakenpartners miljoenen hebben verdiend.

Volgens GroenLinks-leider Jesse Klaver is er in de reactie van het kabinet ‘een patroon te zien’. “Ik had betrokkenheid, maar was niet betrokken,’’ verwijst hij naar de wankele verdedigingslinie van de CDA-bewindsman.

Zo’n acht uur na de start van het debat kwam de minister zelf pas aan bod. “Ik heb wel contact gehad over Van Lienden op het departement. Mijn betrokkenheid is daardoor niet goed toegelicht en daarvoor wil ik mijn oprechte excuses maken aan de Kamer”, zei De Jonge. “Zo heb ik verwarring laten ontstaan, ik reken dat mezelf aan. Het beeld van mijn betrokkenheid was onbedoeld niet compleet.”

Betrokkenheid

Op vragen van onder meer deze site over zijn betrokkenheid en of hij contact had gehad met Sywert van Lienden antwoordde De Jonge vorig jaar meermaals dat hij ‘niet betrokken’ was. Ten onrechte dus. “De betrokkenheid was groter dan we hebben aangegeven in de antwoorden. Dat hadden we moeten melden, vollediger moeten doen.” Dat was ‘completer geweest’, zei De Jonge.

PVV-Kamerlid Fleur Agema blijft uiterst kritisch en wijst erop dat ambtenaren op zijn verzoek schrijven te zijn gaan ‘knuffelen’ met Sywert: “De minister blijft bij hoog en bij laag volhouden dat hij niet betrokken was bij de deal. Maar als je het nou vergelijkt met de aankoop van een huis, dan is de ondertekening maar een klein deel van de deal.’’

‘Geen vriendjespolitiek’

Toch was van vriendjespolitiek absoluut geen sprake, stelt de CDA-bewindsman. “Ik wilde voorkomen dat er concurrentie kwam van Van Lienden naast ons landelijk inkoopcentrum.” De Jonge vindt dat er ten onrechte verwijten aan het CDA worden gemaakt. Hij noemt dit zelfs ‘een giftig verwijt, omdat je je daar zo moeilijk tegen kunt verweren.’ “Het hele lelijke woord nepotisme werd er zelfs bij gebruikt. Dat werp ik verre van mij.’’

Volgens oppositiepartijen bagatelliseert De Jonge zijn eigen rol bij de deal. “U was enthousiast over de contacten met Van Lienden, dan stuurt u toch aan op een deal? Waarom zegt u dit niet gewoon,” zei SP-Kamerlid Maarten Hijink. PvdA-Kamerlid Attje Kuiken noemt De Jonge ‘de dealmaker’: “ik ben ambtenaar geweest. Als een minister zo enthousiast berichten stuurt, dan zijn dat gewoon opdrachten, ambtenaren voeren dat uit.”

Maar De Jonge blijft erbij: hij stuurde niet aan op een order bij Van Lienden. Wel zou het kunnen zijn dat hij nog eens is bijgepraat tussendoor, “maar daar heb ik geen herinnering aan,’ zegt De Jonge. Volgens hem is het achteraf gezien makkelijk gezegd, dat de deal niet goed was ‘omdat we nu weten hoe het afgelopen is’. “Iedereen voelt toch dat ‘ie dat er een loer is gedraaid door Van Lienden, toch?”

Minister voor Medische Zorg Martin van Rijn appt aan Hugo de Jonge. De PvdA-bewindsman reageert sceptisch op Van Liendens extra aanbod.  Beeld VWS
Minister voor Medische Zorg Martin van Rijn appt aan Hugo de Jonge. De PvdA-bewindsman reageert sceptisch op Van Liendens extra aanbod.Beeld VWS
Hugo de Jonge appt met een onbekende ambtenaar. Die moet gaan ‘knuffelen’ met Sywert.  Beeld VWS
Hugo de Jonge appt met een onbekende ambtenaar. Die moet gaan ‘knuffelen’ met Sywert.Beeld VWS
Meer over