'Koude Oorlog zal niet herleven'

MOSKOU - De Amerikaanse kustwachtkotter Dallas is vanmorgen niet de Georgische haven van Poti binnengelopen, zoals het plan was. Daarmee lijkt Washington de gespannen verhouding tussen Moskou en het Westen op dit moment niet verder te willen verscherpen.

Die verhouding stond al onder druk door het Russische militaire optreden in Georgië. Maar zij werd gisteren op scherp gezet door de volstrekt onverwachte aankondiging van de Russische president Dmitri Medvedev dat Rusland de onafhankelijkheid erkent van Zuid-Ossetië en Abchazië. Deze twee provincies willen zich van Georgië afscheiden.

Om die erkenning had het Russische parlement maandag gevraagd. Maar de meeste politieke waarnemers hadden verwacht dat Medvedev stilzwijgend aan die wens zou voorbijgaan. Zijn prompte inwilliging ervan verraste het Westen volkomen. De erkenning veroorzaakt de diepste crisis in de internationale betrekkingen sinds het einde van de Koude Oorlog
Medvedev bracht zijn boodschap in een televisietoespraak. Daarin deelde hij mee dat Zuid-Ossetië en Abchazië 'nooit meer te lijden zullen hebben van het onderdrukkende Georgische bewind'. ''Dit is geen gemakkelijke keuze, maar het is de enige manier om mensenlevens te sparen.''

In een interview met de BBC zei Medvedev korte tijd later dat Rusland niet bevreesd is voor de gevolgen van deze erkenning voor de internationale verhoudingen. ''We zijn nergens bang voor, ook niet voor het vooruitzicht van een Koude Oorlog.''
Maar de Russen spraken gisteren met twee tongen. Moskous man bij de Verenigde Naties, Vitaly Tsjoerkin, probeerde het vuurtje onmiddellijk te doven. Hij geloofde niet dat het Russische besluit de Koude Oorlog zou doen herleven, zei hij. ''Ik zie dat niet gebeuren. Maar ik ben er zeker van dat een moeilijke periode zal aanbreken in de internationale discussie.''

''Indien de verhoudingen slechter worden, is dat niet onze keus. Maar de Koude Oorlog was een volstrekt ander beest. Toen grepen we elkaar internationaal naar de strot, en dat gaat nu in geen geval gebeuren.'' De Amerikaanse president George W. Bush noemde de beslissing van Moskou 'onverantwoordelijk' en drong er bij de Russen op aan op het besluit terug te komen.

Zijn minister van Buitenlandse Zaken, Condoleezza Rice was scherper. ''Abchazië en Zuid-Ossetië liggen binnen de internationaal erkende grenzen van Georgië, en dat zal zo blijven,'' zei ze.

De Britse ambassadeur bij de VN, John Sawers, noemde de Russische handelwijze 'volstrekt niet te rechtvaardigen'. ''In drie weken tijd is Rusland van de bevestiging van de territoriale integriteit van Georgië overgegaan tot het gebruik van militair geweld, en vervolgens tot het trekken van nieuwe grenzen van Georgië.''
De kustwachtkotter Dallas, een marineschip, zou vanmorgen humanitaire hulp afleveren in Poti, de havenstad waar nog altijd Russische troepen aanwezig zijn op controleposten. Maar kort voor het de haven zou bereiken, kwam de mededeling dat het schip Batoemi zou aandoen, de andere Georgische Zwarte Zeehaven waar geen Russische troepen zijn. De ambassade van de VS in Georgië zei niet te weten waarom de plannen waren gewijzigd.

Zondag liep in Batoemi de Amerikaanse torpedobootjager USS McFaul binnen, die er 34 ton hulpgoederen loste. De aanwezigheid van het schip ergerde de Russen. ''Sinds wanneer wordt humanitaire hulp afgeleverd door oorlogsschepen?'' vroeg generaal Anatoly Nogovitsyn, de tweede man van de Russische generale staf, zich af.

Hij maakte zich ook zorgen over de verhoogde activiteit van de Navo in het gebied. Volgens hem zijn er tien Navoschepen aanwezig, en zijn er nog acht naar het gebied onderweg. (HET PAROOL)

De Amerikaanse kustwachtkotter Dallas in de haven van Batumi, Georgië. Foto AP/Sergei Grits Beeld
De Amerikaanse kustwachtkotter Dallas in de haven van Batumi, Georgië. Foto AP/Sergei Grits
Meer over