Plus

Klachten over akoestiek Arena: 'Die nagalm, daar doe je weinig aan'

Fans van rockband Coldplay vrezen het ergste. Verdrinken hun idolen donderdag en vrijdag in de slechte akoestiek van de Amsterdam Arena, net als Rihanna?

Stefan Raatgever
Een concert van de Toppers in de ArenA. Beeld anp
Een concert van de Toppers in de ArenA.Beeld anp

Het duurde afgelopen vrijdag tot het laatste kwartier van het concert. Pas toen was de zang van popster ­Rihanna ook op de tweede ring van de Amsterdam Arena verstaanbaar. De vijf kwartier daarvoor was op de tribunes slechts een dreunende geluidsbrij te horen, waarin slechts met moeite flarden van de succesnummers van Rihanna herkenbaar waren.

Het regende na afloop slechte recensies. Niet alleen van beroepsluisteraars, maar ook de fans van de zangeres beklaagden zich op sociale media over de slechte akoestiek van het voetbal­stadion. Dat was niet voor het eerst. Want ging het in het eerste jaren in Ajaxkringen steevast over de deugdelijkheid van de grasmat, sinds het eerst concert in de voetbaltempel - Tina Turner in 1996 - staat ook de geluidskwaliteit ter discussie.

Het lijkt weinig goeds te beloven voor de drie grote concerten die de komende weken in de Arena plaatsvinden. Rockband Coldplay treedt er donderdag en vrijdag op, Beyoncé staat er op 16 juli. In totaal worden meer dan 150.000 mensen verwacht. Wacht ook hen een trommelvlies­tergende avond in een echoput?

Nee, beklemtoont concertorganisator Mojo, die verbaasd is over de felle negatieve commentaren. Volgens woordvoerder Marjanne Manders zijn er in de afgelopen jaren juist veel aanpassingen gedaan om het geluid te verbeteren. De afgelopen maanden nog zijn daaraan een ­zogeheten akoestisch plafond en akoestische tubes achter het podium toegevoegd. "Diezelfde maatregelen blijven bij Coldplay van kracht," zegt ze.

Gebouwd voor voetbal
Maar die hielpen bij Rihanna toch ook niet? Toch zijn er redenen om aan te nemen dat Coldplay wel degelijk beter zal klinken, denkt akoestiekdeskundige Rob Metkemeijer, die de Arena in de beginjaren adviseerde. Volgens hem is het rockgeluid van Coldplay makkelijker zuiver te houden dan de dancepop van ­Rihanna. "Bovendien hebben de band én hun geluidsmensen veel ervaring met stadionconcerten. Wat ook helpt: de concerten van Coldplay zijn uitverkocht, die van Rihanna niet. In een halfvol ­stadion is galm moeilijker te onderdrukken."

Niettemin is het een utopie in de Amsterdam Arena een optimale luisterervaring te verwachten, zegt hij. "Bij het ontwerpen van het stadion is simpelweg niet gedacht aan de mogelijkheid er ook concerten te geven. De Arena is puur voor voetbal uitgetekend." Hij somt de nadelen op: het plexiglazen dak, de betonnen muren en de hoog oplopende tribunes. "Ze zorgen allemaal voor extra nagalmtijd."

Daarmee bedoelt de akoesticus de tijd die een geluidstrilling nodig heeft om zestig decibel in volume af te nemen. "Die ligt in een echte muziekzaal op drieënhalf seconde. In een lege ­Arena bedraagt hij meer dan tien seconden."

Geluidspuree
In die tijd vermengt de galm zich met nieuw ­geluid, waardoor een onverteerbare geluids­puree ontstaat. Volgens deskundigen hebben de laatste aanpassingen, zoals de opblaasbare megabalonnen onder het dak, de nagalmtijd met dertig procent verminderd. Metkemeijer gelooft die metingen. "Maar zesenhalf seconde is nog steeds vrij veel," zegt hij. "Het wordt pas echt prettig onder de vier seconden."

Qua luisterervaring zijn De Kuip in Rotterdam - nog altijd een favoriet van nostalgische fans - en de Gelredome in Arnhem beter gebouwd, weet de natuurkundige. "Zeker voor de laatste verbouwing was De Kuip een vrij open stadion. Het geluid kon er makkelijk weg, kaatste niet tussen de tribunes heen en terug. De Arena is meer als een kom gebouwd."

Maar het Amsterdamse stadion heeft wel een groot voordeel voor artiest en publiek: een dak wapent hen tegen het Nederlandse klimaat. "Er is bij de bouw echter ook gekozen voor extra lichttoevoer. Goed voor het gras, maar het glas is geen goed materiaal voor de geluiddemping," zegt Metkemeijer, die uitlegt dat het donkere metalen dak van de Gelredome in die zin beter is.

Komt het ooit nog goed met de concerten in de Arena? Volgens Metkemeijer hangt het antwoord af van de 'afweging tussen investeringen en mogelijke winst'. Hij richt zijn blik daarom liever op de toekomst: "Ajax is vast wel een keer toe aan een nieuw stadion. Als er dan echt de ambitie is om vaker popconcerten te houden, hoop ik dat ze daar dan bij de bouw ook daadwerkelijk rekening mee houden."

Meer over