Industrie ziet niets in Saab

AMSTERDAM - Het Zweedse Saab heeft zich gemeld met een alternatief voor de peperdure straaljager JSF. Saab doet een veel goedkoper -en naar eigen zeggen- gelijkwaardig aanbod als de bouwer van de JSF, Lockheed Martin. Nederlandse luchtvaartbedrijven zien er weinig in.

Volgens Saab valt zijn Gripen NG gedurende zijn levensduur van twintig jaar zes miljard euro goedkoper uit dan de JSF. Ook is het toestel maar half zo zwaar als de JSF, wat brandstof scheelt, terwijl de prestaties vergelijkbaar zijn.

Saab presenteerde zijn bod gisteren bij het ministerie van Defensie. De Zweden meldden zich op de valreep met hun toestel als alternatief voor de JSF. Het zag er lang naar uit dat Lockheed Martin met de JSF als enige zou meedingen naar de opvolging van de F16.

Het Franse Dassault en het Europese consortium Panavia, die met de Rafale en de Eurofighter potentiële opvolgers in portefeuille hebben, zijn afgehaakt. De twee gingen niet in op uitnodigingen van het ministerie van Defensie meer details over hun toestellen te geven.

Saab biedt Defensie de Gripen NG aan, die zich volgens het bedrijf kan meten met de versie van de JSF die Nederland in gedachten heeft. Nederland heeft er 85 van nodig.

Volgens Saab is de Gripen NG vele malen goedkoper, omdat het toestel een doorontwikkeling is van een bestaand toestel, de Gripen die sinds 1996 onder meer voor de Zweedse luchtmacht vliegt. De JSF is een totaal nieuw ontwerp. De Zweden zijn ook bereid de Nederlandse industrie compensatieorders te geven voor 'meer dan honderd procent van de waarde van de order'.

Zo'n programma kan bijna niet anders dan ondergeschikt zijn aan de compensatieorders voor de JSF. Van het Amerikaanse toestel is de verwachting dat er wereldwijd veel meer verkocht worden dan van de Gripen. Lockheed Martin spreekt van een markt voor vijfduizend toestellen, van verschillende types.

Van de Gripen vliegen er op dit moment ruim tweehonderd rond, in thuisland Zweden, Tsjechië, Hongarije, Zuid-Afrika en Thailand, terwijl er nog voor vierhonderd toestellen orders zijn. Saab probeert het toestel ook aan Zwitserland te slijten.

Lockheed Martin heeft al een grote voorsprong. Het bedrijf heeft de afgelopen jaren sterke steun van het Nederlandse bedrijfsleven verworven, door voor 700 miljoen euro aan orders voor onderdelen van de JSF te boeken. Nederland heeft ruim een miljard euro in de ontwikkeling van het toestel gestoken en verschillende Nederlandse fabrikanten -waaronder Stork- werken mee aan de ontwikkeling van onderdelen van de JSF, die officieel de F35 Lightning heet.

Volgens advies- en onderzoeksbureau PricewaterhouseCoopers levert de deelname van Nederland aan de JSF-ontwikkeling de economie tot 2052 ongeveer tien miljard euro op. De regering wil dat het bedrijfsleven ruim tien procent van dat bedrag in de schatkist stort, maar dat hebben de ondernemingen afgewezen.

De Nederlandse JSF-bedrijven zien dan ook, weinig verrassend, niets in het Zweedse koekoeksjong. ''Je hoeft geen atoomgeleerde te zijn om uit te rekenen dat de JSF meer perspectief biedt,'' aldus een woordvoerder. De bedrijven zeggen niet zomaar voor Saab te kunnen werken zonder hun contracten met Lockheed in gevaar te brengen. (HET PAROOL)

Het Zweedse Saab heeft zich gemeld met een alternatief voor de peperdure straaljager JSF. Foto ANP/Valerie Kuypers Beeld
Het Zweedse Saab heeft zich gemeld met een alternatief voor de peperdure straaljager JSF. Foto ANP/Valerie Kuypers
Meer over