Recensie

Humor en stijl voor de echte cinefiel in The Double (****)

Van de bedompte decors van Fellini tot de pompende geluidsbanden van David Lynch: in 'The double' is de cinefilie van regisseur Richard Ayoade overal aanwezig. Mede door een glansrol voor Jesse Eisenberg slaagt The double erin de balans tussen ernst en humor te bewaren.

Bart van der Put
Jesse Eisenberg in The Double. Beeld still
Jesse Eisenberg in The Double.Beeld still

Een maand geleden streed Jake Gyllenhaal tegen zijn dubbelganger in de breinbreker 'Enemy', die was gebaseerd op 'De man in duplo' van de Portugese schrijver José Saramago. De literaire wortels van het thema voeren terug naar Edgar Allan Poe's 'William Wilson' (1839) en Fjodor Dostojevski's novelle 'De dubbelganger' (1846), die aan de basis van 'The double' stond.

Het scenario van de Britse regisseur Richard Ayoade en de Amerikaan Avi Korine (de broer van filmmaker Harmony Korine) vermengt Dostojevski met een scheut Kafka, maar de literaire bronnen leggen minder gewicht in de schaal dan de humor en stijl van de maker.

Eraserhead
Ayoade stak zijn cinefilie als komiek en televisiemaker nooit onder stoelen of banken, en verklaarde dat 'The double' ook werd beïnvloed door Fellini's 'Toby Dammit,' Welles' Kafkaverfilming 'The trial' en 'Eraserhead' van David Lynch.

Dat is goed te merken. De bedompte decors combineren de claustrofobie van Welles met het gekunstelde van Fellini, en de geluidsband pompt, ruist en vervreemdt als bij Lynch. Het geeft de wereld rond de door Jesse Eisenberg vertolkte Simon James een beklemmend karakter, al laat Ayoade geen gelegenheid onbenut om dat aspect met aanstekelijk absurde overdrijving te relativeren.

Neuroot
Simon is een onzekere kantoorklerk, die zelden wordt opgemerkt en sorry zegt indien dat wel gebeurt. Zijn dubbelganger James Simon is een volmaakte tegenpool, die hem op zijn werk en in de liefde de pas afsnijdt tot de bom barst. Eisenberg pakt sterk uit met de dubbelrol en krijgt als verlegen neuroot en als getapte jongen mooi tegenspel van Mia Wasikowska.

Ayoade omringt hen met acteurs die eerder ook te zien waren in zijn sterke debuut 'Submarine,' en slaagt er opnieuw goed in de balans tussen ernst en humor te bewaren. Als een Britse tegenhanger voor Wes Anderson leunt Ayoade nog iets te nadrukkelijk op het werk van beroemde voorgangers, maar 'The double' maakt duidelijk dat we nog veel moois van hem kunnen verwachten.

undefined

Meer over