Column

Grote staten, kleine staten

THEODOR HOLMAN

Denkend aan Europa zie ik twee oplossingen, maar ik weet niet welke de juiste is. Wel weet ik dat beide oplossingen, ofschoon eenvoudig, niet haalbaar zijn.

Oplossing 1: We worden echt de Verenigde Staten van Europa: een federale republiek. We houden de euro, Engels wordt de voertaal, we hebben een Congres, bestaande uit een huis van afgevaardigden en een senaat. De staat Holland heeft dan een Lager- en een Hogerhuis, met een beperkt aantal zetels (51 en 25).

Het zou ons aan alle kanten voordelen opleveren. 'Nooit meer oorlog' blijft gehandhaafd, de democratische verworvenheden zijn gewaarborgd en eventuele zwakke staten (de staat Griekenland, de staat Italië en bijvoorbeeld de staat Spanje) hebben een beschermende paraplu.

Ikzelf vind dit een goede oplossing. Snel te doen, Amerika is ons voorbeeld. Maar er is vermoedelijk geen land dat zegt: ja, goed idee: ik geef mijn eigen identiteit op en ga op in Groot Europa.

Daarom zijn mijn gedachten ook de andere kant opgegaan: waarom maken we in Europa niet méér landen?

Dit idee is niet nieuw. Wijlen de biermagnaat Freddy Heineken (1923 - 2002) had dit ook al eens bedacht; hij noemde het Eurotopia. Hij heeft destijds historicus Henk Wesseling gevraagd de regio's in kaart te brengen (zie: http://bigthink.com/
ideas/21439) , en econoom Wim van den Doel moest berekenen of alles financieel haalbaar was. Het bleek zelfs voordeliger.

Heineken wilde staten maken met een populatie van tussen de vijf en tien miljoen. Nederland zou dan uit twee landen bestaan (Holland/Zeeland met Den Haag als hoofdstad, en Ysselland met Arnhem als hoofdstad) met elk zo'n 7 miljoen inwoners. Heineken meende dat wanneer je één Europa wilde, het eenvoudiger zou zijn als je meerdere kleine, even grote landen had dan grote en kleine landen die dan alleen maar om de dominantie en invloed zouden strijden.

Heinekens idee, zo lees ik, was ook niet nieuw, hij leek geïnspireerd door de anarchistische filosoof Leopold Kohr (1909 -1994) - voor voormalige hippies van mijn leeftijd geen onbekende naam. Kohrs beroemdst uitspraak: 'Wanneer er iets verkeerd is, is er iets te groot.'

Ideeën genoeg. Zullen we er eens verkiezingen over houden?

Meer over