Groot gezin op 23 m2 in De Baarsjes

Het Parool

AMSTERDAM - Bij Ikea hebben ze bijzonder creatieve oplossingen voor wonen op een klein oppervlak. Slim opbergen, handige foefjes met slaapbanken en spiegels. Maar die tips gaan een familie uit De Baarsjes niet helpen. Een echtpaar en vier kinderen op 23 vierkante meter - daar helpt zelfs het meest ingenieuze opbergsysteem niet meer.

Ellende. Niks minder dan een grote hoop ellende, noemt Mohammed (35) zijn leefomstandigheden. Een rondleiding door zijn woning op de begane grond is na twee minuten voorbij. Gangetje, ouderwetse wc/douche volgepropt met wasmiddel, een minikeuken die uitkomt op een plaatsje.

''Daar staat de stofzuiger,'' wijst Mohammed naar buiten. Onder een stukje zeil. Er staat ook een kast, voor de kleren en schoenen die binnen niet meer weggewerkt kunnen worden.

Eén slaapkamer, klein wederom, met veel kleren, dozen, speelgoed, een paar volgestouwde kastjes. Een stapelbed met op het bovenste bed een lading matrassen die 's avonds naar de woonkamer wordt gesleept. In het stapelbed slapen de twee oudste kinderen.

Mohammed en zijn vrouw slapen met de jongste meisjes in de woonkamer, die ook al beperkt in omvang is. Nergens ruimte voor een eetkamertafel, eten gebeurt aan een te kleine salontafel. In het televisiemeubel de luiers en kleren van de jongste, die anderhalf jaar oud is.

Heel veel stress, zo kun je het leven in dit, ook nog eens slecht onderhouden, huis (250 euro per maand) wel samenvatten, zegt Mohammed, die net als zijn vrouw zijn geld verdient met schoonmaken. ''Ik heb de afgelopen jaren zoveel brieven geschreven, ik heb zo vaak gebeld met mijn verhuurder woonstichting De Key, met de Dienst Wonen. Dit is in strijd met de mensenrechten. Als ik dit tegen mensen buiten Nederland vertel, geloven ze me niet.''

Hij kwam hier wonen toen hij net was getrouwd, in 1998. Toen ging het prima. Met één kind ook nog wel. Maar met ieder meisje dat daarna werd geboren, werd het moeilijker.

Als hij op een woning inschrijft bij Woningnet, wat hij steeds trouw doet, staat hij nooit bovenaan. Ja, één keer. Een woning aan de Postjesweg. ''Ik was weg van dat huis,'' zegt zijn vrouw. Maar toen ze hadden geaccepteerd, belde de woningbouwvereniging. Het feest ging niet door omdat de woning met zijn 64 vierkante meter volgens de regels te klein was voor een gezin met zes mensen.

Ongeloof. ''Dus dat huis is te klein,'' zei Mohammed nog, ''maar waar ik nu zit niet.''
En ze probeerden weleens te ruilen met vriendelijke buren die een groter huis hadden en die graag een benedenwoning wilden, maar toen liepen ze tegen dezelfde voorschriften aan. ''Ze kijken niet naar de menselijke situatie, alleen naar regels. Wij zitten in een gevangenis... Nee, de gevangenis is groter dan dit.''

Zo weinig ruimte is, op zijn zachtst gezegd, niet erg goed voor de verhoudingen binnen het gezin, beaamt zijn vrouw. En voor de ontwikkeling van de kinderen is het domweg slecht, denkt Mohammed.

''We hebben al weleens bezoek gehad van leraren. Dat het niet goed ging met de twee oudste meisjes. Te weinig concentratie, vaak ziek. Ik denk dat dat door de omstandigheden hier komt. Nooit rust.''

Zijn oudste dochter stelt tegenwoordig veel vragen. Waarom ze geen eigen kamer heeft, zoals haar vriendinnen, waarom ze geen eigen kastje kan krijgen voor haar kleren, haar schoolspullen.

De weekenden zijn het ergst: iedereen thuis. ''Mijn vrouw gaat elke zondag met de kinderen naar haar ouders, want die hebben een grote woning.'' Zijn vrouw: ''Mijn dochtertje van vijf vraagt al waarom opa een groter huis heeft dan wij.''

Mensen thuis uitnodigen doen ze al jaren niet meer. Simpelweg omdat er niemand meer bij past, maar vooral ook uit schaamte. Mohammed: ''Ik heb geen antwoord op hun vragen over waarom we hier nog steeds wonen. Alleen maar: we zijn ermee bezig.'' (KAMILLA LEUPEN)

Update 31 januari 2022

In verband met de privacy van de geïnterviewden zijn de namen in dit artikel geanonimiseerd.

Meer over