Update

Georgië neemt bestand in acht in Zuid-Ossetië

TBILISI - Georgië heeft zondagmiddag in een erkenning van de superioriteit van de Russische luchtmacht zijn troepen teruggetrokken uit Zuid-Ossetië en ingestemd met een staakt-het-vuren. De terugtrekking volgde nadat Rusland zijn bombardementen zondagochtend had uitgebreid tot de Georgische hoofdstad Tbilisi.

Ook hadden de Russen de Georgische troepen met hevige artilleriebeschietingen en luchtaanvallen verdreven uit Tschinvali, de grootste stad in Zuid-Ossetië.
De Georgische troepen zijn op last van president Michail Saakasjvili opgehouden met schieten, zei het Georgische ministerie van buitenlandse zaken. Het ministerie voegde daaraan toe bereid te zijn tot onmiddellijke onderhandelingen met Rusland over een bilateraal bestand. Saakasjvili riep op tot internationale steun tegen wat hij 'een onuitgelokte gewelddadige Russische invasie' noemde.

Eerder zondag zei de chef van de Georgische veiligheidsraad, Aleksandr Lomaia, dat de Georgische troepen zich uit Tschinvali en de rest van het gebied hebben teruggetrokken, zoals Rusland van Georgië eiste. Rusland liet daarop bij monde van onderminister van buitenlandse zaken Grigori Karasin weten dat eerst door Moskou geverifieerd moet worden dat de Georgiërs inderdaad uit Zuid-Ossetië vertrokken zijn. 'Wij vertrouwen de Georgiërs niet', zei Karasin.

Het Georgische offensief tegen de separatisten in Zuid-Ossetië heeft volgens Rusland zo'n tweeduizend levens gekost, meest Zuid-Ossetiërs met Russische paspoorten. Moskou stelde de terugtrekking van de Georgische troepen als voorwaarde voor onderhandelingen over een staakt-het-vuren.

'Rusland moest wel ingrijpen,'
Het voorstel voor een bestand kwam zaterdag van Saakasjvili. De Russische president Dmitri Medvedev liet daarop zijn Amerikaanse ambtgenoot George Bush weten dat Georgië niet alleen zijn troepen uit Zuid-Ossetië moest terugtrekken, maar ook een rechtsgeldig document ondertekenen dat het geen geweld meer zou gebruiken. Hij sprak de hoop uit dat de Verenigde Staten Georgië daartoe zouden kunnen bewegen. Rusland moest wel ingrijpen, zei Medvedev, om zijn burgers te beschermen en vrede af te dwingen.

Nadat Georgië in de nacht van donderdag op vrijdag de aanval had geopend op de separatisten in Zuid-Ossetië, stuurde Rusland troepen en honderden tanks naar het gebied. Vrijdagavond begonnen die ook doelen buiten Zuid-Ossetië te bestoken en zaterdag werden aanvallen uitgevoerd op Georgische steden. Zondag werd in Tbilisi een vliegtuigfabriek getroffen. Ook werden doelen bestookt in de steden Poti aan de Zwarte Zee en Gori bij Zuid-Ossetië. Daarnaast werden aanvallen uitgevoerd bij een oliepijpleiding die Kaspische ruwe olie naar het Westen vervoert.

Volgens Moskou zijn de Verenigde Staten mede schuldig aan het uitbreken van de vijandelijkheden, omdat zij Georgische soldaten bewapenen en opleiden. De relatie tussen Rusland en Georgië is verslechterd sinds de op het Westen georiënteerde Saakasjvili in 2004 president van Georgië werd. Saakasjvili wil zijn land laten toetreden tot de NAVO en de EU.

Ondertussen begonnen tal van landen een diplomatiek offensief. Frankrijk, dat ook roulerend EU-voorzitter is, zei bij monde van minister van buitenlandse zaken Bernard Kouchner dat in Zuid-Ossetië 'massamoorden' zijn gepleegd. Kouchner zou zondag later samen met zijn Finse ambtgenoot Alexander Stubb naar Georgië reizen voor een ontmoeting met Saakasjvili. 'De EU kan zo'n verschrikkelijk verwoestende en onaanvaardbare oorlog op zijn stoep niet accepteren', zei Kouchner. Hij kondigde een zending hulpgoederen voor Georgië aan en onderstreepte dat voor een militaire oplossing van het conflict geen enkele ruimte is.

Poetin: 'volledige genocide'
De Russische premier Vladimir Poetin omschreef zaterdag tijdens een ontmoeting met Zuid-Ossetische vluchtelingen in Vladikavkaz het Georgische offensief als 'volledige genocide'. Poetin zei ook dat Georgië het recht op bestuur over de afgescheiden provincie met zijn optreden heeft verloren.

Een lid van de Amerikaanse nationale veiligheidsraad, Jim Jeffrey, waarschuwde zondag dat voortzetting van de 'onevenredige en gevaarlijke escalatie van Russische zijde op de lange termijn negatieve gevolgen zal hebben voor de Amerikaans-Russische betrekkingen'.

Georgië zei wel tien Russische toestellen te hebben neergehaald, maar Rusland gaf slechts het verlies van twee toestellen toe. Georgië zei dat ongeveer zesduizend Russische militairen vanuit Noord-Ossetië in Zuid-Ossetië waren gereden. Bovendien zouden ongeveer vierduizend Russische militairen Abchazië zijn binnengevallen.

Rusland stuurde een vloot naar de Georgische Zwarte-Zeekust, die van de buitenwereld werd afgesneden. Oekraïne, waar de Russische schepen normaal voor anker liggen, waarschuwde dat het het recht heeft de vaartuigen vanwege hun missie bij terugkeer niet toe te laten.

De secretaris-generaal van de NAVO, Jaap de Hoop Scheffer, zei dat de Georgische territoriale integriteit was geschonden en sprak van 'buitensporig gebruik van geweld'. VN-medewerkers bevestigden dat Georgië bereid is tot onderhandelingen en zijn troepen wil terugtrekken en een veilige corridor voor militairen en burgers uit Zuid-Ossetië wil creëren. De VN-Veiligheidsraad kwam zondag opnieuw over de kwestie bijeen.

De Abchazische separatistische regering mobiliseerde zondag haar leger en kondigde aan dat zij de Georgische troepen zou verdrijven uit het noordelijke gedeelte van de Kodori-kloof, het enige gebied waar nog Georgische troepen zijn gelegerd. (AP)

Mikhail Saakashvili, de 40-jarige president van Georgië. Foto GPD/AP/Irakli Gedenidze Beeld
Mikhail Saakashvili, de 40-jarige president van Georgië. Foto GPD/AP/Irakli Gedenidze
Meer over