Nieuws

Geen schot in bouw nieuwe Amsterdamse sociale huur

Ondanks de grote woningnood dreigt de bouw van sociale huurwoningen dit jaar ver achter te blijven op de belofte van 2500 stuks in Amsterdam. Woningcorporaties en gemeente wijzen de beschuldigende vinger naar elkaar.

Ruben Koops
Nieuwbouw woningen in de Houthaven.  Beeld ANP / Mariette Carstens
Nieuwbouw woningen in de Houthaven.Beeld ANP / Mariette Carstens

Schaarse heipalen, langdurige bezwaarprocedures van omwonenden en een groot tekort aan beschikbare bouwkavels. De lijst met redenen die wethouder Jakob Wedemeijer (Wonen) én de grote woningcorporaties van Amsterdam aanvoeren als verklaring voor de stagnatie is lang.

In de eerste helft van dit jaar hebben corporaties 518 zelfstandige woningen in aanbouw genomen. Ervan uitgaande dat de omstandigheden in het najaar niet verbeteren, zou in 2021 minder dan de helft (44 procent) van de beloofde 2500 nieuwe sociale huurwoningen in aanbouw genomen worden.

Wethouder Wedemeijer zei daarom tijdens een recente raadsvergadering dat hij zich grote zorgen maakt om deze stagnerende bouwopgave. Het probleem zit ’m volgens de bestuurder in de krappe planvoorraad, het potentieel aan bouwplannen dat woningcorporaties mogen ontwikkelen. “Het vinden van geschikte bouwlocaties is lastig en wordt steeds lastiger,” zegt Wedemeijer. Hij kondigde aan de achterstand binnenkort te willen bespreken met de woningbouwcorporaties.

Gemeente wil te veel

Maar volgens de woningbouwcorporaties moet Wedemeijer de hand ook in eigen boezem steken. De gemeente stelt steeds meer eisen aan nieuwbouwwoningen, aldus een woordvoerder van Stadgenoot. “Stedenbouwkundige eisen, infrastructuur en parkeernormen. Businesscases komen zo onder druk te staan."

Ook Anne-Jo Visser, directeur van de Amsterdamse federatie van woningbouwcorporaties, waarschuwt dat de gemeente soms te veel wil bij een nieuwbouwproject. “We zien dat de start van veel bouwprojecten wordt vertraagd door lange procedures rond vergunningen, het uitgeven van bouwlocaties en de stapeling van extra eisen op gebied van duurzaamheid,” zegt zij. “Het zou goed zijn als er scherpere keuzes worden gemaakt bij het toevoegen van deze extra opgaven.”

In een brief aan de raad lijkt ook wethouder Wedemeijer in voorzichtige termen te waarschuwen voor de vele ambities waarmee de politiek de sociale sector opzadelt. “De ambities zijn groot en dat kan een risico vormen voor het maken van snelheid in de gebiedsontwikkeling en het halen van een hoge productie.” Amsterdam stelt bijvoorbeeld als een van de weinige gemeenten in Nederland bij nieuwbouw specifieke eisen ten opzichte van de opvang van regenwater, zodat straten niet snel overstromen. Ook wil Amsterdam dat projectontwikkelaars zo snel mogelijk energieneutraal gaan bouwen, sneller dan elders in het land.

Toch geen groei

Voor de rest van dit jaar zitten er nog negentien projecten in de pijplijn. Woningbouwverenigingen hebben al gewaarschuwd dat de bouwstart van drie projecten spannend gaat worden. Eerder werden al zes projecten (goed voor 480 woningen) doorgeschoven naar 2022 wegens vertraging in de vergunningverlening.

De belofte was dat Amsterdam tussen 2018 en 2025 in totaal 17.500 sociale huurwoningen bij zou bouwen, wat neerkomt op 2500 stuks per jaar. Hierdoor zou de jarenlange afname van de sociale woningvoorraad voor het eerst in decennia worden omgebogen in een kleine groei. Deze zomer werd al duidelijk dat er in 2020 geen sprake zou zijn van groei, omdat woningbouwverenigingen tegelijkertijd bezit blijven verkopen: ruim zeshonderd woningen. Maar de nieuwbouw draaide toen wel op volle toeren, met 2270 in aanbouw genomen woningen.

Van de Amsterdamse woningvoorraad bestaat 40 procent uit sociale huurwoningen. Dit aantal daalde van 188.661 in 2016 naar 180.736 in 2020. De wachttijd voor zo’n woning is inmiddels opgelopen naar ruim dertien jaar.

Meer over