Plus

Forensisch artsen onderzoeken verdacht letsel voor de GGD

De Amsterdamse GGD gaat forensisch onderzoek doen naar lichamelijk letsel bij kwetsbare groepen: ­ouderen, kinderen en verstandelijk beperkten. Niet alleen de politie, maar ook huisartsen en jeugdwerkers kunnen doorverwijzen.

Jop van Kempen
Een wond kan ook op mishandeling wijzen Beeld Getty
Een wond kan ook op mishandeling wijzenBeeld Getty

Blauwe plekken bij een oudere man telkens als de werkster op bezoek is geweest? Een verstandelijk gehandicapte met een snijwond op de schouder? Of een vierjarig meisje met rode plekken bij haar vagina?

Bij dat soort verdacht lichamelijk letsel moeten hulpverleners gespitst zijn op mishandeling of misbruik.

Dat kan door de politie bij de zaak te betrekken, die doorverwijst naar een forensisch arts van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), maar hulpverleners kunnen sinds kort zelf ook doorverwijzen naar de Amsterdamse GGD.

"Wij hebben daarvoor het 'letselspreekuur plus' opgericht," aldus afdelingshoofd Ellen Botman.

Het spreekuur bestaat al enkele maanden, maar de GGD geeft er nu ruchtbaarheid aan. Andere GGD's in Nederland kunnen kijken of ze het Amsterdamse voorbeeld volgen.

Op de Nieuwe Achtergracht zijn permanent twee forensisch artsen beschikbaar voor onderzoek naar verdacht letsel.

Het bijzondere is dat hun rapportages juridisch even zwaar wegen als de rapportages van het NFI: het kan als bewijsmateriaal worden gebruikt in rechtszaken. Het verschil is dat het NFI alleen werkt in opdracht van politie, terwijl de GGD ook rapporteert na melding van een hulpverlener.

Vlekken in schaamstreek
"Een gescheiden moeder die vragen heeft bij de rode plekken in het kruis van haar vierjarige dochter nadat zij bij de vader op bezoek is geweest, kan bijvoorbeeld via de huisarts of Veilig Thuis bij ons komen," aldus forensisch arts Bertine Spooren.

Seksueel misbruik van kleine kinderen is overigens zeer moeilijk aan te tonen, zegt Spooren. "Als sprake is geweest van penetratie en je doet binnen 24 uur lichamelijk onderzoek, vind je maar in vijftien procent van de gevallen letsel. Rode vlekken in de schaamstreek kunnen ook duiden op bijvoorbeeld een huidaandoening."

Voor het vaststellen van letsel bij kinderen bestaat ook al het Landelijk Expertisecentrum Kindermishandeling (Leck), waar het AMC en andere academische centra bij betrokken zijn.

Behalve voor kinderen heeft het initiatief van de GGD ook aandacht voor ouderen, verstandelijk beperkten en slachtoffers van mensensmokkel. "Het zijn groepen die doorgaans niet uit zichzelf naar de politie stappen, en daardoor kwetsbaar zijn," aldus Botman. "Met gedegen lichamelijk onderzoek kan mishandeling of misbruik stoppen."

Veilig Thuis, de Amsterdamse organisatie die waakt over de veiligheid van kinderen en volwassenen in een afhankelijkheidsrelatie, is verheugd met het initiatief.

Directeur Benne Holwerda: "Onze vertrouwensartsen hebben nauw contact met de forensische artsen van de GGD. Het is voor Veilig Thuis belangrijk dat letsel na mishandeling kan worden onderzocht en verklaard ."

Ook op locatie
Omdat, gelet de genezing van het letsel, haast is geboden, werken de twee forensisch artsen van het letselspreekuur plus niet met vaste spreekuren. Wie belt, kan worden geholpen. Dat kan in een onderzoekskamer van de GGD op de Nieuwe Achtergracht, of elders. "We komen ook op locatie," aldus Spooren.

Bij het onderzoek maken Spooren en haar collega gebruik van blauw licht om onderhuidse verwondingen beter te kunnen vaststellen. Letsel wordt gefotografeerd en gesprekken worden op band vastgelegd. Het is nog onduidelijk hoeveel aanloop het letselspreekuur krijgt, maar Spooren verwacht ongeveer één persoon per dag te onderzoeken.

"Een goed initiatief," zegt advocaat Margreet De Boer van Van Kempen c.s. Het advocatenkantoor staat mensen bij die te maken hebben met (seksueel) geweld. "Ik denk dat we er gebruik van zullen maken."

Meer over