Evacuatie gewonde soldaten uit Azovstal en Poetin bemoeit zich met militaire strategie

Meer dan 260 gewonde Oekraïense soldaten zijn geëvacueerd uit de Azovstal-fabriek in Marioepol. De bedoeling is dat ze worden geruild tegen Russische krijgsgevangenen. En de Russische leider Poetin bemoeit zich actief met de militaire planning.

Mark van Assen
Een van de bussen waarin gewonde Oekraïense militairen worden vervoerd na de evacuatie van de staalfabriek bij Marioepol. Beeld REUTERS
Een van de bussen waarin gewonde Oekraïense militairen worden vervoerd na de evacuatie van de staalfabriek bij Marioepol.Beeld REUTERS

Volgens de Oekraïense minister van Defensie Hanna Maliar gaat het in totaal om 264 (ernstig) gewonde soldaten. Daarvan zijn er 53 naar Novoazovsk gebracht, een stad die in handen is van de Russen. De overige 211 soldaten zijn via een humanitaire corridor vervoerd naar Olenivka.

Minister Maliar meldt dat de gewonden in een later stadium zullen worden betrokken in een ruil met Russische soldaten die zijn gevangen. Het is niet bekend hoeveel soldaten er nu nog in het complex zitten. De laatste burgers die nog vastzaten in de fabriek zijn daar vorige week weggehaald. Zij zijn nu in gebied dat onder controle is van het Oekraïense leger.

Helden

Persbureau Reuters maakte maandagavond als eerste melding van de evacuatie van de soldaten. Later waren er ook op Russische staatsmedia beelden te zien van de gewonden. In zijn dagelijkse toespraak meldde de Oekraïense president Volodimir Zelenski dat bij de operatie onder meer ook het Rode Kruis en de Verenigde Naties betrokken waren. “Oekraïne heeft zijn helden levend nodig,” zei hij.

De gewonden zijn afgevoerd in een tiental bussen. Rusland bevestigde al eerder dat er een akkoord was gesloten over de evacuatie. Zelenski waarschuwde echter dat de soldaten niet onmiddellijk vrijkomen. De onderhandelingen hierover zullen ingewikkeld zijn en tijd vergen, zo zei hij. “We hopen dat we de levens van onze mannen kunnen redden. Sommigen van hen zijn ernstig gewond. Zij krijgen nu hulp.”

‘Missie voltooid’

Volgens de minister van Defensie hebben de soldaten ‘hun missie volledig voltooid’. Hun positie was echter onhoudbaar geworden, omdat ze op geen enkele manier meer ontzet konden worden. De militaire leiding van Oekraïne noemt de verdedigers van Marioepol ‘helden van onze tijd’.

In een verklaring stelt ze dat hun verzet de succesvolle verdediging van de hoofdstad Kiev mogelijk heeft gemaakt: “Door hun posities in Azovstal niet op te geven, kon de vijand zijn troepen (20.000 soldaten) niet naar andere gebieden verplaatsen. Ook de snelle inname van Zaporizja is hierdoor verhinderd.”

Het inmiddels beroemde Azov-regiment, dat hard gevochten heeft in Marioepol, lijkt te hebben bevestigd de strijd te willen staken. Hun commandant Denis Prokopenko zei dat het redden van zoveel mogelijk levens van zijn mannen nu de prioriteit heeft.

Symbool

De soldaten en burgers hebben meer dan twee maanden vastgezeten in het immense fabriekscomplex in de havenstad. Marioepol is in die tijd uitgegroeid tot een belangrijk symbool van het Oekraïense verzet tegen de Russische invasie, die begon op 24 februari. De stad ligt op een strategische plek tussen het zuiden en het oosten van Oekraïne, allebei gebieden die in het vizier van de Russen lagen. Door de inname van Marioepol zou er een corridor tot stand worden gebracht waarin Russische troepen zich vrij zouden kunnen bewegen.

De stad zelf ligt inmiddels in puin door aanvallen van de Russen, met als dieptepunten die op een ziekenhuis en een theater waar honderden vluchtelingen een veilig heenkomen hadden gezocht. Om het allerlaatste stukje van Marioepol, de Azovstal-fabriek, is sinds het begin van de oorlog fel gevochten.

De Russische aanvallen verliepen zo moeizaam dat Poetin ze zelfs even stillegde, omdat hij vreesde dat er te veel van zijn soldaten zouden sneuvelen. Het gaat om een groot complex, waar duizenden soldaten en burgers zich schuilhielden in ondergrondse gangenstelsels (gebouwd tegen een kernaanval) en kapotgeschoten gebouwen. De situatie werd door tekorten aan eten, drinken en munitie steeds nijpender. Verschillende pogingen tot evacuatie mislukten eerder.

Kolonel Poetin

Volgens westerse inlichtingenbronnen bemoeit Vladimir Poetin zich intensief met de militaire strategie van zijn leger. Hij zou bij de oorlog betrokken zijn op het niveau ‘van een kolonel of een brigadegeneraal’. Dat betekent dat hij zelf operationele en tactische beslissingen neemt.

Zo zou Poetin betrokken zijn bij troepenverplaatsingen in de Donbas, de regio in het oosten van Oekraïne waar nu al weken fel gevochten wordt. Vorige week kwamen daar waarschijnlijk nog honderden Russische soldaten om het leven toen ze probeerden een rivier over te steken.

Poetin zou overigens nog steeds nauw samenwerken met Valeri Gerasimov, de commandant van de strijdkrachten. Oekraïne meldde eerder dat Gerasimov terzijde was geschoven. De hoge militair ontsnapte kort geleden aan de dood bij een bezoek aan het front.

Ondervoeding

Volgens Unicef, de kinderrechtenorganisatie van de Verenigde Naties, lijden door de oorlog in Oekraïne steeds meer kinderen aan ondervoeding. “Al voor de oorlog was het door conflicten, klimaatverandering en de coronapandemie voor veel gezinnen moeilijk hun kinderen te voeden,” aldus Unicef-baas Catherine Russel. “Nu zijn de problemen alleen maar groter geworden.”

Oekraïne, dat geldt als de graanschuur van Europa, kan veel minder exporteren, waardoor voor veel landen de voedselvoorziening in gevaar komt. In een verklaring waarschuwt Unicef ervoor dat nu ook de aanvullende noodvoeding voor kinderen, zakjes ‘superpindakaas’ vol vitaminen en mineralen, veel duurder zijn geworden. Unicef geldt als de belangrijkste leverancier van deze voeding.

Meer over