Plus

Eilandjes in Markermeer vangen slib

Het Markermeer krijgt zijn eigen wadden: eilanden die slib filteren en de natuur een boost geven.

Jasper Bol
Boswachter André Donker bij baggerschip Edax Beeld Marc Driessen
Boswachter André Donker bij baggerschip EdaxBeeld Marc Driessen

De sluiswachters van de Oranjesluizen zullen wellicht niet opkijken van de aankomst van baggerschip Edax, maar boswachter van Natuurmonumenten André Donker wordt wel enthousiast als hij de grote gele constructie van het baggerschip uit de mist boven het IJ ziet opdoemen.

Het schip moet het Markermeer uit de problemen helpen. De aankomst vormt voor Natuurmonumenten en Rijkswaterstaat het startsein voor de aanleg van de Marker Wadden, een groep natuureilanden in het Markermeer. Het schip spuit daarvoor het fijne slib uit het Markermeer op.

"Het is de bedoeling zo veel mogelijk slib uit het Markermeer te halen. Voor het hele meer gaat dat niet lukken, maar rond de bouwlocatie wel," zegt Donker. Slib vormt al decennia lang een groot probleem voor het Markermeer.

"Het wordt steeds door water en wind in beweging gebracht en slaat vervolgens neer als een verstikkende deken." Schelpdieren en kiemende planten kunnen daarin niet overleven, waardoor er te weinig voedsel is voor de vogels.

Moerassige delen
Vroeger werd het slib afgezet in de moerassige delen, waar nu polders zijn gemaakt. "De natuurlijke overgangen tussen zoet en zout water, waar van nature slib wordt afgezet, zijn er niet meer. Met de natuureilanden creëren we weer een moerasgebied. Dat gebied gaat straks de filterfunctie overnemen."

Het opgespoten slib moet een groepje waddeneilanden gaan vormen. "Waar land boven water wordt gebracht, gaan meteen vogels zitten," zegt Donker. "De visdief, de zwarte stern, purperreigers, de roerdomp, de zaagbek, de kuifeend - er is een heel scala aan water- en moerasvogels die op de eilanden af zullen komen."

Rondom de eilanden ontstaat bovendien luwte, waardoor het slib op de bodem kan neerslaan. Daardoor wordt het water weer helder. Waterplanten krijgen kans om te groeien, vissen kunnen ertussen paaien en guppies kunnen er opgroeien. "Dat betekent ook dat de vogels daar weer flink van kunnen eten, en dat is de bedoeling van deze hele operatie."

Eilandengroep
Deze eerste eilandengroep beslaat een oppervlakte van ongeveer 250 hectare. Dat is nog maar het begin: "We hebben tienduizend hectare nodig om een groot verschil te kunnen maken. Hoe groter we kunnen bouwen, hoe meer natuur ontstaat in het Markermeer en hoe hoger het voedselaanbod wordt voor vogels."

null Beeld Het Parool
Beeld Het Parool

Voordat de werkzaamheden kunnen beginnen, zal het baggerschip moeten worden opgebouwd. Omdat het schip niet door de Oranjesluizen paste, is het drie meter smaller gemaakt. Als de Edax weer heel is, duurt het niet lang meer voordat er land boven water komt in het Markermeer.

"Ik verwacht in enkele weken. Dat gaat razendsnel." Hij wijst naar de horizon boven de Schellingwouderbrug. "Als je hier straks met je verrekijker kijkt, zie je van heinde en verre wolken van vogels vliegen. Dat is fantastisch."

Meer over