'Eer onze helden'

Minister Ronald Plasterk mag morgen in Paradiso uitleggen waarom tal van internationaal vermaarde ensembles wegbezuinigd dreigen te worden. Wethouder Carolien Gehrels neemt alvast een voorschotje op het debat. 'Het is nog niet te laat.'

Dat mooie nieuwe Muziekgebouw aan het IJ is binnenkort leegbezuinigd door het Fonds voor de Podiumkunsten.

''Ik maak me daar absoluut grote zorgen om ja. We hebben er dertig jaar over gedaan om te komen waar we nu zijn.''

Mogen wij spreken van kaalslag in de Amsterdamse podiumkunsten?

''Dat lijkt me overdreven. Er is op zich ook geen sprake van bezuinigingen, maar van verschuivingen.

Het geld dat er bij de één af gaat, komt er bij de ander bij en dat is goed voor de vernieuwing en verjonging. Het probleem is alleen dat een paar woudreuzen dreigen te worden gekapt. Dat is zorgelijk.''

Maar verklaarbaar?

''Ik vind: je moet je helden eren. Ensembles als het Amsterdam Baroque Orchestra, het Asko/Schönberg en het Nederlands Kamerkoor zijn iconen. Ze hebben tientallen jaren gefungeerd als uithangbord van hun genre en de stad. Dat betekent niet dat je geen kritiek mag hebben op hun functioneren, maar dan wel met respect voor wat zij hebben toegevoegd.

''Ook in internationale zin. Als mensen als Ton Koopman en Reinbert de Leeuw wetenschappers waren geweest, hadden we bij wijze van spreken een instituut voor ze opgericht.''

Wat is er mis gegaan?

''Er is dit jaar gekozen voor een nieuwe manier om de subsidies te verdelen, waarbij een groot deel van het geld wordt verdeeld via fondsen. Ze hoeven aan niemand verantwoording af te leggen over hun keuzes. Je kunt je afvragen of dit soort internationaal vermaarde ensembles afhankelijk mogen zijn van het oordeel van één fonds, zonder de mogelijkheid daartegen in beroep te gaan.

''Ik zou graag meer cultuurpolitieke invloed willen houden. Sommige instellingen zijn te belangrijk om het proces van debat en democratische afweging zomaar even over te slaan.''

Er is juist voor een gedeeltelijke verdeling via de fondsen gekozen om de politiek het eindeloze lobbycircus te besparen.

''Lobbyen hoort nu eenmaal bij democratie. Je kunt best een inhoudelijk advies buiten de politiek om organiseren, maar de politiek moet over dit soort instellingen de conclusies trekken.''

In het nieuwe systeem komt voor ieder genre per stad slechts één instituut in aanmerking voor een langjarige, structurele subsidie. Zo wordt, luidt de kritiek, het dik met cultuur bezaaide Amsterdam slachtoffer van de roep om regionalisering, al jaren het stokpaardje van PvdA en CDA.

''Er zijn inderdaad goede argumenten om in Amsterdam meer gezelschappen aan te wijzen voor wat de basisinfrastructuur wordt genoemd.

De verdeling tussen structurele subsidies en projectsubsidies via de fondsen kan wat mij betreft best worden opgerekt ten gunste van het eerste. Het is nog niet te laat. Er is nog geen onherstelbare schade aangericht.'' (MARCEL WIEGMAN)

Muziekgebouw aan het IJ. Foto Floris Lok Beeld
Muziekgebouw aan het IJ. Foto Floris Lok
Meer over