Desi Bouterse wil resten Anton de Kom naar Suriname halen

Anton de Kom moet terug naar Suriname, vindt Desi Bouterse. De stoffelijke resten van Surinames verzetsheld zijn echter niet zomaar weg van de erebegraafplaats.

Patrick Meershoek
Standbeeld van Anton de Kom in Zuidoost. © ANP Beeld
Standbeeld van Anton de Kom in Zuidoost. © ANP

De Surinaamse president Desi Bouterse wil de stoffelijke resten van de Surinaamse nationalist, activist en verzetsman Anton de Kom uit Nederland laten overbrengen. 'Wij gaan hem daar halen, daar in de kou, en brengen zijn beenderen op een dag hierheen,' zei Bouterse
zaterdag. De wens de grote zoon van Suriname een definitieve
rustplaats te geven in diens land van herkomst sprak hij uit tijdens
een redevoering ter gelegenheid van de 32ste verjaardag van de
revolutie. 'Hier hoort hij thuis.'

Papiergeld
De verplaatsing van het graf is een oude wens van Bouterse, die zich
vanaf de staatsgreep in de jaren tachtig heeft ingespannen om De Kom, schrijver van het belangrijke boek Wij slaven van Suriname, postuum een plaats te geven in de eregalerij van zijn kleine revolutie. De Koms beeltenis verscheen op het papiergeld, zijn naam werd verbonden aan de universiteit. In toespraken zet Bouterse Anton de Kom steevast in het zonnetje als één van de steunpilaren van het Surinaamse zelfbewustzijn.

Grootvader
De familie is niet onverdeeld gelukkig met de claim van de Surinaamse
president op de nalatenschap van De Kom. In het verleden heeft dochter Judith al herhaaldelijk laten weten grote moeite te hebben met de politisering van haar vader en zijn werk. Nu zegt ook kleinzoon
Antoine koeltjes niets te zien in een herbegrafenis in Suriname. 'Mijn
grootvader was een vreedzaam mens en stond voor respect en vrijheid.'

En, met een verwijzing naar de hardnekkige weigering van Bouterse te verschijnen voor de militaire rechtbank die de verdachten van de
Decembermoorden hoort: 'Hij zou zeker verwacht hebben dat de president zich zou hebben verantwoord voor de hem ten laste gelegde schendingen van mensenrechten.'

Grote hekel
Maar de familie spreekt niet met één stem. Zoon Cees de Kom deed in
1985 een poging de stoffelijke resten van zijn vader naar Suriname te
krijgen, nadat zijn moeder, Nel, tijdens een bezoek aan Paramaribo was overleden en op haar nadrukkelijke verzoek in Paramaribo een graf had gekregen. Anton de Kom-biograaf Rob Woortman: 'Cees wilde dat zijn ouders in het graf zouden worden herenigd. Dat stuitte toen op bezwaren van de familie in Nederland. Sindsdien is het een gevoelig onderwerp binnen de familie.'

Over de laatste wens van Anton de Kom zelf bestaat volgens Woortman geen twijfel: 'Suriname natuurlijk. De liefde voor dat land zat zo diep in die mens. Aan Nederland had hij een grote hekel.'

Lees vandaag meer in Het Parool.

Meer over