PlusExclusief

Crisisberaad in tal van landen over omikron: gaat Europa weer op slot?

Nederland was gisteren nog het enige Europese land in lockdown, maar het zal waarschijnlijk niet heel lang de uitzondering blijven.

Romana Abels
Winkelend publiek in Manchester. In het Verenigd Koninkrijk is het debat over extra maatregelen sterk gepolariseerd. Beeld AFP/Oli Scarff
Winkelend publiek in Manchester. In het Verenigd Koninkrijk is het debat over extra maatregelen sterk gepolariseerd.Beeld AFP/Oli Scarff

In tal van landen is er deze week een spoedberaad van de regering gepland over de omikronbesmettingen. Wat eerst ‘zorgen’ waren, zijn inmiddels ‘zeer ernstige zorgen’. Of uitgebreide kerstetentjes met familieleden nog door kunnen gaan, staat steeds meer ter discussie. Het woord ‘lockdown’ klinkt, maar vaker nog gaat het om het ‘ombuigen’ van de infectiegolf.

De meeste Europese landen proberen een totale sluiting te voorkomen, maar hoe ze dat gaan doen is nog niet bekend. De Belgische regering heeft morgen crisisoverleg, net als de Spaanse. De Britse regering kwam gisteren al bijeen om over nieuwe maatregelen te praten. Ook Duitsland komt weer in crisisstand. In Italië houden de landelijke en de regionale regeringen donderdag crisisberaad.

Duitsland denkt aan ‘lockdown light’

Dat het snel kan gaan, blijkt in Duitsland. De Duitse gezondheidsminister Karl Lauterbach zei zondagochtend nog optimistisch dat het niet Nederland achterna zou gaan. Duitsland zou zeker niet voor de kerstdagen in lockdown gaan, zei hij.

Maar een paar uur na zijn laconieke mededeling klonk het Duitse equivalent van het Outbreak Management Team al een stuk alarmerender: er moeten snel maatregelen volgen. “Omdat de bijeenkomst pas dinsdag is, is het onwaarschijnlijk dat het land nog voor kerst in lockdown zal gaan”, schreef een Duitse krant hoopvol. Gisteren werd bekend dat de Duitse regering vanaf 28 december een ‘lockdown light’ wil instellen. Dit zou onder andere betekenen dat alle nachtclubs en discotheken dichtgaan.

In afwachting van de uitkomst van de vergadering nam Berlijn wel alvast inreismaatregelen, vooral gericht op mensen die afkomstig zijn uit het Verenigd Koninkrijk. Vanaf zondagavond mochten alleen Duitsers nog vanuit het VK het land binnen. Ze moeten 14 dagen in quarantaine, of ze nu wel of niet zijn gevaccineerd. Ook ongevaccineerden die uit Frankrijk, Denemarken en Noorwegen komen moeten in quarantaine, maar korter: vijf dagen.

Overal andere regels

Het was vorige week donderdag op de Europese top in Brussel nog de oproep van alle Europese leiders geweest om reismaatregelen zo veel mogelijk onderling te coördineren. Op dat moment was het een boodschap aan twee lidstaten die toen al hun eigen plan hadden getrokken: Italië en Portugal, die boven op het covidcertificaat een test eisten van inreizenden. Een halve week later wemelt het in Europa weer van de verschillende regels: op de ene plek is een test vereist, op de andere quarantaine.

Reisregelvoorloper Italië zint intussen alweer op nieuwe maatregelen. Het ministerie van gezondheid heeft de regiobestuurders afgelopen weekeinde opgeroepen om alles te doen om de omikrongolf te beperken. De eerste die daar gehoor aan gaf was Campania, de regio rond Napels, dat alle bijeenkomsten binnen verbood. Ook kinderpartijtjes zijn niet toegestaan.

Geen lockdowns, wel maatregelen

Vanwege de omikronvariant, die razendsnel door Europa waart, worden in vele landen al extra maatregelen genomen. Ook bijvoorbeeld in Denemarken, het land dat zich tijdens de pandemie ontpopte tot een voorbeeld van goed beleid. Doordat de Denen uitgebreid in kaart brengen welke varianten rondgaan in hun land, zijn ze goed op de hoogte van de verspreiding van omikron. Wat ze zien, baart zorgen: de variant verspreidt zich snel. Het land gaat (nu) niet op slot, benadrukte premier Mette Frederiksen vrijdag, maar er zijn wel nieuwe maatregelen ingevoerd. Zo zijn musea, theaters en concertzalen gesloten. In winkels geldt een maximumaantal bezoekers en zijn mondkapjes weer verplicht.

In het Verenigd Koninkrijk is de omikronvariant eveneens in opmars, maar premier Boris Johnson is terughoudend met het nemen van maatregelen. Het debat daarover is sterk gepolariseerd: veel leden van zijn eigen partij zijn sceptisch, terwijl het tegenstanders van de premier juist niet snel genoeg gaat.

Morgen komt het zogeheten Overlegcomité in België samen. Belgische experts verwachten geen lockdown, maar wel nieuwe beperkingen.

Ook Nederlandse toeristen zullen de uitkomst vol spanning afwachten.

Sam de Graaff

Meer over