China (1)

TEUN VAN DER KEUKEN

Vorige week was ik in China. Niet voor de Olympische Spelen - wat Salinero en Foppe doen moeten ze zelf weten - maar voor diepgravend tv-onderzoek naar de rivierkreeft. Eindelijk moest er antwoord komen op die ene brandende vraag: uit welke rivier komt de rivierkreeft?

Begin er maar eens aan in een politiestaat. Je moet het opnemen tegen een geraffineerd netwerk van ambtenaren, burgerverklikkers en politieagenten. Een staatsgeheim - en bijna alles is hier staatsgeheim - geven ze niet zo maar prijs. Als ze een leraar al tot een jaar strafkamp veroordelen omdat hij foto's van de aardbeving in Sichuan op internet wilde zetten, wat doen ze dan met iemand die zijn neus in de rivierkreeftjes steekt? Een delict dat minstens zo erg is als ' het verspreiden van geruchten en het verstoren van de sociale orde', waaraan de leraar zich schuldig maakte.

Mijn bezoek was volgens oud communistisch gebruik tot in de puntjes voorbereid. Er was een fotogenieke visser geregeld, in een beekje hingen goedgevulde fuiken en er stond er een strak geregisseerde bezichtiging van de rivierkreeftjesfabriek op het programma.

Harry Mulisch zou onder de indruk zijn. Maar ik wilde meer. Een spontaan bezoek aan de markt bijvoorbeeld. Om rivierkreeftjes te filmen en de prijs te vragen bij een nog niet voorgeprogrammeerde koopman. Hoe durfde ik! Na een kwartiertje filmen begon een vrouw tegen ons te schreeuwen. Op straat filmen mag niet zomaar! Vervolgens kwam de marktmeester erbij en uiteindelijk de politie. Hadden we ons wel bij het politiebureau geregistreerd voor buitenopnamen? We putten ons uit in excuses, hingen een mooi pr-verhaal op over rivierkreeftjes in authentieke marktsetting en beloofden beterschap. Uiteindelijk mochten we gaan.

Een paar minuten later belde de rivierkreeftfabriek. Wat hadden ze nu gehoord? Dat kon toch niet? Zeker niet met de Olympische Spelen! Vanaf dat moment waren we nooit meer alleen. Een fabrieksmedewerker vergezelde ons van ontbijt tot avondeten om iedere spontane opname te beletten. Je moet er toch niet aan denken dat onthullingen over Chinese rivierkreeftjes de Spelen zouden verstoren!

null Beeld
Meer over