PlusReportage

Canal Parade als vanouds vrolijk en feestelijk, maar ook inclusief genoeg?

De botenparade van de Amsterdamse Pride kende zaterdag een als vanouds gezellige en zeer drukke 25ste editie. Toch kon het weleens de laatste botenparade in deze vorm zijn geweest. Hoe werd aan de kade over mogelijke veranderingen gedacht?

Stefan Raatgever
De botenparade van de Amsterdamse Pride was als vanouds gezellig en druk. Beeld Dingena Mol
De botenparade van de Amsterdamse Pride was als vanouds gezellig en druk.Beeld Dingena Mol

Met een drankje in de hand deint Ibrahim Abdel Fattah (36) mee met dansvloervuller Satisfaction van dj Benny Benassi. In de zon op het dak van de woonboot van ‘vriend van een vriend’ Boudewijn Beijen beleeft hij een van de leukste middagen van het jaar. Abdel Fattah verruilde zijn geboorteland Egypte in 2009 voor Nederland. Met regelmaat reist hij op en neer naar zijn vriend in Parijs, maar in het weekend van de Canal Parade is hij altijd thuis in Amsterdam. “Ik heb sinds 2009 nog niet één keer gemist.”

Het uitzicht over de volgepakte Prinsengracht is vanaf de boot bij het Amstelveld ongeremd feestelijk. Met regenboogvlaggen uit de vensters van de grachtenpanden en de rijen uitgelaten zwaaiende toeschouwers aan de kade moet het voor opvarenden van de boot van Amnesty International een genot zijn om de route van het Ooster- naar het Westerdok af te dobberen.

Gejuich is hun deel als ze onder de brug vandaan komen. De bootgasten houden bordjes omhoog met teksten als ‘Kom in actie’. De mc aan boord is bezig aan een ononderbroken monoloog. Na een oproep aan toeschouwers om hun haar kort te knippen voor de goede zaak, spoort hij hen aan hun yell mee te scanderen. Helaas valt met de beste wil van de wereld niet te verstaan welke tekst uit de kelen van de omstanders wordt verwacht.

Abdel Fattah zwaait de boot niettemin vrolijk uit. Hij vertelt over het verschil met de Pride in New York, die hij ook meermaals bezocht. “Die is veel politieker dan hier in Amsterdam. Er moet daar nog zoveel worden bevochten. Hier is die strijd al geleverd. Dat is toch fijner om bij te zijn. We kunnen nu gewoon een middag echt onbezorgd genieten.”

‘Heeft niets met Pride te maken’

Die mening is niet iedereen toegedaan. Volgens een enquête van EenVandaag vindt iets meer dan de helft van de Nederlandse queers dat de botenparade moet worden aangepast of zelfs afgeschaft. Steen des aanstoots zijn vooral de grote bedrijven die meevaren met een eigen boot. Termen als ‘pinkwashing’ of ‘commercieel carnaval’ worden genoemd.

De uitkomsten komen op het moment dat de overkoepelende Pride een nieuwe organisatie krijgt. Het ligt voor de hand dat dat opnieuw de stichting Pride Amsterdam wordt, maar wat komt er precies in de vergunning te staan? Moet de botenparade een ander karakter krijgen? Homorechtenactivisten roepen op om de vaartocht inclusiever en activistischer te maken. Terug naar de basis als demonstratie voor gelijke rechten, luidt hun devies.

Is Abdel Fattah het daarmee eens? “Ik zou niets veranderen. Het is een prachtig feest zo,” zegt hij. Maar dan krijgt hij het vaartuig van bodyproductenfabrikant Rituals in het oog. “Dit heeft niets met Pride te maken,” vindt hij en wijst naar de grote banier met de merknaam erop. “Leuk dat het bedrijf ons steunt, maar je kunt zo’n boot toch een wat meer gay uitstraling geven?”

Dan wordt hij afgeleid door de zangeres van de passerende cosmeticacruise, een dragqueen met een ver over het water dragende stem. De twee flirten er even vrolijk op los. Ondertussen distribueert woonbooteigenaar Beijen de consumpties. Hij vertelt een aantal jaar terug te hebben overwogen te verhuizen vanwege de overlast die onder meer de Canal Parade veroorzaakte.

“Maar toen kwam de organisatie langs om naar onze problemen te luisteren. Met name de kleine bootjes die tegen mijn boot aan werden gelegd waren vervelend, vooral omdat iedereen ongevraagd mijn huis gebruikte om op en af te klimmen.”

Inmiddels is het aantal privéscheepjes sterk gereguleerd. En de woonboot van Beijen is met een hek van de rest van het Amstelveld afgesloten. “Perfect geregeld. Daar kunnen ze met Koningsdag wat van leren. Wat mij betreft blijft het zoals het nu is.”

‘Merken die veel hetero’s ook gebruiken’

Dat is ook de mening van Lorraine van de Poppe (34) die samen met haar echtgenote Jeannet uit Ermelo is gekomen voor een uitgelaten middag aan de gracht. De twee hebben het feest dat twee jaar niet kon doorgaan door de coronapandemie, echt gemist. Op de hoek van de Prinsengracht en de Reguliersgracht hebben ze goed uitzicht op de boot van de Rotterdamse gaybar De Regenboog die in Karin Bloemen een zingend uithangbord van formaat heeft gevonden. Als Bloemens uitvoering van Dancing in the Street al geen attractie is, dan is het wel haar japon met een sleep die bruikbaar moet zijn tijdens een regenachtige dag op een familiecamping.

Niet lang daarna zwelt het gejuich in het publiek nog verder aan. Daar is de ark van fetisjspecialist Mister B, waarop de opvarenden de lederwaren en puppymaskers van de winkel met passie etaleren. Ook blinken in het zonlicht metalen kettingen, hangsloten en andere multi-inzetbare ijzerwaren. De dragers oogsten ovationeel applaus, ook vanaf een bootje aan de kant dat is bevolkt door jongens in keurige overhemdjes die langs een eigen tap staan gegroepeerd.

Wat vindt Van de Poppe van de commerciële boten, die met hun sponsoring ook een aanzienlijke financiële bijdrage aan het evenement leveren? “Ik vind het juist wel goed dat ze meevaren. Het zijn merken die veel hetero’s ook gebruiken. Hun deelname doet vast ook iets met de gemiddelde Nederlander.”

Een terugkeer naar de barricaden ziet ze voor de botenparade niet zo zitten. “Dan ontstaat er weer een scheidslijn tussen ‘wij’ en ‘zij’ en komen we weer op ons eigen eilandje terecht. Het leuke is juist dat iedereen hier samenkomt. Kijk om je heen, iedereen is hier helemaal zichzelf.”

Haar enige bedenking geldt de bemanningen van de tachtig boten die langsvaren. “Die zijn wel heel wit. Dat moet toch iets diverser kunnen?”

Artikel gaat verder onder de foto.

Karin Bloemen zingt de toeschouwers op de kant toe. Beeld Dingena Mol
Karin Bloemen zingt de toeschouwers op de kant toe.Beeld Dingena Mol

‘Het hele jaar betrokken’

Daarmee raakt ze aan een ander punt van mogelijke verandering. Worden alle onderdelen van de zo veelkleurige queer gemeenschap zich wel voldoende gerepresenteerd? Trans vrouwen Irene Varro (23) en Anna Brands (22) voelen dat voor zichzelf wel zo, vertellen ze. De twee beleven hun eerste Canal Parade en genieten volop. Gekleed in regenboogjurkjes boven de hoge hakken (Irene) en zware kisten (Anna) hebben ze zaterdagochtend de trein uit Rotterdam genomen.

Dat hun debuut weleens samen zou kunnen vallen met de laatste editie van de Canal Parade in zijn huidige vorm was hen enigszins ontgaan. Zien ze ruimte voor verbeteringen? Ze noemen de reclame op de schepen. “De balans met maatschappelijke thema’s kan beter. Commerciële boten verbieden? Dat hoeft echt niet, maar als je als merk wil meevaren moet je vervolgens wel het hele jaar laten zien dat je echt betrokken bent bij de gemeenschap. Deze dag mag geen bedrijfsuitje worden.”