PlusExclusief

Zorgexpert Chris Oomen: ‘Het is allang code zwart, pak covid aan alsof het oorlog is’

Chris Oomen: ‘Ik zou oude of leegstaande ziekenhuizen als het Slotervaartziekenhuis of MC Zuiderzee in Lelystad inrichten voor coronapatiënten.’ Beeld ANP
Chris Oomen: ‘Ik zou oude of leegstaande ziekenhuizen als het Slotervaartziekenhuis of MC Zuiderzee in Lelystad inrichten voor coronapatiënten.’Beeld ANP

Code zwart dreigt niet voor de zorg, het ís al twintig maanden code zwart, zegt Chris Oomen, voormalig bestuursvoorzitter van zorgverzekeraar DSW. “De kwaliteitscriteria moeten omlaag om nog meer oversterfte te voorkomen.”

Jop van Kempen

Hij noemt zich gepensioneerd, maar Chris Oomen (71) is geen doorsnee gepensioneerde. Zo kocht hij in mei persbureau ANP van Talpa, omdat hij vindt dat media niet alleen in handen moeten zijn van de overheid of mediabedrijven zelf. Ook is Oomen nog steeds geïnteresseerd om een ziekenhuis over te nemen, al waren het Ruwaard van Putten Ziekenhuis (Spijkenisse), het Amsterdamse Slotervaartziekenhuis en het Haagse Bronovo hem niet gegund, zegt hij. “Mijn bod op het Bronovo staat nog.”

Oomen, opgeleid als apotheker, was een leven lang investeerder met een goed oog voor cijfers. Het gros van zijn vermogen – 1,1 miljard, volgens Quote – verdiende hij met Optiver, een beurshandelshuis. Hij stak geld in filantropische projecten, zoals het Daan Teeuwes Centrum, een revalidatiekliniek voor jongeren van 16 tot 35 jaar met ernstig, niet-aangeboren hersenletsel.

Tevens was Oomen 32 jaar – hij stopte in 2019 – de eigenzinnige bestuursvoorzitter van DSW, een relatief kleine zorgverzekeraar met ruim 700.000 verzekerden. Niet alleen schonk hij zijn salaris aan het personeel en weigerde hij bonussen, ook viel hij op door scherpe meningen over andere zorgverzekeraars. Zo hekelde hij de collectiviteitskorting (‘nepkorting’) en hij weigerde deel te nemen in branchevereniging Zorgverzekeraars Nederland. Oomen wilde zijn zienswijze niet in de mal gieten van collectieve standpunten.

Nu is het tijd om zijn uitgesproken mening te geven over het zorginfarct door de coronacrisis. Dat de zorg dreigt met code zwart – de intensive cares hebben dan geen plek meer voor mensen die voorheen wel werden opgenomen – noemt hij onzin. “Het is allang code zwart,” zegt Oomen. “In de verpleeghuiszorg, de reguliere zorg of de ic-zorg was het de afgelopen 20 maanden steevast code zwart.”

Waarom?

“Omdat mensen vroegtijdig overleden of gezondheidsschade opliepen als gevolg van afgeschaalde zorg. Of dat nu plaatsvindt op de ic’s of elders, dat maakt geen enkel verschil.”

Wat zou uw oplossing zijn?

“Ik zou oude of leegstaande ziekenhuizen als het Slotervaartziekenhuis of MC Zuiderzee in Lelystad inrichten voor coronapatiënten. En ik zou de covidzorg per regio concentreren in één ziekenhuis. Nu heeft elk ziekenhuis een eigen covidvleugeltje, dat is niet efficiënt.”

Maar er is te weinig verplegend personeel, zeggen artsen en verpleegkundigen.

“Dan moet je de kwaliteitscriteria naar beneden bijstellen. Dat gebeurt tijdens oorlogen en dat moet nu ook, want het is oorlog. Het is helemaal niet erg als je wat afhaalt van de kwaliteit.”

“Het ministerie van Volksgezondheid zegt altijd dat zorgvuldigheid boven snelheid gaat, maar dat is op dit moment volkomen onjuist. Het is precies omgekeerd: snelheid gaat boven zorgvuldigheid. Je kunt beter veel mensen iets minder goed helpen dan weinig mensen perfect. Zo voorkom je immers de meeste oversterfte en de meeste gezondheidsschade. We moeten dan maar accepteren dat niet elke covidbehandeling 100 procent is.”

Wat stoort u aan de zorg nu?

“Dat de volledige zorgcapaciteit tijdens een pandemie niet wordt benut. Er werken in Nederland 1,3 miljoen mensen in de zorg. Meer is niet haalbaar, ook niet met hogere salarissen. Door covid maken artsen en verpleegkundigen op de ic’s nu overuren, terwijl het op de orthopedie, interne geneeskunde en KNO-afdeling juist erg rustig is. Dat moet je dus anders organiseren.”

“Waarom zouden ic-verpleegkundigen coronapatiënten moeten omdraaien? Dat kunnen orthopeden of internisten toch ook? Een groot deel van de zorgcapaciteit wordt tijdens een pandemie niet benut door slechte organisatie en slechte logistiek. Hemeltergend, vind ik.”

“De slechte organisatie en logistiek zie je ook terug bij de boosterprikken. We hebben de boostervaccins op voorraad, maar ze worden niet onmiddellijk gezet. Dat duurt weken en maanden. Ongelofelijk toch?”

Ziet u meer knelpunten?

“Ja, de strikte privacyregels. Daarvan moet je afscheid nemen. Het zal iemand in ademnood toch worst wezen of een arts wel in een dossier mag? Ook moet je af van de dictatuur van de software. Ic-verpleegkundigen moeten voldoen aan onzinnige, tijdrovende registratie-eisen voor coronapatiënten die in coma worden gehouden. Daar heeft niemand iets aan.”

Ziet u nog andere zaken die beter kunnen?

“Ja, de zorg moet sneller worden gedigitaliseerd. En waarom zou je met vaccins of geneesmiddelen altijd wachten op goedkeuring van de EMA als soortgelijke autoriteiten uit de Verenigde Staten of Engeland al groen licht hebben gegeven?”

Is zo’n complete herorganisatie realistisch?

“De zorgpartijen zelf zullen dat nooit op zich nemen. Ieder ziekenhuis vecht voor z’n eigen financiële belang, omdat het bang is inkomsten mis te lopen. Maar met die individuele belangen moet je korte metten maken.”

Is dat een taak voor het ministerie van Volksgezondheid?

“Het ministerie is simpelweg niet in staat tot zo’n operatie. Ik denk meer aan het leger, dat in de eerste golf ook bijsprong. Verder heeft Nederland veel mensen met veel verstand van logistiek, maar die mensen werken bij postorderbedrijven of in de vervoersbranche. Die zou ik erbij halen.”

In Singapore moeten ongevaccineerden zelf voor hun covidbehandeling betalen. Hoe beschouwt u dat?

“Dat vind ik ridicuul. Als je drie weken op de ic ligt, kost dat misschien wel 60.000 euro. Dat is niet te betalen voor de meeste mensen. Nederlandse zorgverzekeraars mogen zo’n beleid niet hanteren, en terecht. Want welke zorgverzekeraar zou anders rokers verzekeren? Of te zware mensen? Of zware drinkers?”

Hoe kijkt u naar het vaccinatieprogramma?

“Ik ben voor meer druk op ongevaccineerden. Verplichte quarantaine voor ongevaccineerde veertigplussers vind ik goed te verdedigen, want de maatschappij opnieuw op slot doen, levert grote schade op voor de economie en volksgezondheid.”

“Voor ongevaccineerde jongeren vind ik verplichte quarantaine te ver gaan. Ze zijn besmettelijker dan gevaccineerden, maar ze hebben een kleinere kans op opname. Zij zijn door sluiting van het onderwijs al erg hard geraakt. Maar deze extreme tijd vraagt wel om extreme oplossingen.”

Meer over