PlusAnalyse

Zo veilig is het niet bij D66, en het blijft modderen met de afhandeling van grensoverschrijdend gedrag

D66-leider Sigrid Kaag heeft iets uit te leggen over de afhandeling van grensoverschrijdend gedrag door partijprominent Frans van Drimmelen.  Beeld BART MAAT/ANP
D66-leider Sigrid Kaag heeft iets uit te leggen over de afhandeling van grensoverschrijdend gedrag door partijprominent Frans van Drimmelen.Beeld BART MAAT/ANP

Weer moet D66 aan de slag met grensoverschrijdend gedrag van een prominent partijlid dat een medewerkster zou hebben belaagd. Bestuur en partijleider Sigrid Kaag hebben veel uit te leggen.

Jan Hoedeman

Een snelgroeiende groep van enkele honderden rijpe en groene D66-leden eist in een ultimatum dat de partijleiding het geschonden vertrouwen herstelt.

Binnen een week moet het partijbestuur documenten aan leden overleggen van het onderzoeksbureau Bing, binnen drie weken moet er een partijbijeenkomst worden belegd waarin partijleider Sigrid Kaag en de partijvoorzitter verantwoording afleggen. De kwestie draait om een partijstrateeg, Frans van Drimmelen, die tot 2018 voorzitter was van de landelijke talentencommissie. Volgens een klokkenluider beloofde hij vrouwen een betere positie in ruil voor seks.

Bij D66 heeft de man geen officiële functies meer. Bij het lobbybureau waar hij partner is, heeft hij zijn werkzaamheden tijdelijk neergelegd.

Mr. Bean en Mona Lisa

De manier waarop D66 de zaak-Van Drimmelen tot nu toe heeft aangepakt lijkt op de werkwijze van een zachte heelmeester die stinkende wonden maakt. Het roept associaties op met de film waarin mr. Bean een vlekje maakte op de ‘Amerikaanse Mona Lisa’. De schade werd steeds erger en het schilderij was uiteindelijk niet meer om aan te zien.

Afgelopen zaterdag ontplofte de kwestie in de partij na een publicatie in de Volkskrant. Nadat D66 bij monde van Kaag, het boegbeeld van moreel leiderschap, enkele weken voor de Tweede Kamerverkiezingen had verklaard dat er ‘geen structureel onveilige omgeving’ was in de partij, haalden velen opgelucht adem. Maar het onderzoek ging door en Bing voegde een vertrouwelijk deel aan het rapport toe. Dat werd niet naar buiten gebracht. Ook waren er negentien klachten van anderen die zich onveilig voelden in de partij. Die werden niet onderzocht.

Pas op de verkiezingsavond van 17 maart werd het vertrouwelijke deel naar enkele betrokkenen gestuurd. Daaruit bleek dat de partijprominent Frans van Drimmelen een medewerkster van het partijbureau na een verbroken relatie tegen haar wil in 2015 en 2016 acht maanden aanhoudend had benaderd met ‘dwingende, intimiderende en chanterende berichten’. Na een waarschuwingsgesprek met de politie stopte de partijprominent.

Hoogleraar Integriteit Rob van Eijbergen: “Bijzonder dat Kaag specifiek zegt dat een paar weken voor de verkiezingen alles veilig is, terwijl dat onderzoeksbureau zegt dat het niet zo is. Dan kom je niet weg door te zeggen: zij mocht de vertrouwelijke bijlage niet inzien.”

Over de verkiezingen heen

Ook Christiaan Kooman van het onderzoeksbureau Partners in Integriteit zegt: “Het oogt als partijpolitiek ten top. Dat er een voorlopige conclusie is gegeven die gebruikt kan worden voor de verkiezingen. Het lastige gedeelte wordt dan over die verkiezingen heen getild.”

Zowel Kooman als Van Eijbergen laken de suggestie dat het onderzoek klaar was, terwijl het gewoon doorging. Beiden hebben zoiets nog nooit meegemaakt en zouden ook zo niet werken.

“Juist met zoiets publicitair gevoeligs moet je heel voorzichtig zijn en voorkomen dat er meerdere versies van een rapport in omloop komen,” zegt Christiaan Kooman. “Zeker als die conclusies haaks op elkaar lijken te staan. Het ziet ernaar uit dat bepaalde passages de partijtop goed uitkwamen: die kunnen we naar buiten brengen.”

Ook Van Eijbergen verbaast zich over de gang van zaken: “Hun reactie vind ik ook ingewikkeld, van Bing en van D66. Ze zeggen dus nu dat het onderzoek toen niet was afgerond. Dan had Kaag dat moeten zeggen. Als je zegt: de partij is veilig en tegelijkertijd is het bureau bezig met een vervolgonderzoek. Dat had ze ook kunnen verklaren.”

Partij kiezen

Na het paasweekeinde met D66 in de schijnwerpers liggen er vragen van leden die het partijbestuur zal moeten beantwoorden. Door enkele weken voor de Kamerverkiezingen met een publiek deel van een onderzoeksrapport naar buiten te komen met een gunstige conclusie, ontstaat de schijn dat de partijleiding alles heeft willen doen om de verkiezingsuitslag niet nadelig te laten beïnvloeden. Ook lijkt dit op partij kiezen voor de partijprominent. Die keerde terug in zijn functies nadat de belaagde medewerkster eind 2016 haar baan had opgezegd. De vrouw heeft inmiddels bedankt voor haar partijlidmaatschap. Een en ander lijkt haaks te staan op de D66-verkiezingsleus: ‘Laat iedereen vrij, maar niemand vallen.’

Integriteitsdeskundige Kooman heeft de indruk dat D66 zichzelf in een moeilijke positie heeft gemanoeuvreerd omdat de zaak draait rond een hoge partijfunctionaris. “Als het nou een afdelingsvoorzitter van D66 in Noordoost-Groningen was geweest, was die man allang de straat opgeschopt. Als het om de hoogste bestuurder gaat, dan wordt het een andere zaak. Nu is het iemand op een positie waar mensen iets aan te danken hebben. Maar als je grensoverschrijdend gedrag belangrijk vindt, moet je dat niet in woorden maar in daden laten zien.”

D66-bestuur belooft vrijdag conclusies

Het partijbestuur van D66 komt vrijdag met conclusies over de affaire rond grensoverschrijdend gedrag binnen de partij, blijkt uit een maandag gepubliceerde verklaring.

Leden van de partij eisten maandag in een open brief dat het bestuur en partijleider Sigrid Kaag snel met duidelijkheid komen over de onthulling dat een prominent partijlid zich schuldig had gemaakt aan grensoverschrijdend gedrag. Een vertrouwelijk rapport hierover heeft het bestuur al een jaar in handen.

Het D66-bestuur kondigde in het weekeinde een ‘nieuwe weging’ aan van de openbare en vertrouwelijke delen van het onderzoeksrapport. ‘Het bestuur is voornemens vrijdag 22 april de leden te informeren over de conclusies van de nieuwe weging,’ staat in de verklaring.

In de open brief eisten de leden ook een bijeenkomst waar het bestuur verantwoording aflegt en vragen beantwoordt. Ook daarover belooft het partijbestuur vrijdag met voorstellen te komen.

Meer over