PlusNieuws

Ziekenhuizen vrezen griepgolf: ‘Meer mensen vatbaar voor influenza’

Ziekenhuizen maken zich zorgen over een griepgolf deze winter. Door alle coronamaatregelen was er het afgelopen jaar nauwelijks influenza, met als gevolg dat meer mensen nu vatbaar zijn voor een hevige griep.

Ziekenhuizen vrezen dat de griep als een boemerang terugkomt, omdat de immuniteit van veel mensen is gedaald. Beeld Jakob van Vliet
Ziekenhuizen vrezen dat de griep als een boemerang terugkomt, omdat de immuniteit van veel mensen is gedaald.Beeld Jakob van Vliet

Toen corona in maart 2020 opkwam, vertrok de griep. Afgelopen winter was er maar een handvol officiële gevallen van influenza. Normaal gesproken zijn dat er honderden.

Ziekenhuizen vrezen dat de griep deze winter als een boemerang terugkomt, omdat de immuniteit van veel mensen naar beneden is gegaan. “Zou de anderhalve meter afstand influenza remmen? Of zou het feit dat we al ruim anderhalf jaar afstand nemen van elkaar, ons immuunsysteem juist zwakker maken en influenza meer kans geven?” vraagt Yvonne van der Weele, woordvoerder van het Admiraal de Ruyterziekenhuis in Goes, zich af.

Nu al komen coronapatiënten in veel ziekenhuizen bovenop de normale bezetting. Ziekenhuizen stellen dat de reguliere zorg en de inhaalzorg nog steeds onder druk staan door de aanhoudende stroom van mensen met Covid-19.

Druk op andere zorg

Een grote groep grieppatiënten zou de druk op het aantal beschikbare bedden verder vergroten. Ook houden ziekenhuizen er rekening mee dat meer personeel ziek wordt. “We weten niet wat er op ons afkomt dit najaar,” zegt Christianne van den Broek, woordvoerder van Ziekenhuis Gelderse Vallei. “Zorg voor coronapatiënten is inmiddels onderdeel geworden van onze reguliere zorg, maar bij een groot aanbod Covid-patiënten komt de andere reguliere zorg wel onder druk te staan.”

Uit cijfers van het RIVM blijkt dat er ook andere virussen, waaronder het rhinovirus, heersen. Nu al zien sommige ziekenhuizen meer patiënten met longontstekingen binnenkomen dan gebruikelijk is in september, zegt Leon van den Toorn, zelf longarts en voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT). “Ook los van corona is het altijd al drukker in de winter. Maar als de combinatie van griep en corona tegenvalt, kan het lastig worden.” Hoewel grieppatiënten meestal geen drie weken in het ziekenhuis hoeven te blijven, kan een opname alsnog een à twee weken duren.

Onzekere winter

Ook deskundigen weten niet welke kant het opgaat, maar snappen de zorgen. “Mijn kristallen bol is erg wazig. We gaan een erg onzekere winter tegemoet. Het kan echt alle kanten op,” stelt Adam Meijer, viroloog bij het RIVM.

Terwijl influenza de afgelopen maanden had moeten rondgaan op het zuidelijk halfrond, gebeurde daar door coronamaatregelen zoals afstand houden, mondkapjes en quarantaines, weinig. Als er beperkende maatregelen blijven gelden, waardoor mensen elkaar minder ontmoeten en afstand houden, kan de epidemie meevallen. “Hoe meer maatregelen, hoe groter de kans dat er weer geen griep is,” zegt John Paget, onderzoeker bij het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (Nivel).

Tegelijkertijd is een grotere groep mensen vatbaarder voor influenza, waardoor het juist hard kan gaan als de griep er eenmaal is. “Na een heftige griep zijn mensen zo’n tien jaar beschermd. De groep die vorig jaar al vatbaar was, zit er nu ook bij,” legt viroloog Meijer uit.

Reisbeperkingen helpen

Momenteel groeit het aantal influenzabesmettingen in India, Nepal en China. Het is afwachten of en wanneer die griepvarianten Europa bereiken. Paget: “Reisbeperkingen helpen om influenza buiten te houden. Al zag je ook dat de deltavariant via India naar Engeland kwam. Dus waarschijnlijk gaat het griepvirus wel komen en zijn de geldende maatregelen bepalend voor een eventuele uitbraak.”

Door de coronamaatregelen gedragen virussen zich sowieso anders, constateren virologen. Afgelopen maanden lagen de ziekenhuizen bijvoorbeeld vol met kinderen met het rs-virus. De kinder-ic’s lagen zo vol dat een aantal jonge patiënten naar een ziekenhuis over de grens moest. Dat gebeurt normaliter pas in de wintermaanden.

Het is dit jaar ook spannend hoe groot de bescherming van de griepprik zal zijn. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bepaalt altijd in februari de mix van het vaccin. Door alle coronamaatregelen heerste echter nergens ter wereld influenza. “De verwachting is dat er geen volledige mismatch zal zijn, maar dat de bescherming iets minder goed is,” weet Meijer. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft 600.000 extra griepprikken ingekocht, omdat vorig jaar al meer mensen een vaccinatie wilden. Er liggen voor ruim 4,6 miljoen Nederlanders griepvaccins klaar.

Meer over