PlusNieuws

Wat zeggen de cijfers? Veel besmettingen in alle leeftijdsgroepen

In 623 dagen coronacrisis testten nooit eerder zoveel mensen positief als donderdag. Wat opvalt in de cijfers, is dat deze besmettingsgolf eigenlijk iedereen treft.

Sander van Mersbergen
Testraten worden de afgelopen dagen massaal bezocht. Beeld ANP
Testraten worden de afgelopen dagen massaal bezocht.Beeld ANP

Donderdag meldde het RIVM 16.364 nieuwe besmettingen. Daarmee kent deze golf de hoogste piek van allemaal. Hoewel er in de ziekenhuizen minder coronapatiënten liggen dan tijdens eerdere golven, groeit de onrust in politiek Den Haag en in het land. Komt er weer een lockdown? Duidelijk is dat het moeilijk wordt om effectieve maatregelen te verzinnen die maar een deel van de samenleving treffen. Het virus is namelijk overal.

Dat is in de teststraten goed zichtbaar. Die worden de laatste dagen massaal bezocht. Op dinsdag werden ruim 81.000 tests afgenomen, het hoogste aantal sinds de zomer. Alleen in maart van dit jaar was het drukker bij de GGD’s.

Oorzaak van de drukte is logischerwijs dat heel veel mensen klachten ervaren. Dat is ook zichtbaar in de Infectieradar van het RIVM, die gebruik maakt van gegevens van een panel vaste deelnemers. Ongeveer vier procent van hen had de afgelopen weken ‘covid-achtige’ klachten: koorts, hoesten, kortademigheid, verlies van reuk of verlies van smaak. Dat is het hoogste niveau in twaalf maanden tijd.

Van de mensen die naar de GGD gaan met klachten, legt 17,5 procent een positieve test af. Ook dat is heel hoog - alleen in oktober 2020 lag het percentage iets hoger.

Merendeel besmette personen inmiddels (volledig) gevaccineerd

November is de eerste maand waarin het merendeel van de positieve tests bij een volledig gevaccineerd persoon werd afgenomen. Uit het weekrapport van het RIVM blijkt dat 51 procent van de besmette personen deze maand volledig gevaccineerd is, en nog eens 3 procent deels. In september was dat nog 31 procent (volledig) en 4 procent (deels).

Vooral bij de oudere leeftijdsgroepen is een relatief groot deel van de besmette mensen gevaccineerd. Dat is logisch, omdat zij verhoudingsgewijs vaker gevaccineerd zijn. Ook is bekend dat de immuniteit bij hen sneller afneemt dan bij jongere mensen.

Dat wil niet zeggen dat het voor de kans op een besmetting niet uitmaakt of je gevaccineerd bent of niet. Van de volwassen Nederlanders is ruim 84 procent gevaccineerd. Verhoudingsgewijs is het aantal besmettingen binnen deze groep nog steeds een stuk lager dan bij niet-gevaccineerden.

Meeste besmettingen in Biblebelt en Limburg

In de top 10 van gemeentes met meeste besmettingen staan relatief veel gemeentes met een grote streng-christelijke gemeenschap. In bijvoorbeeld Urk, Barneveld, Scherpenzeel, Nederbetuwe en Hardinxveld-Giessendam raken verhoudingsgewijs vier tot zes keer zoveel mensen besmet als in de rest van Nederland. Ter indicatie: Urk telde donderdag ongeveer net zoveel positieve testen als het naburige Lelystad (79 om 84), terwijl Lelystad bijna vier keer zoveel inwoners heeft.

Op provinciaal niveau valt op dat Limburg verhoudingsgewijs veel besmettingen telt. Dat is de provincie die in het eerste jaar van de coronacrisis het hardst getroffen werd. Overigens is er geen enkele provincie die de dans ontspringt: overal kleurt de kaart rood.

In absolute zin telden de gemeentes Amsterdam (616) en Rotterdam (586) het afgelopen etmaal de meeste besmettingen.

Deze golf treft zowel jong als oud

In andere golven werd nog wel eens gewezen op de rol van scholieren of feestende twintigers. Op het hoogtepunt van de ‘Dansen met Janssen-golf’ deze zomer, lag het aantal besmettingen onder twintigers verhoudingsgewijs bijvoorbeeld vijftig keer zo hoog als onder 70-plussers.

Nu is het aantal besmettingen bij alle leeftijdsgroepen hoog. Jongeren testen naar verhouding iets vaker positief dan ouderen, maar groot is het verschil niet.

Lukt het om de kwetsbaren af te schermen?

Steeds slechter. Er zijn nu 560 verpleeghuizen waar de afgelopen maand minstens één coronabesmetting was. Dat is een verviervoudiging ten opzichte van begin oktober. Er overlijden in verpleeghuizen zo’n tien mensen per dag aan corona, een forse stijging ten opzichte van de afgelopen maanden, maar veel minder dan tijdens eerdere golven. Toen stierven er volgens de officiële registraties zo’n veertig tot zestig verpleeghuisbewoners per dag aan corona.

Ook opvallend: hoewel vooral ouderen relatief vaak gevaccineerd zijn, lag het aantal besmettingen bij thuiswonende 70-plussers nooit eerder zo hoog als deze week.

Meer over