Waarom plots versoepelen terwijl de ziekenhuizen ‘in hun voegen kraken’?

De berichten over naderende versoepelingen staan haaks op de bezorgde geluiden vanuit het OMT. Is het verwachtingspatroon voor de persconferentie van dinsdag niet te hoog?

Mogelijk wordt dinsdag aangekondigd dat de terrassen eind april weer open kunnen. Beeld ANP
Mogelijk wordt dinsdag aangekondigd dat de terrassen eind april weer open kunnen.Beeld ANP

De druk op de intensive cares neemt toch weer toe, ziekenhuizen verminderen de reguliere zorg en het vaccineren verloopt tergend traag. Vanaf het Binnenhof komen tegelijkertijd berichten over ophanden zijnde versoepelingen: afschaffing van de avondklok, terrassen en winkels open, fysieke lessen in het hoger onderwijs, meer bezoek aan huis en honderden proefevenementen met toegangstesten. Rara, hoe kan dat?

In de Haagse wandelgangen doet het verhaal de ronde dat het snel de goede kant op gaat met de groepsimmuniteit. Het aantal mensen dat inmiddels corona heeft gehad en degenen die zijn gevaccineerd telt in die redenering inmiddels op tot zo’n 6 miljoen, bijna 35 procent van de bevolking.

In combinatie met het warmere lenteweer dat hopelijk snel komt, de gunstigere prognose over de piek in de derde golf en een voorzichtige daling van het aantal besmettingen, zou dat de deur openzetten richting het einde van de lockdown. Dat goede nieuws zouden premier Rutte en minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge officieel naar buiten gaan brengen op de voor dinsdag geplande persconferentie.

Rijk rekenen

De vraag is of de rooskleurige plannen in overeenstemming zullen zijn met het advies dat het Outbreak Management Team (OMT) vrijdag gaat opstellen. OMT-lid Marc Bonten is nog niet zover, afgaande op een tweet van donderdagochtend, waarin hij het nieuws over de versoepelingen afzet tegen het gegeven ‘dat ziekenhuizen in hun voegen kraken’.

Woensdag was zijn OMT-collega Menno de Jong op NPO Radio 1 ook al behoedzaam. De besmettingscijfers liepen wat terug, maar dat kon ook het gevolg zijn van de paasdagen, toen minder mensen zich lieten testen, waarschuwde De Jong. “Het is absoluut nog niet zeker dat deze daling doorzet.” De besmettingscijfers van de daaropvolgende dag bevestigden dat.

Hans Zaaijer, hoogleraar infectieziekten en onderzoeker bij bloedbank Sanquin, houdt nauwgezet bij hoe de groepsimmuniteit in Nederland zich ontwikkelt. Hij kan het getal van 6 miljoen dat op het Binnenhof de ronde doet, niet plaatsen. “Ik denk dat mensen zich rijk rekenen. Op basis van onderzoek onder onze donoren zien wij nu bij ruim 20 procent antistoffen tegen het coronavirus. Dat komt neer op 4 miljoen Nederlanders.”

Uitstel kritische zorg

Ondertussen is het heel druk op de ic’s, zegt Frank Bloemers, traumachirurg in Amsterdam UMC en coördinator patiëntenspreiding bij het Regionaal Overleg Acute Zorgketen in Noord-Holland en Flevoland. “Er liggen 126 covidpatiënten op de ic’s in onze regio,” zei hij donderdag. Sinds het begin van de tweede golf waren dat er nog niet zoveel.

Bloemers: “Landelijk gaan we mogelijk richting de 1450 ic-bedden. Woensdag hebben we voor onze regio afgesproken alleen nog spoedeisende zorg uit de categorie 1 en 2 te verlenen.” De categorieën 3 en 4 (kritische zorg die niet lang uitgesteld kan worden) moeten even wachten.

Frits Rosendaal, hoogleraar klinische epidemiologie (LUMC), ziet onder deze omstandigheden weinig ruimte voor versoepelingen. “Ik snap de wens, maar het risico is dat de komende persconferentie uitdraait op een grote teleurstelling.”

Het zou opmerkelijk zijn als het OMT een andere mening is toegedaan. Als het OMT adviseert vast te houden aan de meeste restricties, is het mogelijk dat het kabinet dat naast zich neerlegt. Dat kan de regering uiteraard doen. Het zou wel voor het eerst zijn in de coronacrisis. “Het beste is het vaccinatietempo op te schroeven,” aldus Rosendaal, “en niet obsessief aandacht te besteden aan zeldzame bijwerkingen van vaccins.”

Meer over