Update

Vluchtelingenwerk over oplopende achterstanden IND: ‘Dit dreigt een crisis bovenop een crisis te worden’

De snel oplopende achterstand bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) baart Vluchtelingenwerk Nederland grote zorgen. Volgens de organisatie wachten zo’n 6000 asielzoekers langer dan de wettelijke termijn op een beslissing over hun verblijf. Dat zijn er zes keer meer dan in januari.

Het Parool
Het Rode Kruis zet extra tenten neer bij het aanmeldcentrum van het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) in Ter Apel. Beeld ANP
Het Rode Kruis zet extra tenten neer bij het aanmeldcentrum van het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) in Ter Apel.Beeld ANP

In totaal wachten er volgens Vluchtelingenwerk 26.000 asielaanvragen op een beoordeling van de IND. Dat zijn er nog meer dan tijdens de vorige piek van begin 2020, waarna er een speciale Taskforce in het leven werd geroepen, die ervoor moest zorgen dat de achterstanden snel werden weggewerkt.

De Taskforce moest onder grote politieke druk meer dan 15 duizend achterstallige asielaanvragen wegwerken, en dat ging soms ten koste van de zorgvuldigheid, zo bleek begin dit jaar uit een kritisch rapport van de Inspectie voor Justitie en Veiligheid. Ook bestond de Taskforce grotendeels uit onervaren uitzendkrachten die zich over ingewikkelde asielaanvragen moesten buigen na een cursus van twee weken.

De Taskforce werd vervolgens opgeheven, waarna de achterstanden weer steeds sneller opliepen. “Dat de achterstand middenin een opvangcrisis opnieuw oploopt is zeer zorgwekkend. Dit dreigt een crisis bovenop een crisis te worden”, aldus Vluchtelingenwerk. Daarbij doelt de organisatie onder andere op de situatie bij het opvangcentrum in Ter Apel, waar de laatste tijd regelmatig mensen op stoelen moeten slapen omdat er geen plek meer is.

Mentale problemen

Vluchtelingenwerk roept staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) op om in te grijpen. ‘We zien dat steeds meer asielzoekers worstelen met mentale problemen door een totaal uitzichtloze situatie. Zij hebben het gevoel in een donkere tunnel zonder perspectief te moeten leven. Vragen via telefoon of mail worden niet of heel laat beantwoord door de IND’, aldus een woordvoerder van Vluchtelingenwerk.

De hulporganisatie roept de staatssecretaris op om met een noodplan te komen om de achterstanden weg te werken “voor de situatie opnieuw uit de hand loopt”. Ook zou de IND asielzoekers meer duidelijkheid kunnen geven over hun situatie. “Alleen al door een bezoek te brengen aan een locatie om uitleg te geven waarom alles zo lang duurt, kan een enorm verschil maken.”

IND erkent achterstand

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) erkent dat de achterstanden bij de behandeling van asielaanvragen oplopen. “De IND kampt al maanden met een groeiend aantal asielaanvragen. Verlate migratie is op gang gekomen sinds het opheffen van de coronamaatregelen- en reisbeperkingen, de instroom uit Syrië blijft hoog en de onrust in Afghanistan leidde vorig jaar tot veel extra aanvragen. Van de asielaanvragen die nu in behandeling zijn, bevindt ruim een derde zich buiten de wettelijke beslistermijn van zes maanden,” laat de dienst weten in een reactie. Het gaat in totaal om 5.690 aanvragen die buiten de wettelijke beslistermijn zitten.

Er zijn bij de IND ook te weinig mensen om het groeiend aantal asielaanvragen op te vangen. In de eerste helft van dit jaar zocht de IND ruim 500 nieuwe medewerkers, uiteindelijk zijn er ongeveer 300 geworven. “De IND is hard op zoek naar nieuwe collega’s die ons onder meer kunnen helpen in het hoor- en beslisproces.” Volgens een woordvoerder doet de dienst er alles aan om te voorkomen dat asielzoekers te lang op een besluit moeten wachten, maar lukt dat niet altijd.

Meer over