Plus

Vluchtelingenwerk: ‘Heel veel meldingen van mensen die een kamer willen aanbieden’

Nederlandse hulporganisaties en de overheid worden overstelpt met telefoontjes van Nederlanders die Oekraïners in nood willen helpen. ‘Als u meer duidelijkheid wilt, wacht dan heel even tot er meer informatie komt over de logeerregeling.’

Hans Nijenhuis
Drukte bij een inzamelpunt voor hulpgoederen bij transportbedrijf De Rooy in Eindhoven. Honderden mensen komen spullen zoals kleren, speelgoed en dekens afleveren voor de getroffenen van de oorlog in Oekraïne. Beeld ANP
Drukte bij een inzamelpunt voor hulpgoederen bij transportbedrijf De Rooy in Eindhoven. Honderden mensen komen spullen zoals kleren, speelgoed en dekens afleveren voor de getroffenen van de oorlog in Oekraïne.Beeld ANP

Wat als je een Oekraïense vluchteling in huis neemt en iemand wordt ziek? Mogen ze werken? Kunnen de kinderen naar school? Nederlandse hulporganisaties en de overheid worden overstelpt met dergelijke vragen. Ze hebben dinsdag de hele dag koortsachtig overlegd hoe de hulpverlening te stroomlijnen. Verwacht wordt dat woensdag meer duidelijkheid komt. Op de website van Vluchtelingenwerk komt rond 12.00 uur een lijst met antwoorden op de meest gestelde vragen.

“We krijgen heel veel meldingen van mensen die een kamer willen aanbieden,” zegt een woordvoerder van Vluchtelingenwerk. Of speelgoed en kleding die kant op willen sturen. “Hartverwarmend dat mensen de handen uit de mouwen willen steken voor anderen in nood.” Haar advies: “Als u meer duidelijkheid wilt, wacht dan heel even tot er meer informatie komt over de logeerregeling.” En wat het aanbieden van spullen betreft: “Als u zelf niet al een bestemming heeft en voor vervoer kunt zorgen, besef dan wat er allemaal voor nodig is om dat op de juiste plek te krijgen.”

De hulporganisaties hebben het gemeenschappelijke gironummer 555 geopend. “Door de jarenlange ervaring weten we dat dit het meest efficiënt werkt. Wij kijken welke hulp waar precies nodig is,” zegt Iris van Deinse van het Rode Kruis. “Wij kunnen mensen ook medische en indien nodig psychische hulp geven, dat is een vorm van hulp die je niet vanuit hier kunt brengen.”

De Oekraïners die hier aankomen en verblijf nodig hebben, kunnen zich vanaf woensdag melden in Amsterdam, zo maakte het kabinet dinsdagmiddag bekend. Daar is een eerste verblijfslocatie ingericht voor tachtig mensen. Ook veel andere gemeenten melden zich om bij te dragen. Ede wil in Harskamp de kazerne openen, de locatie waar vorig jaar protest tegen de komst van Afghaanse vluchtelingen uit de hand liep.

Scheef

“Het is wel een beetje scheef: de afgelopen maanden is oproep na oproep gedaan, omdat de opvang al overvol zit, en nu ineens zijn er allemaal gemeenten die zich melden,” zegt Martijn van der Linden van Vluchtelingenwerk. “In 2015 zagen we dit ook, toen kwam ook de hele samenleving in actie voor de Syriërs. Eerder hebben we dat voor de mensen uit voormalig Joegoslavië gezien. Mensen snappen dat er opvang nodig is als er oorlog uitbreekt. Mensen snappen niet zo snel dat er meer opvang nodig is, omdat er is bezuinigd op de IND of er moet worden gewacht op huisvesting. Dat is wel scheef ten opzichte van de mensen uit andere landen die nu in overvolle opvanglocaties zitten, die zijn ook vluchteling.”

Het kabinet onderstreept dat het ‘heel goed is om te zien dat gemeenten en maatschappelijke organisaties klaarstaan. Ons beleid is altijd om mensen zoveel mogelijk op te vangen in de regio. Nu is Europa de regio, zegt staatssecretaris Van der Burg van Justitie en Veiligheid. De Koninklijke Marechaussee zal mensen die onderdak nodig hebben bij de grens doorverwijzen naar de beschikbare locaties. Oekraïners die hier al zijn, kunnen zich melden bij de gemeente waar ze momenteel verblijven. Gemeenten kunnen bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) terecht met vragen hoe te handelen, aldus de staatssecretaris.

Over de status van vluchtelingen uit Oekraïne is nog veel onduidelijk. Zij kunnen Nederland inreizen zonder visum, dankzij het associatieverdrag dat de EU in 2017 met Oekraïne sloot. Ze mogen negentig dagen blijven, de Tweede Kamer heeft het kabinet maandag gevraagd die periode met nog eens negentig dagen te verlengen. Maar daarmee hebben ze nog niet automatisch recht op medische zorg, onderwijs en zakgeld, zoals mensen die asiel aanvragen wél hebben.

De Tweede Kamer heeft het kabinet gevraagd dit voor Oekraïners gelijk te trekken. Hoe dit moet worden uitgevoerd wordt nu uitgezocht. Hetzelfde geldt voor regels die moeten gelden voor werk, verschillende werkgevers hebben zich al voor Oekraïens personeel gemeld. Op dit moment mogen mensen van buiten de EU hier niet zomaar werken.

Meer over