PlusNieuws

Verzekeraars willen privacywet aanpassen ‘om wachtlijsten beter aan te pakken’

Zorgverzekeraars willen dat de privacywetgeving wordt aangepast, zodat ze individuele verzekerden kunnen melden voor welke diensten of zorg zij in aanmerking komen. Nu mag dat niet, waardoor patiënten onnodig lang wachten op een operatie, therapie of behandeling.

Edwin van der Aa
null Beeld ANP
Beeld ANP

Een zorgverzekeraar mag één specifieke patiënt die in de rij staat voor een geplande operatie niet actief benaderen om te kijken of ze ergens anders sneller terecht kunnen. Sterker nog, de verzekeraar mag de wachtlijst niet eens inzien. Ook mogen zorgverzekeraars een verzekerde met een hartkwaal niet wijzen op een handige cursus hierover in het aanvullend pakket. Het is immers uit den boze te registreren wie hartpatiënt is.

Zorgverzekeraars mogen medische gegevens van verzekerden alleen maar gebruiken om de zorgnota te controleren, te kijken of die past bij het pakket en te checken of de zorgverlener de gedeclareerde zorg mag verlenen. Die strenge privacyregels zijn er niet voor niets: de meeste mensen willen niet dat hun zorgverzekeraar weet dat ze een pakje per dag roken of 15 kilo te zwaar zijn.

Machteloos gevoel

“De privacy van verzekerden is een groot goed en wij moeten en willen daar zorgvuldig mee omgaan,” benadrukt directeur Petra van Holst van Zorgverzekeraars Nederland. “Maar wanneer gaat het om een individueel belang en wanneer is er sprake van een breder maatschappelijk belang, dat de beschikbaarheid van meer informatie rechtvaardigt? De aanpak van de wachtlijsten is van dat laatste een goed voorbeeld.”

Volgens Van Holst voelen zorgverzekeraars zich soms ‘machteloos’, omdat ze mensen die ellenlang op een wachtlijst staan niet aan een snellere afspraak elders kunnen helpen. Het zou helpen als zorginstellingen informatie over wachttijden zelf beschikbaar maken.

Ethische afweging maken

Belangenorganisatie Privacy First roept zorgverzekeraars en politici op eerst de afweging te maken of wijziging van de privacywetgeving wel gewenst is. “Iedereen roept makkelijk dat de wet maar aangepast moet worden,” zegt voorzitter Paul Korremans. “Verzekeraars zitten al op een berg gegevens en hoe meer informatie ze binnenhalen, hoe meer verantwoordelijkheden ze zich op de hals halen om die data te beschermen. Kunnen ze dat aan? Daarnaast is de verleiding heel groot om informatie voor andere doelen te gebruiken.”

Privacywaakhond Autoriteit Persoonsgegevens houdt het naleven van de regels in de gaten en zwaaide afgelopen jaren meermaals met dwangsommen bij overtredingen. Zo moesten zorgverzekeraars VGZ en Menzis zorgvuldiger te werk gaan bij de verwerking van medische gegevens. Marketingmedewerkers hadden ten onrechte toegang tot gezondheidsgegevens van verzekerden. En zorgverzekeraar CZ veranderde vorig jaar onder druk de werkwijze bij machtigingsaanvragen voor de vergoeding van zorg.

Mondzorg voor kinderen uitzondering

Soms is de waakhond soepel. De belangenbehartiger van de tandartsen klaagde dat 600.000 kinderen zelden tot nooit naar de tandarts gaan, maar dat de zorgverzekeraars de ouders vanwege de privacy geen brief mochten sturen dat mondzorg voor kinderen wordt vergoed uit het basispakket. De Autoriteit Persoonsgegevens oordeelde dat er bij deze kinderen überhaupt nog geen sprake is van verwerking van declaratiegegevens, omdat ze simpelweg geen behandeling hebben gehad. Dus mogen zorgverzekeraars hun verzekerden hierover wél individueel inlichten en doen zij dat ook.

Meer over