PlusNieuws

Veel meer vuurwerkslachtoffers na massaal negeren verbod dan vorig jaar

Het massaal genegeerde vuurwerkverbod heeft dit jaar met 773 mensen twee keer zoveel slachtoffers gemaakt als vorig jaar toen ook een verbod gold. Dat is wel 40 procent minder dan in 2019, het jaar waarin voor het laatst legaal vuurwerk mocht worden afgestoken.

Raymond Boere
 Net als bij de viering van oud en nieuw vorig jaar was vuurwerk afsteken verboden als gevolg van de coronapandemie. Beeld ANP
Net als bij de viering van oud en nieuw vorig jaar was vuurwerk afsteken verboden als gevolg van de coronapandemie.Beeld ANP

Uit cijfers van kenniscentrum VeiligheidNL blijkt dat 256 mensen zulke ernstige verwondingen hadden dat ze naar het ziekenhuis moesten. Nog eens 517 slachtoffers konden na een behandeling bij de huisartsenpost weer naar huis. Vorig jaar belandden 108 mensen in het ziekenhuis en 275 bij de huisartsenposten.

De ongevallencijfers laten volgens directeur Martijntje Bakker van VeiligheidNL zien dat het vuurwerkverbod dit jaar veel minder is nageleefd dan vorig jaar. Ze vermoedt dat dit mede komt doordat vuurwerkliefhebbers weliswaar in Nederland geen vuurwerk konden kopen, maar in België wel gewoon hun slag konden slaan. En dat gebeurde op grote schaal. “Maar we hebben ook het vermoeden dat afnemend draagvlak voor de lockdownmaatregelen een rol heeft gespeeld,” zegt ze.

De verwondingen die slachtoffers opliepen verschilden niet veel met andere jaren. Ruim een derde (37 procent) had brandwonden, vooral aan handen en vingers. Ongeveer een op de vijf slachtoffers (19 procent) raakte gewond aan het hoofd en evenzoveel werden geraakt in de ogen. Het gaat vooral om jongens en mannen (80 procent).

Amputaties

VeiligheidNL analyseerde ook om welk vuurwerk het ging. Siervuurwerk (7 procent) zorgde voor de minste verwondingen, gevolgd door vuurpijlen en knalvuurwerk (14 procent), dat sinds 2020 niet meer is toegestaan in Nederland. In bijna een kwart (24 procent) van de verwondingen betrof het zwaar, illegaal vuurwerk dat altijd is verboden. Het was vooral dit vuurwerk dat leidde tot amputaties van een of meerdere vingers.

Plastisch chirurgen moesten in totaal 39 operaties uitvoeren, twee keer zoveel als vorig jaar, maakte de beroepsvereniging bekend. Het ging daarbij om 13 ernstige handletsels waarvan 5 bijna volledige handamputaties, diverse botbreuken en brandwonden. De meesten staken illegaal knalvuurwerk af, zoals een Cobra 6 die de kracht heeft van een handgranaat.

Heel nare brandwonden

Opvallend is dat er ook veel kinderen onder de 12 jaar gewond raakten. Dit jaar moesten bijna 190 kinderen zich laten behandelen, vooral aan brandwonden (55 procent) of oogletsel (15 procent). Vorig jaar waren dat er 120. Bakker noemt dat een zorgwekkende ontwikkeling, omdat kinderen onder de 12 jaar nog helemaal geen vuurwerk mogen afsteken, ook niet het zogenoemde fop- of schertsvuurwerk. “De term kindervuurwerk is misleidend, want het impliceert dat het veilig is. Maar een sterretje is niet veilig voor heel jonge kinderen die het soms vast willen grijpen, wat kan leiden tot heel nare brandwonden. Ook zien we dat het schertsvuurwerk op een verkeerde manier wordt gebruikt.”

Bakker doelt daarmee op de internethype waarbij kinderen stampen op brandend siervuurwerk, waardoor een kleine ontploffing ontstaat. Filmpjes van kinderen die dit deden gingen afgelopen weken viraal op TikTok. VeiligheidNL schat dat een klas vol kinderen alleen al tijdens de jaarwisseling hierdoor brandwonden heeft opgelopen, maar het werkelijke aantal ligt veel hoger. De Nederlandse Brandwonden Stichting sloeg voor kerst alarm toen al tientallen slachtoffertjes zich daar hadden gemeld. Die gevallen zijn niet meegenomen in de cijfers van VeiligheidNL.

Oogletsel

De beroepsvereniging van oogartsen (NOG) meldt dat geen ogen blind zijn geworden dit jaar. “Dat is in veertien jaar registreren van oogletsels door vuurwerk nooit eerder gebeurd.” Deze jaarwisseling liepen wel 58 mensen oogletsel op door vuurwerk, van wie dertien blijvend.

Volgens oogarts en woordvoerder Tjeerd de Faber gaat het om voorlopige gegevens van alle oogartsen en kan het in principe nog zijn dat bijvoorbeeld een infectie alsnog tot een blind oog leidt. Vorig jaar verloren vier mensen het zicht in een oog door vuurwerk.

Meer over