PlusNieuws

Vaccinatieplicht voor kantoorpersoneel bij Leaseplan: ‘Kan niet door de beugel’

Autobedrijf Leaseplan wil zijn achtduizend werknemers verplichten zich tegen corona te laten vaccineren. Wie dat niet doet, moet thuiswerken. Volgens advocaat arbeidsrecht Pascal Besselink gaat het bedrijf daarmee over de schreef.

null Beeld anp
Beeld anp

Dat bevestigt Leaseplan na berichtgeving in Het Financieele Dagblad. De maatregel geldt zowel op het hoofdkantoor aan de Amsterdamse Zuidas als in de nevenvestigingen in Europa. Bij Leaseplan, het grootste autoleasebedrijf van Nederland, werken achtduizend mensen.

Volgens een woordvoerder gaat het niet om een algehele vaccinatieplicht, maar geldt deze alleen voor personeel dat weer naar de vaste werkplek wil komen. “Covid gaat niet weg en we moeten leren leven met het virus. Met dat in het achterhoofd vragen we ze volledig gevaccineerd te zijn voordat ze naar het kantoor terugkeren. Zodat alle onnodige risico’s worden vermeden.”

Hoe Leaseplan de vaccinatieplicht wil handhaven, is onduidelijk. Het bedrijf zegt niet te zullen controleren of een werknemer ook werkelijk is ingeënt. “Er is een uitzonderingsprocedure voor mensen die vanwege medische, religieuze of andere valide redenen niet gevaccineerd willen worden.” Alle andere gevallen worden individueel behandeld.

Over de schreef

Volgens advocaat arbeidsrecht Pascal Besselink van juridisch dienstverlener DAS gaat het bedrijf daarmee over de schreef. “Nederland kent geen vaccinatieplicht. Een werkgever kan een werknemer niet verplichten zich te laten inenten of eisen dat deze vertelt of hij is gevaccineerd.”

Ook personeel onder druk zetten is uit den boze. “Een indirecte plicht mag ook niet. Er bestaat geen dwang, maar ook geen drang.” Daar denkt het kabinet anders over; die is tegen een plicht, maar vindt bijvoorbeeld pertinent vragen wel toegestaan. “Een werkgever mag vragen of hij is gevaccineerd,” zegt Besselink. “Maar als er geen antwoord komt dan is het niet toegestaan dat er verdere druk wordt uitgeoefend.”

Geen gevolgen

Als de medewerker zelf aangeeft niet ingeënt te zijn of weigert zich te laten testen, mag dat geen gevolgen hebben. “Mensen mogen niet worden overgeplaatst, verplicht worden thuis te werken, laat staan ontslagen worden of geen contractverlenging krijgen.”

Omdat de baas volgens de Arbeidsomstandighedenwet toch al verplicht is coronamaatregelen als 1,5 meter afstand op de werkvloer, mondkapjes en hygiënemaatregelen door te voeren, is een vaccinatieplicht ook overbodig.

“Als alle maatregelen worden gevolgd heeft de werkgever heel wat uit te leggen als hij personeel verplicht thuis te werken. Als de werknemer daar bezwaar tegen maakt, dan kan hij niet anders worden behandeld dan de andere collega’s. Afdwingen kan niet.”

Privacy en grondrechten

Toch schuurt de regelgeving wel, zegt Besselink. “Is vaccineren medische informatie, die alleen een bedrijfsarts mag behandelen? Als je als bedrijf op safe gaat, dan zou zelfs vragen uit den boze zijn.”

“Je hebt de privacy en grondrechten van de werknemer, tot de vrijheid aan godsdienst toe. Maar daar tegenover staat de wettelijke plicht van de werkgever om te zorgen voor de gezondheid van alle personeel, klanten en bezoekers.”

“Dit is onontgonnen terrein. Er is geen rechtspraak over, maar die komt er vast. Er zullen meer bedrijven zijn die dit willen doen. Maar om naar de rechter te stappen, dan zet je de arbeidsverhoudingen op het spel. Dat zal in onderling overleg gebeuren. Maar het zou goed zijn als er jurisprudentie komt.”

De Jonge sluit prikplicht uit, maar oordeelt niet over Leaseplan

Van een vaccinatieplicht op de werkvloer kan geen sprake zijn, zei demissionair coronaminister Hugo de Jonge maandag. Maar over de vaccinatie-eis die het bedrijf LeasePlan heeft aangekondigd, wilde hij geen oordeel vellen. “Daarvoor ken ik de situatie onvoldoende.”

“De wet staat dat niet toe, en we gaan de wet ook niet veranderen om dat wel toe te staan,” zei De Jonge over een vaccinatieplicht, zonder specifiek in te gaan op Leaseplan.

De Jonge zegt wel te begrijpen dat werkgevers een veilige omgeving voor hun werknemers willen creëren. “Ik snap dat er dilemma’s zijn. Dat betekent dat we de de komende tijd het gesprek met werkgevers en werknemers aangaan.”

Uit die gesprekken moet blijken ‘welke mogelijkheden je hebt om een veilige werksituatie te creëren’, aldus de demissionaire bewindsman. Hij noemde coronatoegangsbewijzen als mogelijkheid, waarbij iemand ook een negatieve test kan laten zien.

Meer over