Uniek: schildpadje Sorte heeft twee koppen, maar kan ‘gewoon’ 150 jaar oud worden

Hij is uniek in ons land: schildpad Sorte. Of moet je zeggen: ze zijn uniek? De sporenschildpad heeft namelijk twee koppen en twee staartjes, in één schild. En de kans is best groot dat hij een lang leven voor de boeg heeft, ontdekte dierenarts Anton Fennema vanmiddag na een CT-scan.

Tom van der Meer
Schildpad Sorte heeft twee koppen en vier voorpoten. En dat blijkt prima te gaan. Aan de hand die het diertje vast heeft, is te zien hoe klein de schildpad nog is. Maar dat kan snel veranderen: het dier kan wel 100 kilo zwaar worden.  Beeld ANP
Schildpad Sorte heeft twee koppen en vier voorpoten. En dat blijkt prima te gaan. Aan de hand die het diertje vast heeft, is te zien hoe klein de schildpad nog is. Maar dat kan snel veranderen: het dier kan wel 100 kilo zwaar worden.Beeld ANP

Sorte is vorige week maandag geboren bij schildpaddenkweker Ruben van Schoor in Putten. Die keek vreemd op toen niet één, maar twee kopjes uit het ei kropen. “Het is heel erg bijzonder dat ik als hobbykweker van schildpadden zo’n exemplaar heb,” vindt hij.

Dat is het zeker. Samen met Sorte – dat Portugees is voor geluk – was hij vanochtend te gast bij dierenarts Anicura in Oud-Beijerland. Zo'n bijzonder exemplaar, daar willen de medici meer van weten. Het gebeurt in het buitenland wel vaker dat een schildpad met zo’n ‘foutje’ van de natuur wordt geboren, maar meestal hebben ze niet lang te leven. Vaak hebben de dieren een volledig tweede orgaanstelsel, met ook twee harten, en zijn ze erg gevoelig voor ziekten.

Zo niet het jonge schildpadje uit Putten, bleek onder de CT-scanner. Hij heeft weliswaar ook vier voorpoten, twee halswervelkolommen en twee luchtpijpen. Maar in het lijf zit maar één hart en één maagdarmkanaal. En zo weten we dat we feitelijk te maken hebben met maar één schildpad. Of het een mannetje of vrouwtje is, moet later blijken.

Hoe ontstaat zoiets?

Hoe Sorte aan zijn bijzondere lichaam is gekomen, blijft nog een raadsel. Er zijn meerdere mogelijkheden, legt dierenarts Sandra Vink uit. Bijvoorbeeld dat er eigenlijk sprake was van een twee-eiige tweeling, die aan elkaar is gegroeid, of dat er iets mis is gegaan bij de celdeling. “Vaak krijg je dan een Siamese tweeling, met eigen orgaanstelsels. Maar omdat dit één schildpad is, mag je daar eigenlijk niet van spreken.”

De binnenkant van Sorte, te zien dankzij de CT-scan. Het dier heeft maar één orgaanstelsel, waardoor hij grotere kans heeft op overleven.  Beeld Videostill
De binnenkant van Sorte, te zien dankzij de CT-scan. Het dier heeft maar één orgaanstelsel, waardoor hij grotere kans heeft op overleven.Beeld Videostill

Hij kan prima overleven

Alles werkt goed bij het kleine reptiel. Hoewel het pas zo'n vijf centimeter groot is, en het misschien wat dringen is in het naar verhouding kleine schildje, eet en poept Sorte zoals het moet.

In de beschermde terraria van kweker Van Schoor kan het dier dan ook prima overleven, zo verwacht dierenarts Anton Fennema van Anicura. “De vraag was: is het erg als een van de koppen niet zoveel eet, en de ander wel? Nu blijkt dat ze één maag hebben, weten we dat dat geen probleem is. Daar kan Ruben rekening mee houden.”

In de vrije natuur was het waarschijnlijk nooit gelukt. Als het ene hoofd wat anders wil dan het andere, gaat het al mis, stelt dierenarts Vink. Maar als een kweker hem genoeg te eten en drinken geeft, kan het prima gaan. “Het allerbelangrijkste is dat Sorte gezond is en blijft,” zegt Van Schoor. “Daar doe ik natuurlijk enorm mijn best voor.”

Schildpad Sorte, met twee koppen, vier poten en twee staarten. Beeld Videostill
Schildpad Sorte, met twee koppen, vier poten en twee staarten.Beeld Videostill

150 jaar oud

Zo kan Sorte uiteindelijk net zo groot en oud worden als zijn soortgenoten: 100 kilo zwaar en 150 jaar oud. Dat kan goed krap worden in één schild, maar ook daar zal de natuur waarschijnlijk een oplossing voor hebben, verwachten de experts. Vink: “Zoals het er nu naar uit ziet, zitten ze elkaar niet in de weg. Het had gekund dat hij zichzelf openkrabde, met één van zijn poten. Maar dat lijkt ook niet te gebeuren.”

Zij zal het schildpadje ook graag in de gaten blijven houden als het is uitgegroeid tot ‘tweekoppig monster’ van vele kilo’s zwaar. “Natuurlijk hebben we er wetenschappelijke interesse in, maar het gaat vooral om de gezondheid van het dier. Hoe meer we weten, hoe beter Ruben daar rekening mee kan houden bij de verzorging.”