Transportvliegtuig dat Nederlanders moest evacueren uit Kabul opgestegen zonder landgenoten

Een transportvliegtuig dat dinsdag in Kabul aankwam om onder meer Nederlanders uit Afghanistan te evacueren, is teruggevlogen met 40 mensen aan boord. Onder de passagiers zijn echter geen Nederlanders, bevestigt het ministerie van Defensie.

David Bremmer
null Beeld EPA
Beeld EPA

Het Navo-toestel was ingezet door Finland, Noorwegen en Nederland en landde dinsdagavond in Kabul. Op Twitter circuleerden tegelijkertijd verhalen van Nederlanders die vlakbij het vliegveld waren. Ze moesten langs checkpoints van de Taliban om bij het vliegveld en hun evacuatie te geraken.

“Er staat momenteel inderdaad een vliegtuig klaar op het vliegveld van Kabul,” zei Alex Kranenburg, woordvoerder van het ministerie van Defensie eerder op dinsdagavond. Het vliegtuig betreft een C-17. “Dat is een Navo-vliegtuig afkomstig van de Heavy Airlift Wing (HAW) in Pápa Airbase, Hongarije. Vanuit die basis kunnen NAVO-lidstaten gezamenlijk gebruik maken van strategische militaire transportcapaciteit.”

Tweede poging

Hoewel het vliegtuig er dus in slaagde om te landen in Kabul, wist het ministerie van Buitenlandse Zaken geen landgenoten op de vlucht te krijgen. Het toestel vertrok met veertig passagiers aan boord. “Afghanen en meerdere andere nationaliteiten, maar geen Nederlanders.” De C-17 moest na opstijgen vanuit Kabul eerst een tussenlanding maken in Pakistaanse hoofdstad Islamabad. Eindbestemming zou Schiphol zijn.

Waarom Nederland niemand heeft meegekregen, kon Defensie niet direct zeggen. Er zijn wel lijsten van mensen die Nederland wil evacueren, maar het is volgens ingewijden in de chaos lastig om die mensen op tijd aan boord te krijgen. “De omstandigheden ter plekke zijn leidend of je mensen op tijd in het vliegtuig krijgt,” laat een woordvoerder Defensie daarover weten.

Nederland is voor het gebruik van de luchthaven van Kabul afhankelijk van de beveiliging van de Amerikaanse krijgsmacht, die de luchthaven in handen heeft. De VS laten er om veiligheidsredenen volgens Buitenlandse Zaken momenteel geen Afghanen toe. Dat maakt de situatie voor mensen die Nederland het land uit wil helpen, onder wie tolken die voor Defensie hebben gewerkt, moeilijker. Het ministerie zegt hieraan te werken.

Tweede poging

Het is de tweede poging namens ons land om een evacuatievlucht te sturen. Maandag werd al een vliegtuig richting Afghanistan gestuurd, maar dat kon toen uiteindelijk niet landen door de lokale veiligheidssituatie op de grond. Dat lukte nu wel, maar bij het vertrek zaten geen Nederlanders aan boord.

Het ministerie van Defensie kan niet zeggen wanneer een nieuw vliegtuig naar Kabul vertrekt. Wel is duidelijk dat nieuwe pogingen volgen. “We plannen meerdere militaire vluchten tegelijk,” zegt woordvoerder Kranenburg. “Daar blijven we mee doorgaan.”

Eerder dinsdag vertrok vanuit Eindhoven al een Nederlands vliegtuig met aan boord een ambassadeteam en militaire beveiligers. Dat toestel komt woensdag na een tussenstop in Kabul aan, laat Defensie weten. De verwachting is dat het team ‘s middags vanaf het vliegveld aan het werk kan om te helpen bij de evacuaties.

Deze dagen zijn er nog twee Nederlandse vluchten vanuit Eindhoven. Een daarvan (een C130) is vanochtend al vertrokken en voegt zich bij een ander transportvliegtuig dat al in de regio is. Die moeten beide gebruikt worden voor een luchtbrug tussen Afghanistan en een veilig land in de regio.

Woensdag vertrekt een speciale Airbus A330 MRTT met artsen en verpleegkundigen van Defensie. Zij kunnen vanuit dat veilige land de mensen die geëvacueerd zijn medische zorg verlenen. Daarna wordt het vliegtuig gebruikt voor vluchten vanuit het veilige land naar Nederland.

Checkpoint

Op Twitter werd eerder al melding gemaakt van het transportvliegtuig door Elisabeth Steenhoven, redacteur van tijdschrift Militaire Spectator, en Guido Blaauw, een voormalig medewerker van een Nederlandse inlichtingendienst. Steenhoven sprak over acht Nederlanders die op weg waren naar het vliegveld. Daaronder een gezin uit Utrecht.

Het gezin zat in de auto en moest langs allerlei checkpoints van Taliban. Dat lukte. Bij het vliegveld aangekomen, vonden de Nederlanders een dichte poort. Nederlandse ambassademedewerkers ter plekke moesten de groep het vliegveld op krijgen, maar dat lijkt nu uiteindelijk niet gelukt te zijn. De Nederlanders die bij het vliegveld waren geraakt, moeten de nacht ergens in de buurt doorbrengen en hopen op een nieuwe kans op evacuatie.

Meer over