PlusInterview

Topman van vakantiegigant Sunweb ziet maar één toekomst: minder vliegen

Een wintersporter in Wörgl, Oostenrijk.
 Beeld Getty Images
Een wintersporter in Wörgl, Oostenrijk.Beeld Getty Images

Vakantievieren zal drastisch veranderen. Minder ver, minder vervuilend, minder wintersport. Niet alleen door corona, maar ook door milieuonrust. Topman Mattijs ten Brink van Sunweb Group, de tweede touroperator van ons land, gooit er het roer voor om. ‘De enige oplossing is minder vliegen.’

Herman Stil

Opstarten en dan weer gierend tot stilstand komen. Ten Brink vergelijkt de zoveelste reislockdown met de zenuwslopende ontknoping van het Formule 1-seizoen. “Iedereen gespannen achter de safetycar, wachten tot het weer los kan. Zodra straks weer gereisd kan worden, schieten de boekingen naar records.”

“Ik ben erg positief over komende zomer. Mooi weer helpt en de besmettingen zijn dan relatief laag. Maar er komen zeker opnieuw tegenvallers die alles weer in de war gooien. De les die ik in twee jaar heb geleerd: voorlopig valt het nooit mee. Het is altijd weer slechter dan mijn ergste nachtmerries. We moeten accepteren dat de winter er blijvend anders uitziet. Dat is toch het jaargetijde van groeiende besmettingen, nieuwe varianten. Wintersport zal definitief veranderen.”

De invloed van corona zal daarbij tijdelijk zijn, hoewel ook Ten Brink nauwelijks nog voorspellingen over definitief herstel aandurft. Vooral klimaat en duurzaamheid maken een radicale verandering in reisgedrag en vakantiegevoel volgens hem onvermijdelijk. “We staan op een keerpunt. En als ik me daarin vergis, dan moet dat keerpunt er zo snel mogelijk komen. Dat zeg ik zowel als Mattijs, als als baas van Sunweb. Het aantal gevlogen kilometers moet hoe dan ook omlaag.”

Ten Brink (58), die voor zijn aantreden bij Sunweb Group eind 2019, zes jaar vakantievlieger Transavia leidde en daarvoor de carrièreladder beklom bij KLM, ziet geen andere oplossingen. “Mijn generatie maakt volledig schoon vliegen niet meer mee. Initiatieven met biobrandstof en elektrisch vliegen zijn ontzettend belangrijk maar niet het grote antwoord. De enige oplossing is minder vliegen.”

Minder vliegvakanties

“Los van wat dat betekent voor luchtvaartmaatschappijen, moeten wij als reisbranche de omslag maken naar duurzamer transport. Wij moeten niet weglopen voor die verantwoordelijkheid. Als we alleen al voor korte reizen naar ander vervoer kijken, is al veel gewonnen.”

“Tot nu is maar een kleine groep mensen bereid zijn vakantiegedrag aan te passen aan de klimaatproblematiek. We moeten de rest in beweging zien te krijgen. Daar zie ik ook een taak voor Sunweb. In ons portfolio zullen we steeds minder vliegvakanties opnemen, meer bus, trein, auto, fiets. Minder ver weg en kleinschaliger.”

Daar kan corona zelfs bij helpen. “Mensen hebben de afgelopen twee jaar goede ervaringen opgedaan door in de buurt op vakantie te gaan. Wij kijken nu naar goede vakantieplekken in Nederland en de buurlanden.” Daar moet dan nog wel veel veranderen. “Veel accommodaties zijn prima voor een weekendje weg maar niet geschikt voor één of twee weken.”

De reisbranche kan de verandering niet alleen voor elkaar boksen. “Iedereen zou zichzelf een persoonlijk CO2-budget moeten opleggen en daarin zaken afwegen. Of de hele zomer barbecueën, of op vakantie. Dat is een discussie die ik ook thuis voer. Iedereen moet zich aanpassen. En als dat op vrijwillige basis niet voldoende is, kan de overheid sturen. Laat die ene vliegvakantie per jaar ongemoeid maar ontmoedig die tweede en derde stedentrip of zes keer naar het vakantiehuis.”

Vakantiespreiding het hele jaar

De politiek zou ook het ijzeren zomerregime, waarbij heel Europa in een periode van twee maanden massaal op vakantie gaat, los moeten laten. Niet alleen vanwege het risico op besmettingen maar ook om vakantiefiles te voorkomen en pieken in de luchtvaart te dempen. “We moeten vakantiespreiding veel meer uitsmeren over het jaar; niet allemaal tegelijk in diezelfde paar weken in winter, voorjaar of zomer.”

Topman Mattijs ten Brink van Sunweb Group. Beeld Sunweb
Topman Mattijs ten Brink van Sunweb Group.Beeld Sunweb

Zowel de reiswereld als de vakantieganger staat daarmee voor grote veranderingen. Vakanties zullen duurder worden, doordat reisbedrijven coronaverliezen en covidleningen de komende jaren moeten compenseren. “Ik verwacht dat mensen steeds later zullen boeken. Maar het principe dat een lastminutevakantie goedkoper is, verdwijnt. En wij kunnen het als reisbedrijf niet meer dragen dat klanten na het boeken een deel van de reissom aanbetalen om pas zes weken voor vertrek de rest over te maken.”

“Wij lopen in de tussentijd de risico’s omdat we die boekingen wel al bij hotels en luchtvaartmaatschappijen moeten afrekenen. Met de enorme verliezen die we in coronatijd hebben gemaakt en de extra leningen die we nog jaren moeten afbetalen, gaat dat niet meer. We moeten met hotels, luchtvaartmaatschappijen en partijen zoals banken en andere financiers op zoek naar nieuwe oplossingen. Dat gebeurt elders in het bedrijfsleven ook.”

Verschillende touroperators zijn al omgevallen. Sunweb Group, die op het dieptepunt van de pandemie in 2020 afzag van een eerder afgesproken overname van Corendon, wil weer op het overnamepad. “Onze ambitie gaat verder dan alleen maar in leven blijven. We zullen linksom of rechtsom van de situatie profiteren, omdat concurrenten verdwijnen of zich laten overnemen. We praten ook met een aantal kandidaten, vooral buiten Nederland. De kansen zijn er. Het is aan ons om er ondanks de situatie gebruik van te maken.”

Reisplatform

De reisgroep neemt zichzelf nu op de schop, vanwege alle veranderingen die de reiswereld staat te wachten en de concurrentie van zelfboekers die hun vakantie via platforms als Booking.com en Vliegtickets.nl bij elkaar puzzelen. Sunweb, onder meer ook actief met Eliza was here, Gogo en Primavera, wordt een reisplatform waarbij ook externe partijen vakantieplezier aanbieden. “Technisch staat het, de intelligentie bouwen we nu en binnenkort oefenen we met de eerste klanten. Er komt de komende jaren stap voor stap steeds meer bij.”

Daarbij biedt de touroperator zekerheden, die Booking en Vliegtickets volgens Ten Brink ontberen; zoals de dekking van een garantiefonds of het terughalen van klanten die vanwege coronamaatregelen stranden.

Ten Brink spiegelt zich aan Bol.com of Zalando. “Daar kun je een compleet kostuum kopen of het zelf samenstellen. Soms afkomstig van Zalando zelf, soms van partners die het via hun platform aanbieden. Dat gaan wij ook doen. We hebben hotelkamers of vliegtuigstoelen zelf in voorraad maar bieden straks ook aanbod van een groot aantal externe partners aan; van hotels, luchtvaartmaatschappijen, ticketverkopers, autoverhuurders of wat je allemaal niet bij een vakantie kunt bedenken. Tot een restaurant aan toe.”

Toeristen bij de kalkterrassen in Denizli, Turkije. Beeld GocherImagery/Universal Images G
Toeristen bij de kalkterrassen in Denizli, Turkije.Beeld GocherImagery/Universal Images G

‘Grenzen dichtgegooid? Dat moeten we samen oplossen’

Ten Brink mist zowel bij politiek als samenleving erkenning voor de reissector. “Wíj moeten telkens weer mensen vertellen dat ze toch niet op vakantie kunnen. Daar worden wíj als boodschapper op aan gekeken terwijl het overheden zijn die het veroorzaken.”

“Ik ben soms best verrast dat er zo weinig begrip is. Je wilt niet weten wat onze collega’s op het contactcenter meemaken, wat voor reacties we op sociale media krijgen. Tot woedende mensen aan toe die proberen mijn adres te achterhalen. Het is een minderheid, maar wel een onrechtvaardige minderheid.”

“Deze mensen boeken toch met hun volle verstand midden in een crisis. Ze kennen de risico’s, ze weten dat het kan omslaan. Maar toch verwachten ze dat wij het in twee seconden oplossen. We doen ons best, maar dat lukt niet altijd.”

“Als Oostenrijk plots de grenzen dichtgooit, kunnen we niet even 15.000 mensen naar andere sneeuwbestemmingen omboeken. Dat heeft niemand zien aankomen, wij niet, de klant niet. Dan moet je dat toch samen oplossen?”

Desondanks heeft Sunweb, eigendom van de Zweedse investeerder Triton, toegezegd geld terug te storten als er niet kan worden omgeboekt. “Dat is een enorme klap, met 15.000 klanten die elk voor gemiddeld 1000 euro hebben geboekt. Dat geld krijgen we ook niet terug van de hotels en luchtvaartmaatschappijen die we al hebben afgerekend.”